Кіріспе

1981 жылғы Тони Моррисонның романы "Тар Бэби" – американдық жазушы Тони Моррисонның 1981 жылы жарық көрген төртінші романы.

Сюжетке кіріспе

Бұл роман Джадин мен Сонның, екі афроамерикалықтың, мүлдем әртүрлі әлемдерден келген махаббат оқиғасын бейнелейді. Джадин – әдемі Сорбонна түлегі және сән үлгісі, оны үй қызметшілері ретінде Джадиннің тәтесі мен ағасы жұмыс істейтін бай ақ отбасы – "Стритс" қаржылай тұрғыдан қолдап, жағдайын жақсартады. Сон – кедей, бекем мінезді адам, ол Кариб теңізіндегі "Стритс" үйіне келіп тоқталады. Джадин мен Сон жақындасқанда, олардың қарым-қатынасы осы үйдің және оның ішіндегі қарым-қатынастарды ұстап тұрған иллюзиялар мен өзіндік алдауларды қиратады. Олар екеуі де өз үйінде болуға болатын жерді табу үшін Америка Құрама Штаттарына қайта оралады, бірақ олардың үйлері бір-біріне зиян екенін түсінеді. Джадин мен Сонның күресі Америка Құрама Штаттарында адалдықпен өмір сүруге және сүйісуге тырысатын афроамерикалықтардың ауыртпалығын, күресін және құрбандықтарын көрсетеді.

Атау

Tar Baby – ақтардың қара балаларды, қара қыздарды атауы есім еді, есімде болса. Бір кезде, шайырлы орын қасиетті, немесе маңызды орын болған, себебі шайыр нәрселерді салу үшін қолданылған. Мысалы, Мұсаның кішкентай қайығы мен пирамидалар шайырдың көмегімен тұрған. Мен үшін "Қара бала" – бәрін бірге ұстап тұратын қара әйелді білдіреді.

Қабылдау

1981 жылдың наурыз айында «Киркус» журналында былай деп жазылды: «Моррисонның бұл жолы мұқият жасалған, жоғары кернеулі кейіпкерлері – қара және ақ американдықтар Кариб теңізіндегі аралдағы «кең және желді» үйде бірге оқиғаға тартылып, «Сула» немесе «Сүлеймен әнінің» Сүт иесі сияқты психологиялық қанатқа ие болмауы мүмкін. Дегенмен, оның таңғажайып мифтік/анимистік қиялының жылдамдығы мен барабанның соққысынан да өткір әңгімелері, қара және ақ қатынастар мен қара әйелдің жекелігі туралы ойларын жарысқа арналған жібектей жеңіл алып жүреді. Жаңбырлы орманның жүзімдері сияқты серпімді және күшті проза арқылы қазіргі заманғы көзқарастарды ұсынады». «Нью-Йорк Таймс» газетінде жазушы Джон Ирвинг «Тар Бейби» романы туралы былай деп жазды: «Тони Моррисонның ең үлкен жетістігі – ол өзінің романын көптеген қара және әйелдер романдарының тұтқындалған әлеуметтік реализмінен жоғары көтерді. Ол нәсіл және әйелдер туралы символдық түрде жазуға қол жеткізді».