Кіріспе
Элис Рэндалдың 2001 жылғы "Жел кетіп барады" романы – Элис Рэндалдың жазған тұңғыш романы. Бұл Маргарет Митчеллдің 1936 жылғы "Желмен кеткендер" американдық романындағы оқиғаның басқаша баяндалуы болып табылатын, көптеп сатылған тарихи роман. "Желмен кеткендер" романы бай құл иесінің қызы Скарлетт О’Хараның өміріне назар аударса, "Жел кетіп барады" сол дәуірде құл болған әйел, Синараның өмірін көрсетеді. Роман атауы – афроамерикалық тіліндегі түпнұсқа атаумен ойын. Синараның есімі Эрнест Даусонның "Non sum qualís eram bonae sub regno Cynarae" поэмасынан алынған, оның бір шумағы ("Мен көп нәрсені ұмыттым, Синара! Желмен кетіп барады") Митчелл романының атауына бастау берген.
The Wind Done Gone (2001) is the first novel written by Alice Randall. It is a bestselling historical novel that tells an alternative account of the story in the American novel Gone with the Wind (1936) by Margaret Mitchell. While the story of Gone with the Wind focuses on the life of the daughter of a wealthy slave owner, Scarlett O'Hara, The Wind Done Gone tells the story of the life of slaves, Cynara, an enslaved woman during the same time period and events. The title is an African American Vernacular English play on the original's title. Cynara's name comes from the Ernest Dowson poem Non sum qualís eram bonae sub regno Cynarae, a line from which ("I have forgot much, Cynara! gone with the wind") was the origin of the title of Mitchell's novel.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
"Желмен кеткендер" американдық Азамат соғысы мен одан кейінгі қайта құру дәуірінде өмір сүрген Скарлетт О’Хара атты оңтүстік ақ нәсілді әйелдің тағдыры төңірегінде өрбиді. "Жел соққанда" – осы оқиғаның өзі, бірақ Скарлетттың плантациясындағы құл, Скарлетттың әкесінің қызы және оның күйеуінің анасы Синараның көзқарасынан айтылған. О’Харалардан сатылып кеткен Синара кейін Атлантаға қайтып оралып, ақ бизнесменнің әйелі болады. Бірақ ол оны қара нәсілді болашақ саясаткерге тастап, соңынан онымен бірге Вашингтон, округ Колумбияға көшіп кетеді.
Кейіпкерлер
Cynara—Романның баяндаушысы, жақында босатылған құл, ақ плантация иесі Плантер мен оның құлы Маммидің қызы. Ол өмір бойы жарты қарындасы Other-мен бәсекелестікке түседі, себебі Мамми ақ нәрестеге көбірек көңіл бөлгендігіне қызғанады. Екеуі де R-ді жақсы көреді. Мамми өзінің қызына немқұрайлы қарап, Other-ге құмарлық танытады. Плантаторлары оны адал құл деп санайды, бірақ басқа құлдар оның Леди мен Плантердің балаларын – оған күтімге берілгендерін – өлтіргенін күдіктенеді, соның арқасында Плантер мақта шаруашылығының соңғы ақ иесі болады. Оның нағыз аты – Паллас, ол соншалық сирек қолданылғандықтан, қызы оны қайтыс болғаннан кейін ғана білген. "Желмен бірге кеткендер" романындағы Маммиге анық параллель, ол екі кітапта да бірдей есіммен аталған жалғыз маңызды кейіпкер. Other—Плантер мен Ледидің қызы, Other емші анасы Маммимен тығыз байланыста болды. Кіші қызы апатта қайтыс болғаннан кейін және күйеуі R оны тастап кеткенде, ол Мамми мен мақта шаруашылығына оралады. "Желмен бірге кеткендер" романындағы Скарлетт О'Хараға ұқсас. R—Other-дің күйеуі R әйелімен ажырасып, Cynara-ны сүйіктісі және күйеулікке ұстайды. Cynara оны жарты қарындасы Other-мен бәсекелесуде жеңіске жете алатын жүлде ретінде көреді. R Cynara-ны сұлулығы үшін жақсы көреді, бірақ оны түсінуге тырыспайды. "Желмен бірге кеткендер" романындағы Ретт Батлерге параллель. Сұлулық—бір кезде Cynara-ның иесі болған, әйелдер үйінің иесі, ол жас әйелге кеңес береді. R-мен қарым-қатынасы болғанымен, Cynara өзін лесбиянка деп санайды. "Желмен бірге кеткендер" романындағы Белл Уотлингке ұқсас. Сарымсақ—Плантердің жеке қызметшісі Сарымсақ қожайынының табысының, үйленуінің және Tata үйінің архитекторы. Ол ақыл-ойы мен шыдамдылығын пайдаланып Плантерді басқаруға кірісіп, шаруашылықтың нағыз иесі болуды мақсат етеді. Cynara оның Плантердің өліміне себеп болуы мүмкін деп күдіктенеді. "Желмен бірге кеткендер" романындағы шошқа етімен салыстырылады. Леди—жалғыз сүйіктісі, туған інісі Филипе қайтыс болғаннан кейін, Леди Плантермен таза некеге тұрады. Other мен Мамми арасындағы тығыз қарым-қатынасқа ренжіп, кейде Cynara-ны күтіп, емшектейді. Ол отбасын құртатын құпияны сақтайды: оның алыс ата-бабаларының бірі қара нәсілді болғанын біледі, ал "бір тамшы ережесі" бойынша ол және оның балалары негр болып саналады. "Желмен бірге кеткендер" романындағы Элен О'Хараға параллель. Плантер—қыз кезінде қызы Cynara-ны жақсы көргенімен, ол Other-мен бәсекелесетінін түсінгенде оны басқа отбасына беріп қояды. Оның құштарлығы әйеліне емес, Маммиге ғана еді. "Желмен бірге кеткендер" романындағы Джеральд О'Хараға параллель. Арманшыл мырза—Other-дің арманындағы қол жетпес рыцарь, Арманшыл мырза қарапайым туысы Мели Маутпен үйленуді және абыройлы өмір сүруді таңдайды. Гомосексуал болғандықтан, ол Other-дің ұсыныстарынан қорқып, Мисс Присстің бауырын жасырын жақсы көреді. Сүйіктісі әйеліне бұл туралы айтқанда, Мели Маут құлды өлтіруге мәжбүр етеді. "Желмен бірге кеткендер" романындағы Эшли Уилкске ұқсас. Мисс Присс—Сарымсақтың қызы Мели Маутқа реніш сақтап, оны ағаларының өліміне кінәлайды. Оның ағаларының бірі күйеуімен қарым-қатынасын ашқаннан кейін өлімге кесілді. Екіншісі анасы Мели Мауттың баласын емізіп жатқанда, сәби кезінде аштықтан қайтыс болды. Ақ адамдар оның ағаларының өліміне байланысты психологиялық жағынан күйрегенін айтады, бірақ құлдар оның Мели Мауттың өліміне жауапты айлакер әйел екенін айтады. "Желмен бірге кеткендер" романындағы Приссиге ұқсас.
Mammy—Cynara's mother and Other's wet nurse, Mammy doted on Other while neglecting her own daughter. Her masters believe she is a loyal slave, but the other slaves suspect that she killed Lady and Planter's male children—given to her to nurse—so that Planter would be Cotton Farm's last white master. Her real name, Pallas, is so rarely used that her daughter didn't learn it until after her death. A clear parallel to Gone with the Winds Mammy, she is the only major character called by the same name in both books. Other—The daughter of Planter and Lady, Other formed a strong bond with her wet nurse Mammy. When her youngest daughter dies in an accident and her husband R. leaves her, she returns to Mammy and the Cotton Farm. Parallel to Scarlett O'Hara in Gone with the Wind. R.—Other's husband R. leaves his wife and takes Cynara as a mistress and kept woman. Cynara sees him as a prize that she can win in her rivalry with her half sister Other. While R. loves Cynara for her beauty, he never tries to understand her. Parallel to Rhett Butler in Gone with the Wind. Beauty—A brothel owner who once owned Cynara, Beauty is a source of advice for the young woman. Although she had an affair with R., Cynara believes she is a lesbian. Parallel to Belle Watling in Gone with the Wind. Garlic—Planter's manservant Garlic is the architect of his master's success, his master's marriage and the house Tata. He used his wits and patience to manipulate Planter, with the goal of becoming the estate's real master. Cynara suspects that he may also be the mastermind behind Planter's death. Parallel to Pork in Gone with the Wind. Lady—After the death of her cousin Filipe, her only love, Lady joined Planter in a chaste marriage. Hurt by the close relationship between Other and Mammy, she would sometimes care for and breast feed Cynara. She kept a secret that could destroy her family: she learned that one of her distant ancestors was black, which by the one drop rule made her and her children Negro. Parallel to Ellen O'Hara in Gone with the Wind. Planter—Though he doted on his daughter Cynara when she was young, he gave her away to another family when he realized that she was Other's rival. His passion was for Mammy, not for his wife. Parallel to Gerald O'Hara in Gone with the Wind. The Dreamy Gentleman—The unobtainable knight of Other's dreams, the Dreamy Gentleman chose to marry his plain cousin Mealy Mouth and live respectably. As a homosexual, he was horrified by Other's advances; he secretly loved Miss Priss' brother. When his lover revealed the affair to his wife, Mealy Mouth had the slave whipped to death. Parallel to Ashley Wilkes in Gone with the Wind. Miss Priss—Garlic's daughter holds a grudge against Mealy Mouth, whom she blames for two of her brothers' deaths. One of her brothers was whipped to death when Mealy Mouth discovered his affair with her husband. The other starved to death as a baby when his mother became wet nurse to Mealy Mouth's child. The whites believe she was psychologically broken by her brothers' deaths, but the slaves believe that she is a crafty woman who is responsible for Mealy Mouth's death. Probable parallel to Prissy in Gone with the Wind.
"Шамал алып кетіп" кейіпкерлеріне ұқсастығы
Кітап Митчеллдің кейіпкерлерінің немесе оқиға орындарының аттарын әдейі пайдаланбайды. Синара өзінің қарындасын Скарлетт емес, "Басқа" деп, ал Басқаның күйеуін Ретт Батлер емес, "Р" (кейіннен "Борыш жүргізушісі") деп атайды. Басқа "Арманды джентльменге" (Эшли Уилкс) ғашық, бірақ ол "Жұмсақ сөздіге" (Мелани Уилкс) үйленген. О'Харалардың Тара деген әсем үйі "Тата" немесе "Мақта шаруашылығы" деп аталса, ал Он екі емен ағашы оны салғандардың құрметіне "Ағаштай күшті он екі құл" деп өзгертілген.
Құқықтық дау
Маргарет Митчеллдің мұрагерлері Рэндаллды және оның баспа компаниясы Хоутон Миффлинді «Желмен кеткенге» тым ұқсас болғандықтан, «Желдің соққысы» оның авторлық құқығын бұзады деген негізде сотқа берді. Бұл іске қатысты көптеген көрнекті ғалымдар, жазушылар мен белсенділер Митчеллдің осы мәселеге қатысты пікірі қандай болар еді және «Желдің соққысы» алдыңғы туындысынан қаншалықты көшірме алды деген мәселелер бойынша көптеген пікірлер білдірді. АҚШ-тың 11-ші апелляциялық округі Suntrust v. Houghton Mifflin (2001) ісі бойынша кітапты басып шығаруға қатысты бұрыңғы шешімді жойғаннан кейін, 2002 жылы тараптар келісімге келді. Келісім бойынша, Хоутон Миффлин Митчеллдің мұрагерлері сот процесін тоқтатып, Мурхаус колледжіне белгісіз сомада қаржылай көмек көрсетуге келісті. Кітаптың мұқабасында «Рұқсатсыз пароди́я» деген белгі бар. Бұл заңдық мағынада пародия: бұрынғы туындыға қатысты пікір білдіретін немесе сын түйедін туынды. Осы сипаттама Suntrust ісінде маңызды рөл атқарды.