Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістандық өнеркәсіпші
Indian industrialist
Жамналал Канирам Баджадж (4 қараша 1889 – 11 ақпан 1942) – үнді өнеркәсіпшісі. Ол 1920 жылдары «Баджаж» компаниялар тобын құрды, қазіргі таңда топта 24 компания бар, оның ішінде алтауы қор биржасында тіркелген. Ол Махатма Гандидің жақын және қадірлі досы болды, Ганди оны жиі өзінің бесінші ұлы деп айтқан.
Jamnalal Kaniram Bajaj (4 November 1889 – 11 February 1942) was an Indian industrialist. He founded the Bajaj Group of companies in the 1920s, and the group now has 24 companies, including six that are listed on the bourses. He was also a close and beloved associate of Mahatma Gandhi, who is known to have often declared that Jamnalal was his fifth son.
Түпбасқасы және ерте өмір
Жамаллал Бажаж 1889 жылы Жайпур мемлекетінің Сикар қаласының жанындағы Каши-ка-Бас деген ауылда Қанирам мен Бірдібайдың кедей отбасында дүниеге келді. 1894 жылы Варда қаласының бай кәсіпкері Сет Баххарадж Баджадж және оның отбасы Каши-ка-Бас ауылындағы ғибадатханаға жол тартты. Олар жас Жамналдың үйінің сыртында ойнап жатқанын көріп, оған қызығушылық танытты. Көптеген өтініштерден кейін, Жамналл Сет Баджадждың немересі ретінде қабылданды. Ал Баджадж ауылға көмек ретінде құдық салдырды. Сет Бахрадж – оның әкесінің жақын туысы, Британдық үкімет кезінде белгілі және құрметті саудагер болған. Жамналл он екі жасында тоғыз жасар Жанкидевиге үйленді. Есейген соң, Сет Бахраджтың жетекшілігімен Жамналл асырап алған отбасының бизнесіне қатысты. Осы кезеңде ол саудагерлік шеберлікті, есеп жүргізуді, тауар сатып алу және сату дағдыларын үйренді. Сет Бахрадж қайтыс болған кезде ол өзінің жұмысында үлкен жетістіктерге қол жеткізді. 1926 жылы Жамналл Баджадж индустриялар тобының негізін қалады.
Jamnalal Bajaj was born in 1889 into a poor family of Kaniram and Birdibai in a village named Kashi Ka Bas, near Sikar in Jaipur state. In 1894, Seth Bachharaj Bajaj, a rich Wardha businessman, and his family were going to Kashi Ka Bas village temple. They spotted young Jamnalal playing outside his home and were drawn to him. After much persuasion, Jamnalal was adopted as Seth Bajaj's grandson. In return, Bajaj installed a well in order to help the village. Seth Bachhraj(bajaj) was a distant relative on his father's side, and was a well known and respected trader in the British Raj. Jamnalal was married at age twelve to JankiDevi, who was around nine years old. Upon coming of age, under the tutelage of Seth Bachhraj, Jamnalal got involved in the family business of his adoptive family. During this period, he acquired the skills of being a tradesman, rigorous book keeping and buying and selling commodities. He excelled in his work by the time Seth Bachhraj died. In 1926, Jamnalal founded what would become the Bajaj group of industries.
Құрметті судья
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде британ үкіметі жергілікті саудагерлерге көмектесіп, олардан қаржы жинады. Олар Жамаллалды құрметті әкімші етіп тағайындады. Ол соғыс қорына ақша бергенде, оған Раи Бахадур атағы берілді, бірақ ол 1921 жылғы үзіліс қозғалысы кезінде осы атақтан бас тартты.
During the First World War, the British government appeased and honoured native tradesmen, soliciting funds. They appointed Jamnalal an honorary magistrate. When he provided money for the war fund, they conferred on him the title of Rai Bahadur, a title he later surrendered during the non co operation movement of 1921.
Гандидің ізбасары
Махатма Ганди Оңтүстік Африкадан оралғаннан кейін, Джамналал Гандидің өмір салтына, оның Ахимса (бейбітшілік) сияқты қағидаларына және кедейлерге деген адалдығына қызығушылық танытты. Ол Гандидің үйде жасалған тауарлардың Үндістанның кедейлігін шешуге болатынына сенгенін түсінді. Ол кейбір британдық компаниялар Үндістаннан арзан шикі мақта импорттап, одан дайын мата жасап кері қайтарып отырғанын байқады. Гандидің Сабармати ашрамындағы қарапайым өмірі оны әсерге түсірді. Ашрамдағы дұға және физикалық еңбекпен айналысу тәртібі оған ұнады. Ол әйелі Жанкидеви мен балаларын Ашрамға көшірді. Дегенмен, осы жақын қарым-қатынас және тәуелсіздік күресіне белсенді қатысуы Жамналал Баджаджқа жаңа басталған бизнес жобасына жеткілікті уақыт табуға мүмкіндік бермеді.
Upon Mahatma Gandhi's return from South Africa, Jamnalal took in interest in Gandhi's way of life, his principles, such as Ahimsa (non violence), and his dedication to the poor. He could understand Gandhi's vision that home made goods were the answer to India's poverty. He considered that some British companies were importing cheap, raw cotton from India and sending back finished cloth. He was humbled by the simple life that Gandhi was leading at the Sabarmati Ashram. He was impressed by the Ashram's routine of prayer and physical work. He brought his wife Jankidevi and his children to live in the Ashram. However, this close relationship and his deep involvement in the independence movement did not leave Jamnalal Bajaj with much time to spend on his newly launched business venture.
Бостандық үшін күрес
1920 жылы Жаманлал Үндістан Ұлттық Конгресінің Нагпур сессиясының қабылдау комитетінің төрағасы болып сайланды. Ол британ үкіметі берген "Рай Бахадур" атағынан бас тартып, 1921 жылы ынтымақтастыққа қарсы қозғалысқа қосылды. Кейін, 1923 жылы ол Нагпурде ұлттық туды көтеруге тыйым салынғанға қарсы шығып, туды сатьяграхасына қатысып, британдықтар тарапынан ұсталды. Бұл оған жалпыұлттық құрмет әкелді. Ол Гандидің Вардаға көшіп, оны өзінің қызметінің орталығына айналдыруын қалады. 1930 жылғы сәуірдегі Данди науқанынан кейін Ганди Вардаға жақын орналасқан Севаграм деген шағын ауылға көшіп келді, себебі ол ауыл халқына жақын болуды қалады. Ганди азаттыққа қол жеткізгенше Сабармати ашрамына оралмаймын деп серт берді. Жаманлал Ганди Сева Сангхасының президенті болып тағайындалды, бұл ұйым өз уақытын құрылысшылық жұмыстарға арнаған еріктілер тобы еді. Кейін ол Конгресс Жұмыс комитетінің мүшесі болып сайланды және 1933 жылы Конгресс қазынашысы болды.
In 1920, Jamanalal was elected chairman of the reception committee for the Nagpur session of the Indian National Congress. He gave up the title of Rai Bahadur conferred on him by the British government and joined the non co operation movement in 1921. Later, in 1923, he participated in the flag satyagraha, defying a ban on flying the national flag in Nagpur, and was detained by British forces. This earned him national admiration. He wanted Gandhi to move to Wardha and make it the center of his activities. After the Dandi March in April 1930, Gandhi moved to Sevagram, a small village near Wardha, since he wanted to live close to the rural populace. Gandhi vowed not to return to Sabarmati Ashram until freedom was achieved. Jamanalal was named the president of Gandhi Seva Sangha, a group of workers who dedicated their time to constructive work. He was later elected a member of the Congress Working Committee and as the treasurer of Congress in 1933.
Әлеуметтік бастамалар
Жаманлал Бажаж қол сұғылмаушылықты жою, хинди тілін насихаттау және хади және ауыл шаруашылығы салаларын дамыту сияқты бастамаларға қызығушылық танытты. Ол бүкіл ел бойынша хади өнімдерін насихаттап, таныстырды. 1925 жылы ол «Бүкіл Үндістан иірушілер қауымдастығының» қазынашысы болып сайланды. Сонымен қатар, ол барлық үндістерді біріктіретін жалғыз тіл ретінде хинди тілін насихаттаған «Бүкіл үндістандық хинди әдебиеті қоғамының» президенті болды. Ол хинди тіліндегі журналдар мен кітаптарды жариялауға үлкен үлес қосты. Бомбей қаласында «Ганди хинди кітап дүкенін» (Gandhi Hindi Pustak Bhandar) және «Арзан әдебиет қоғамын» (Sasta Sahitya Mandal) ашты. Хинди тілін ел бойынша тарату мақсатында С. Раджагопалачаримен бірлесіп «Оңтүстік Үндістан хиндиді тарату қоғамын» (Dakshin Bharat Hindi Prachar Sabha) құрды. 1927 жылдан бастап ол Нью-Делидегі Джамия Миллиа Исламия басқару комитетінің бірінші қазынашысы қызметін атқарды. Кейін 1928 жылы ол университеттің өмірлік мүшесі болды, сонымен бірге қазынашылық қызметін де жалғастырды. Колы сұғылмаушылықты жою ниетімен, ол өзінің туған қаласы Вардадағы индуист ғибадатханаларына харижандардың кіруіне тыйым салуға қарсы күресті. 1928 жылы ол харижандарға арнап Вардадағы Лакшми Нараян храмын (Laxmi Narayan Mandir) ашты. Ол харижандармен бірге тамақтанып, оларға қоғамдық құдықтарды ашу арқылы науқан бастады. Ол өз егістіктерінде және бақшаларында бірнеше құдық салды. Оның адалдығының арқасында 1938 жылы ол Джайпур мемлекеттік халық кеңесінің (Jaipur Rajya Praja Mandal) төрағасы болып сайланды. Төраға болып қызмет еткен кезінде Сикар және Джайпур махараджалары арасында бейбіт келісімге келді. Оның қоғамдық бастамаларын құрметтеу үшін Баджадж қоры (Bajaj Foundation) «Жамналл Бажадж сыйлығын» (Jamnalal Bajaj Award) тағайындады. Бұл сыйлықтың бұрынғы иегерлері Нельсон Мандела және Десмунд Туту.
Jamanalal Bajaj was interested in initiatives such as the removal of untouchability, promotion of Hindi, and Khadi and village Industries. He had toured across the country promoting Khadi. In 1925, he was chosen as the treasurer of the All India Spinners Association. He was also the president of the All India Hindi Sahitya Sammelan (literary convention) that promoted Hindi as the single language to unite all Indians. He was instrumental in publishing Hindi magazines and books. He initiated the Gandhi Hindi Pustak Bhandar (bookshop) in Bombay and started the Sasta Sahitya Mandal (publishing house). He founded the Dakshin Bharat Hindi Prachar Sabha along with C. Rajagopalachari in hopes of spreading the learning of Hindi across the country. From 1927, he served as the first Treasurer of the Managing Committee of Jamia Millia Islamia, New Delhi. Later in 1928, he became a life member of the university, while still serving as the treasurer. With the intent of eradicating untouchability, he fought the non admission of Harijans into Hindu temples in his home town of Wardha. As orthodox Hindu priests and Brahmins objected, he opened his own family temple, the Laxmi Narayan Mandir, in Wardha, for the Harijans in 1928. He began a campaign by eating a meal with Harijans and opening public wells to them. He opened several wells in his fields and gardens. Due to his devotion, he was elected the chief of the Jaipur Rajya Praja Mandal in 1938. While chief, he negotiated a truce between the Maharajas of Sikar and Jaipur. In honour of his social initiatives the Jamnalal Bajaj Award has been instituted by the Bajaj Foundation. Past awardees include Nelson Mandela and Desmund Tutu.
Кәсіптік мүдделер
Баджадж Авто Лимитедтен басқа, топтағы тағы да ірі компаниялар Муканд Лимитед, Баджадж Электриклс Лимитед және Баджадж Хиндустан Лимитед болып табылады. Оның немерелерінің бірі Рахул Баджадж отбасының бас компаниясы – Баджадж Автоны басқарды.
Besides Bajaj Auto Ltd, the other major companies in the group include Mukand Ltd, Bajaj Electricals Ltd and Bajaj Hindusthan Ltd. One of his grandsons, Rahul Bajaj, ran the family flagship company, Bajaj Auto.
Мұра және ескерткіштер
Үндістанда оның есімін алып жүрген бірнеше мекеме бар, олардың ішінде Джамналал Баджадж басқару зерттеулер институты да бар. Мумбаи қаласының Андхери ауданындағы ЖБ Нагар деген жер оның құрметіне аталған. Джамналал Баджадж сыйлығы 1978 жылы Джамналал Баджадж қорымен құрылды және әр жыл сайын оның туған күнінде табыс етіледі.
Several institutions in India bear his name, including the Jamnalal Bajaj Institute of Management Studies. A locality, JB Nagar, in the sub urban Andheri in Mumbai has been named after him. Jamnalal Bajaj Award was established in 1978 by the Jamnalal Bajaj Foundation and are given away each year on his birth anniversary.