Кіріспе

Италиялық доминикандық монах, ғалым және тарихшы Анний Витерболық (Joannes Annius Viterb(i)ensis; 5 қаңтар 1437 – 13 қараша 1502) – Витербода туған итальяндық доминикандық монах, ғалым және тарихшы, шын аты Джованни Нанни. Ол қазір өзінің жасаған жалғандықтарымен есінде сақталады. Өмірінің басында Доминикан орденіне кірді. Санта-Мария-спра-Минервадағы studium generale-ден теология магистрі дәрежесін алды, бұл Сан-Томас колледжінің және Сан-Томас-Аквинас понтификалдық университетінің (Angelicum) алғашқы үлгісі болды. 1466 жылға дейін студиумда лектор болып жұмыс істеді. Сикст IV және Александр VI оны жоғары бағалады; соңғысы 1499 жылы оны Киелі сарайдың меңгерушісі етіп тағайындады. Ол тіл білуші ретінде семит тілдерін жақсы білетінін жалған мәлімдеді. Уолтер Стивенс былай дейді: «Оның семит филологиясы саласындағы білімі, тіпті әдетте салмақты шіркеу тарихшыларымен мақталып айтылған, толығымен ойдан туған нәрсе». Анний этрус тілінде оқи алатынын да айтқан. 1493 жылдың күзінде ол өзінің ең күрделі псевдоархеологиялық әрекетіне кірісті. Витербода көпшілыққа жарияланған қазба жұмыстарын жүргізді, оның барысында қаланың аңыздарымен байланысты ең танымал мифтік кейіпкерлердің мәрмәр мүсіндері табылғандай болды; олардың барлығы алдын ала қазба орнына жасырылған болатын.

Viterbiae historiae epitoma (Қараңғылық тарихының көрінісі)

Annio da Viterbo, Documenti e ricerche (Рим: CNR үшін Multigrafica Editrice, 1981) томы Анниус жазған, бұрын жарияланбаған еңбегін ұсынады: Джованни Баффиони редакциялаған сындық мәтіндегі Viterbiae historiae epitoma. Мәтін Codex Vaticanus Latinus 6263 қолжазбасына негізделген және Аньюстың Viterbia Historia еңбегінің жетінші және жалғыз сақталған кітабы болып табылады. Аньюстың Viterbia Historia жеті кітаптан тұрады, онда Витербиялық теолог өзінің туған қаласының мифологиялық бастауларын (Аньюс өзі жаңадан ойлап тапқан) Папа Иннокентий VIII заманына дейінгі тарихын жазады. Паола Маттиангели редакциялаған кітаптың екінші бөлімінде оның Кеш Ренессанс мифологиясы мен аллегориясына тигізген әсері қарастырылады. Атап айтқанда, бұл Анниус еңбегінің эзотерикалық қызығушылықтарына және Витербо қаласындағы Египет суреттерімен бейнеленген көптеген фрескаларға тигізген ықпалына сілтеме жасайды.