Қайта өрлеу дәуіріндегі гуманизм
-
Андреа Альциати: Итальяндық заңгер және жазушы (1492-1550)
Андреа Альциати (1492-1550) – итальяндық юрист, жазушы, құқық саласындағы гуманистер мектебінің негізін қалаушы. Ежелгі тарих, тілдерді зерттеді.
-
Итальян заң ғалымы Джованни д’Андреа және оның өмірбаяны
Джованни д'Андреа (1270-1348) – италиялық канондық құқық сардары. Пап ағымдағы қаулыларына түсіндірмелер жазған, Болонья университетінде профессор болды.
-
Пий II: Өмірбаяны мен Рим Папасы қызметі
Пий II Папа: өмірбаяны, дипломаттық қызметі, католик шіркеуін басқарған кезеңі. 1458-1464 жылдардағы Рим Папасы туралы толық ақпарат.
-
Колуччо Салутати: Флоренция Ренессансының қайраткері
Колуччо Салутати (1331-1406) – флорентийский гуманист, канцлер Флоренции. Вклад в культуру Ренессанса, латинская риторика, политическая деятельность.
-
Леонардо Бруни: Ренессанс тарихшысы және гуманисті
Леонардо Бруни (1370-1444) – итальяндық гуманист, тарихшы, қайта өркендеу дәуірінің алғашқы заманауи тарихшысы. Тарихты үш кезеңге бөлген алғашқы ғалым.
-
Фердинанд Грегоровиус: Рим тарихының шебері
Фердинанд Грегоровиус (1821-1891) – неміс тарихшысы, Римнің орта ғасыр тарихына арналған еңбектерімен танымал. Польшадан келген тегі, отбасы тарихы туралы ақпарат.
-
Константин Ласкарис: Византиялық ғалым және Ренессанс дәуірінің грек тілі сардары
Константин Ласкарис (1434-1501): грек грамматигі, Ренессанс кезеңінде грек білімін Италияда жаңартушы. "Grammatica Graeca" еңбегі – грек тіліндегі тұңғыш кітап.
-
Анджело Мария Бандини: Флоренциялық жазушы және кітапханашы
Анджело Мария Бандини (1726-1803) – флорентийский жазушы, кітапханашы. Ежесіз қалған, антиканы зерттеген, Венаға сапар шеккен автор туралы ақпарат.
-
Византиялық философ, ғалым және гуманист Георгий Трапезундский
Георгий Трапезундский (1395-1486): византийский философ, ученый-гуманист. Биография, обучение в Италии, переводы Платона и Аристотеля. История и философия.
-
Византия ғалымы Мануил Хрисолор және Ренессанс дәуіріндегі грек тілінің жаңғыруы
Мануил Хрисолор – византиялық ғалым, дипломат (1350-1415). Италияда грек тілін жаңғыртуға көмектесіп, гуманизм дамуына үлкен үлес қосты. Грек мәдениеті тарихы.
-
Юлий Цезарь Скалигер: өмірі мен ғылыми еңбектері
Юлий Цезарь Скалигер (1484-1558): Итальянский ученый, врач и философ эпохи Возрождения. Защищал Аристотелизм, известен своими знаниями и влиянием.
-
Бартоломео Эустахи: Адам анатомиясының негізін қалаушысы
Бартоломео Эустахи – италиялық анатомия ғалымы, адам анатомиясы ғылымын қалағандардың бірі. Өмірі, еңбектері, дәрігерлік қызметі туралы ақпарат.
-
Рим қаласының күнделігі: Стефано Инфессураның тарихы
Стефано Инфессура: Рим тарихы, паптар дәуірі, Colonna әулетінің шежіресі. Рим Сенатының хатшысының күнделігінен маңызды деректер мен қауесеттер. 🏛️📜
-
Полидор Вергилий: Итальяндық ғалым және Англия тарихының авторы
Полидор Вергилий: итальяндық гуманист, тарихшы, дипломат (1470-1555). Англия тарихына елеулі үлес қосып, "Англия тарихы" еңбегімен танымал. Тарих, аңыз, гуманизм.
-
Лоренцо Валла: Ренессанс ғалымы және «Құдай сыйлығының» жалғандығын ашқан адам
Лоренцо Валла (1407-1457): Итальяндық гуманист, риторик, ғалым. Папаның билігін жоққа шығарған «Константин саяхаты» жазбасын сараптап, жалған екенін дәлелдеген.
-
Лудовико Антонио Муратори: Тарихшы, жазушы және дипломат өмірі мен еңбектері
Лодовико Антонио Муратори (1672-1750) – итальяндық тарихшы, жазушы, дипломат. Жаңа өсиет кітаптарының ең ерте тізімі – Муратори фрагментін ашты. Тарих және кітапханалық ғылымдарға үлкен үлес қосты.
-
Теодор Газа: Грек гуманисі, қайта өркендеудің қайраткері
Теодор Газа – грек гуманисті, Аристотельді аударған ғалым. 15 ғасырдағы грек білімінің жаңғыруына үлкен үлес қосты. Өмірі мен еңбектері туралы біліңіз.
-
Алессандро Алессандри: Неаполитан заңгері және жазушысы
Алессандро Алессандри (1461-1523) – неаполитанский юрист, оставивший практику из-за разочарования в справедливости. Биография, учеба, литература.
-
Ренессанс философы: Сипионе Аммирато және саяси ойлар тарихы
Ренессанс философы, тарихшысы Сипионе Аммирато: «Тацит туралы әңгімелер» еңбегі, Макиавеллиге қарсы көзқарасы, саяси ой-пікір тарихындағы рөлі.
-
Аонио Палеарио: Итальян реформаторы және оның өмірі
Аонио Палеарио (1500-1570) – италияндық христиан реформаторы, грек және еврей тілдерінің шебері. Өмірі, Римдегі әдеби дамылы, саяхаттары туралы ақпарат.
-
Луиджи Антонио Ланци: Итальяндық тарихшы және археолог
Луиджи Антонио Ланци – италияндық тарихшы, археолог (1732-1810). Флоренциядағы Санта-Кроче шіркеуіне жерленген, өнертану зерттеулерімен танымал.
-
Франческо Гвиччардини: Итальян саяхатшысы, тарихшы және мемлекет қайраткері
Франческо Гвиччардини (1483-1540) – итальяндық тарихшы, саяхатшы, Ренессанс саяси ойшылы. «Италия тарихы» ең белгілі еңбегі, жаңа тарихнама стилінің негізін қалаушы.
-
Италия тілінің сақшысы: "Круска" академиясы
Итальян тілінің ең көне академиясы – Accademia della Crusca тарихы, мақсаты мен тілді таза ұстау жөніндегі жұмысы. Итальян филологиясы, лингвистика.
-
Жоакино Греко: Ерте заманғы шахмат шебері мен жазушысы
Итальян шахматшысы Джоаккино Греко (1600-1634) туралы мақала. Ол алғашқы толық шахмат ойындарын жазған, шебер тактикалық комбинацияларды көрсеткен және өз заманының ең күшті ойыншысы болған.
-
Брунетто Латини: Флоренциялық философ, саяхатшы және мемлекет қайраткері
Брунетто Латини (1220-1294) – флоренциялық философ, саясаткер, жазушы. Цицеронның еңбектерін насипаттаған, саяси шешендікке еңбек сіңірген тұлға.
-
Витторино да Фельтре: Ренессанс сағатының ұстазы мен гуманисі
Витторино да Фельтре (1378-1446): Итальяндық гуманист, педагог, Ренессанс идеясының «жалпы адам» тұжырымын қалыптастырушы. Өмірбаяны, еңбектері туралы ақпарат.
-
Поoggio Браччолини: Итальяндық гуманист және латын қолжазбаларын жаңғыртушы
Поггио Браччолини (1380-1459): Итальяндық гуманист, жазушы, антикалық латын қолжазбаларын қайта жаңғыртқан ғалым. Лукреций, Цицерон, Витрувий еңбектерін тапты.
-
Никколо де’ Никколи: Флоренциялық гуманисі және көне қолжазбалардың сақшысы
Никколо де' Никколи (1364-1437) – итальяндық гуманист, Флоренцияда өмір сүрген. Ежелгі қолжазбаларды көшіруші, редактор болған. Медичилердің қолдауымен жұмыс істеген.
-
Франческо Филельфо: Итальян Ренессансының гуманисті және ғалымы
Франческо Филельфо (1398-1481): Итальяндық Ренессанс гуманисі, философ, «Шеттегі өмір» авторы. Антикалық мәдениетті жаңартудағы рөлі, Латын тіліндегі зерттеулер.
-
Леонардо Агостини: Ежелгі өнер зерттеушісі және қазба жұмыстарының шебері
Леонардо Агостини (1593-1676): итальянский антиквар, археолог. Работал с семьей Барберини, руководил раскопками в Риме, открыл "Геру Барберини".
-
Карло Гинзбург: Микротарихи және тарих зерттеушісі
Карло Гинзбург – италиялық тарихшы, микротарихинің маманы. "Ірімшік және құрттар" еңбегімен танымал, сонымен қатар ерте заманғы Еуропаның көрулер дәстүріне арналған зерттеулер авторы.
-
Италия Ренессансының латын әдебиеті: «I Tatti» кітапханасы
«I Tatti Everyday Renaissance Library» – Итальяндық Ренессанс латын әдебиетінің бастапқы көздерін ағылшын тіліне аударған кітап сериясы. Зерттеушілерге және оқырмандарға арналған.
-
Флавио Биондо: Қайта жаңғырған Рим және Италия тарихы
Флавио Биондо: қазақша ренессанс тарихшысы, тарихты үш кезеңге бөлген алғашқылардың бірі. Археологияның дамуына үлкен үлес қосты. Биографиясы туралы ақпарат.
-
Джованни Баттиста Адриани: Итальян тарихшысының өмірі мен еңбектері
Джованни Баттиста Адриани (1511/13-1579) – итальяндық тарихшы, философ, теолог. Өмірі, білімі, және тарихқа қосқан үлесі туралы ақпарат. Тарихшыларға арналған мақала.
-
Франческо Анжелони: Италиялық тарихшы, коллекционер және антиквар
Франческо Анжелони (1559-1652) – итальяндық жазушы, тарихшы, антиквар. Рим тарихы, монеталар, археологиялық жәдігерлер жинаумен аты шықты. История Августа авторы.
-
Итальян заң ғалымы Сципион Джентили және оның мұрасы
Scipione Gentili – 16 ғ. итальяндық құқық профессоры, жазушы. Protestant дінінен қуылып Англияға көшкен, Tasso-ның туындысын латын тіліне аударған.
-
Каролус Сигоний: Өмірі мен ғылыми еңбектері
Карло Сигоний – италиялық гуманист, грек тілінің профессоры. Рим аттары туралы еңбегі Робертеллоның қателерін түзетеді. Биографиясы мен ғылыми еңбектері.
-
Гаэтано Морони: Римдік жазушы және діни энциклопедия авторы
Гаэтано Морони – тарихшы, Католик шіркеуі сардары, «Тарихи-діни білім сөздігі» авторы. Римде туып өскен, пап сарайының шенеунігі болған.
-
Андреа Аммонио: Италиялық ақын және Англиядағы өмірі
Андреа Аммонио (1478-1517) – итальяндық дін қызметкері, жазушы, Эразмның досы. Англияда Генрих VII хатшысы болды. Өмірі мен білімі туралы ақпарат.
-
Итальяндық кітапханашы, ғалым және библиофил: Антонио ди Марко Мальябекидің өмірі мен мұрасы
Антонио Мальябеки: итальяндық кітапханашы, ғалым және библиофил. Флоренцияда туған, Медичи әулетіне қызмет еткен. Латын, грек, еврей тілдерін білген.
-
Ренессанс саудагері, экономисі және гуманисі: Бенедетто Котругли
Бенедетто Котругли: Рагузалық саудагер, экономист, ғалым, дипломат. "Тауар саудасы және тамаша саудагер туралы" еңбегімен танымал, өркендеген кезеңнің өкілі.
-
Георг Войгт: Немец тарихшысы және Ренессанс зерттеушісі
Георг Войгт – неміс тарихшысы (1827-1891). Итальян Ренессансын зерттеуге үлес қосты, Якоб Буркхардтпен бірге қазіргі тағылымның негізін қалады. Тарих профессоры.
-
Агостино Стеуко: Итальян гуманисі, дін және философия сардары
Агостино Стеуко: Итальяндық гуманист, Ескі өсиет зерттеушісі, мәңгі философиясын қалыптастырушы. Библия тілдеріндегі сарп шешен, антиквар.
-
Маркос Мусурос: Венециялық грек ғалымы мен философы
Маркос Мусурос (1470-1517): грек ғалымы, философ, Венада Ласкаристен білім алған. Падуя және Венеция университеттерінде грек тілін оқытқан. Жаңағы дәуірдегі білімгер.
-
Джованни Баттиста Дони: Итальян музықтанушысы және гуманисі
Джованни Баттиста Дони – италияндық музыка зерттеушісі, гуманист. «Ut» нотасын «Do» деп өзгертуімен танымал. Флоренция университетінде сабақ берген.
-
Анджело Фаброни: Итальяндық тарихшы және биограф өмірі мен еңбектері
Анджело Фаброни (1732-1803) – итальяндық тарихшы және биограф. Өмірі, білімі, отбасы тарихы туралы ақпарат. Италия тарихы, өмірбаяндар.
-
Бенаддетто Варки: Флоренциялық гуманист, тарихшы және ақын
Бенедетто Варки – итальяндық гуманист, тарихшы, ақын. Флоренция тарихы, Медичи әулеті, республикалық идеалдар туралы мағлұматтар. Тарих пен өнерге қызығушыларға!
-
Жакопо Фаччолати: Итальян тіл білімі және сөздіктер шебері
Жакопо Фаччолати (1682-1769) – италиялық лексикограф, филолог. «Calepinus» латын тілінің жеті тілдегі сөздігін жаңартып, жариялаған ғалым. Padua университетінің көрнекті профессоры.
-
Олимпиа Фульвия Мората: Итальян ғалымының өмірі мен еңбектері
Олимпиа Фульвия Мората (1526-1555) – италияндық классикалық ғалым, грек және латын тілдерін ерте меңгерген, Анна д’Эстеге ұстаздық еткен.
-
Итальян гуманисі: Юлий Помпоний Леттің өмірі мен қызметі
Итальяндық гуманист Джулиус Помпоний Лет: өмірі, Римдегі академияны құруы, антикалық дәуірді зерттеуі. Тарих, білім, мәдениет туралы мағлұмат.
-
Франческо Робортелло: Өркендеу дәуірінің гуманистік ойшылы және тіл біліміндегі еңбегі
Франческо Робортелло (1516-1567): Ренессанс гуманисі, философ, редактор античных текстов. Влияние на поэтику комедии & герменевтику. Әйелдерге қатысты консервативті көзқарас.
-
Пьетро Альчионио: Венециандық гуманист және Аристотельдің аудармашысы
Пьетро Альчионио (1487-1527): венецианский гуманист, переводчик Аристотеля при папе Клименте VII. Жизнь, работа с Альдом Мануцием, трагическая гибель в Риме.
-
Итальян филологы және нумизматика ғалымы Карло Оттавио Кастильони
Итальяндық филолог, нумизмат Карло Оттавио Кастильони (1784-1849) өмірі мен еңбектері. Көне тілдерді, монеталарды зерттеген ғалым. Куфик монеталары туралы еңбегі.
-
Жованни Ауриспа: Грек әдебиетін жаңғыртушы және сақтап қалған ғалым
Джованни Ауриспа: 15-ғасырдағы итальян тарихшысы, грек тілін Италияда жаңартуға үлес қосушы. Грек классикасын сақтап, білімімізге жеткізген ғалым.
-
Джан Джорджо Триссино: Венецианский гуманист және қайта өркендеу дәуірінің қайраткері
Джан Джорджо Триссино (1478-1550): венециандық гуманист, ақын, драматург, тіл білгісі. Саяси қақтығыстар мен жер аударылысы туралы біліңіз.
-
Франческо Гриффо: 15 ғасыр итальяндық қаріп ойышысының өмірі мен еңбектері
Франческо Гриффо (1450-1518) – италияндық қаріп ойып жасаушы, Алдус Мануциймен жұмыстың нәтижесінде тұңғыш курсив қаріптерін жасаған. Тарих, қаріптер, өнер.
-
Итальяндық гуманист және Польшадағы дипломат Қаллимах
Итальяндық гуманист Филиппо Буонаккорси (Каллимах) – Польшадағы жазушы, дипломат. Өмірі, Римдегі қатысуы, және Папа Павел II-ге жасалған қастандық туралы ақпарат.
-
Леоне Каэтани: Итальян ғалымы, саяхатшы және Таяу Шығыс тарихының зерттеушісі
Леоне Каэтани (1869-1935) – Италиялық ғалым, саяхатшы, Таяу Шығыс тарихын зерттеуші. Ислам дәстүрлерін тарихи әдіспен талдаудың алғашқы зерттеушісі.
-
XIII ғасырдағы итальян каноны және ұстазы Лоренцо Аквилейский
Лоренцо д'Аквилея: 13 ғ. итальяндық канон және ұстаз. Арс диктаминис саласындағы еңбектерімен танымал, хат жазу өнерінде жаңа стиль енгізген.
-
Джованни Баттиста де Росси: Христиандық археологияның қайта жаңғыртушысы
Джованни Баттиста де Росси – италиялық археолог, ерте христиан катакомбаларын қайта ашқан ғалым. Өмірі мен еңбектері туралы мақала. Археология, тарих.
-
Антонио Мария Чериани: өмірі мен ғылыми еңбектері
Антонио Мария Чериани (1828-1907) – италияндық дін қызметкері, сириялық тілдер саршысы, ғалым. Милан кітапханасының сақтаушысы, профессор болған.
-
Джа́н Домени́ко Ма́нси: Өмірі мен еңбектері
Жованни Доменико Манси – италияндық дін қызметкері, теолог, тарихшы. Шіркеу кеңестері туралы еңбектерімен танымал. Өмірбаяны, білімі туралы ақпарат.
-
Джамбаттиста Джелли: Флоренциялық жазушы және философ
Джамбаттиста Джелли (1498-1563): итальяндық жазушы, философ, этикалық диалогтар авторы. «Capricci del bottaio», «La Circe» еңбектерімен танымал.
-
Джан Франческо Гамуррини: Археолог, тарихшы және Италия мәдени мұрасын сақтаушы.
Джан Франческо Гамуррини – итальяндық археолог, тарихшы, кітап сүйгіш. Этруск және рим тарихын зерттеген, Орталық Италияның археологиялық картасын жасаған.
-
17 ғасырдағы итальяндық цистерциан ғалымы Карло Джузеппе Имбонати
Итальяндық цистерциан ғалымы Карло Джузеппе Имбонати (Imbonatus) – 17 ғасырдың теологы, еврей тілі саршысы. Римде жұмыс істеген, аббат атағын алған. Тарихы, өмірбаяны.
-
Джа́н Винче́нцо Пине́лли: гуманист, ботаник және кітап коллекционері
Джан Винченцо Пинелли (1535-1601): Итальян гуманисі, ботаник, ғалым, Галилейдің ұстазы. 8500 кітаптан тұратын Италиядағы ең ірі кітапхананың иесі. 📚🔬🇮🇹
-
Римнің жер асты зерттеушісі: Антонио Бозионың өмірі мен еңбектері
Антонио Бозио: Мальталық тарихшы, Рим катакомбтарын зерттеген алғашқы адам («Жер асты Римнің Колумбы»), «Roma Sotterranea» авторы. Археологиялық жұмыстары.
-
Аннио Витербо: Тарихшы, ғалым және жасалған өтіріктер туралы деректер
Анний Витербский (1437-1502): итальянский монах-доминиканец, историк и ученый. Известен своими фальсификациями и трудами по теологии.
-
Рафаэль Маффей: Итальян гуманисі, тарихшы және теолог
Рафаэль Маффей (1451-1522): Итальян гуманист, тарихшы, дінтанушы. «Commentaria Urbana» энциклопедиясының авторы, көрнекті философтармен байланыста болған.
-
Леандро Альберти: Италия тарихшысы және «Италия сипаттамасы» авторы
Леандро Альберти (1479-1552) – италияндық тарихшы, доминикан монахы. Болоньяда туып өскен, Римде жұмыс істеген. Еңбегі көп тілге аударылған.
-
Чезаре Рипа: Итальяндық суретші және «Иконология» авторы
Чезаре Рипа – италияндық иконограф, 1555 ж. Перуджада туған. Антикалық әдебиет пен грек-рим мәдениетін зерттеген ғалым, Filomati және Intronati мүшесі.
-
Joseph Allegranza
-
Cino da Pistoia
-
Legal humanists
-
Antonio Manetti
-
Pratica della mercatura
-
Nicola Avancini
-
Marcus Antonius Coccius Sabellicus
-
Cristoforo Landino
-
John Argyropoulos