Леонардо Бруни: Ренессанс тарихшысы және гуманисті
Leonardo Bruni
Леонардо Бруни (1370-1444) – итальяндық гуманист, тарихшы, қайта өркендеу дәуірінің алғашқы заманауи тарихшысы. Тарихты үш кезеңге бөлген алғашқы ғалым.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1370–1444 жылдар аралығында өмір сүрген итальяндық гуманист тарихшы Леонардо Бруни немесе Леонардо Ареттино (1370 – 9 наурыз 1444) – итальяндық гуманист, тарихшы және мемлекет қайраткері, көбінесе ерте Ренессанстың ең маңызды гуманистік тарихшысы ретінде танылады. Ол алғашқы заманауи тарихшы деп есептеледі. Тарихты ежелгі дәуір, орта ғасырлар және жаңа дәуір деп үш кезеңге бөлген алғашқы адам – ол. Бруни қолданған мерзімдер қазіргі тарихшылар қолданатын мерзімдерден әлдеқайда ерекшеленеді, бірақ ол тарихты үш бөлікке бөлудің тұжырымдамалық негізін қалады.
Italian humanist historian (c. 1370–1444)
Leonardo Bruni or Leonardo Aretino (c. 1370 – March 9, 1444) was an Italian humanist, historian and statesman, often recognized as the most important humanist historian of the early Renaissance. He has been called the first modern historian. He was the earliest person to write using the three period view of history: Antiquity, Middle Ages, and Modern. The dates Bruni used to define the periods are not exactly what modern historians use today, but he laid the conceptual groundwork for a tripartite division of history.
Өмірбаян
Леонардо Бруни 1370 жылы Тосканадағы Ареццо қаласында дүниеге келген. Бруни Флоренцияның канцлері болған саяси және мәдени көшбасшы Колюччо Салютатидің шәкірті болды, оның орнын басты және оның жетекшілігімен азаматтық гуманизм идеясын қалыптастырды. Ол сонымен қатар төрт папаның (1405–1414) апостолдық хатшысы қызметін атқарды. Бруни «studia humanitatis» фразасын қолданды, яғни теология мен метафизикадан өзгеше, адамның қызметтерін зерттеуді білдіретін бұл сөз гуманистер терминінің бастауы болды. Гуманист ретінде Бруни Аристотель және Прокопий сияқты грек философиясы мен тарихының көптеген еңбектерін латын тіліне аударуда маңызды рөл атқарды. Брунидің Аристотельдің «Саясат» және «Никомах этикасы», сондай-ақ псевдо-Аристотельдің «Экономикасы» аудармалары қолжазба және баспа түрінде кеңінен тарады. Оның «Флоренция қаласына мадақтау» (шамамен 1401 ж.) еңбегінде республикалық тезистерін қолдау үшін Элий Аристидтің «Панафеник» (Афинаға мадақтау) шығармасын пайдалануы грек тарихшысын Ренессанс дәуірінің саяси философтарының назарына әкелді (толық мәліметтер үшін Ханс Баронның «Тұңғыш итальяндық Ренессанстың дағдарысы» кітабына қараңыз). Ол сонымен қатар грек тілінде Флоренция конституциясы туралы қысқаша трактат жазды. Бруни Платонның бір жынысты қатынастар туралы талқылауын алғаш болып қарастырған гуманистердің бірі болды. Бруни 1444 жылы Флоренцияда қайтыс болды және Флоренциядағы Санта-Кроче базиликасында Бернардо Росселлино салған қабырғалық мазарда жерленді.
Leonardo Bruni was born in Arezzo, Tuscany circa 1370. Bruni was the pupil of political and cultural leader Coluccio Salutati, whom he succeeded as Chancellor of Florence, and under whose tutelage he developed his ideation of civic humanism. He also served as apostolic secretary to four popes (1405–1414). It was Bruni who used the phrase studia humanitatis, meaning the study of human endeavors, as distinct from those of theology and metaphysics, the source of the term humanists. As a humanist Bruni was essential in translating into Latin many works of Greek philosophy and history, such as Aristotle and Procopius. Bruni's translations of Aristotle's Politics and Nicomachean Ethics, as well as the pseudo Aristotelean Economics, were widely distributed in manuscript and in print. His use of Aelius Aristides' Panathenicus (Panegyric to Athens) to buttress his republican theses in the Panegyric to the City of Florence (c. 1401) was instrumental in bringing the Greek historian to the attention of Renaissance political philosophers (see Hans Baron's The Crisis of the Early Italian Renaissance for details). He also wrote a short treatise in Greek on the Florentine constitution. Bruni was one of the first Humanists to confront Plato's discussion of same sex relationships. Bruni died in Florence in 1444, and is buried in a wall tomb by Bernardo Rossellino in the Basilica of Santa Croce, Florence.
Неміс тіліндегі мәтіндер онлайн
Гвискард пен Сигизмунда туралы екі махаббат туралы. Ульм, Иоганн Зайнер, шамамен 1476–1477 жылдар. Конгресс кітапханасының сирек кітаптар және арнайы жинақтар бөлімінен.
De duobus amantibus Guiscardo et Sigismunda. Ulm, Johann Zainer, ca. 1476–1477. From the Rare Book and Special Collections Division at the Library of Congress