Кіріспе

Джон Сциесканың балалар кітабы "Иіссіз ірімшік пен басқа да тым ақымақ әңгімелер" – Джон Сциеска жазған және Лейн Смит суреттеген постмодернистік балалар кітабы. 1992 жылы Viking баспасында жарық көрген бұл кітап – "Қызыл қалпақ", "Ұсқынсыз үйрек" және "Жеңбек наншы" сияқты танымал балалар ертегілері мен әңгімелерінің қисыны мен әзіл-қалжыңға толы пародиасы. Кітап The New York Times-тың ең жақсы суреттелген кітабы сыйлығын жеңіп алды, 1993 жылы Кальдекотт сыйлығының иегері атанды және түрлі елдерде көптеген басқа да марапаттарға ие болды. Кітап балалар мен ересектер арасында кең танымал болып, американдық классика саналады, себебі оның жеңіл әрі көңілді көзқарасы қызығушылық тудырады, сонымен қатар кітаптардың ерекшеліктері (мысалы, атауы мен мазмұны) туралы жас оқырмандарды осы қағидаларды әжуалау арқылы білім береді. 2002 жылы кітаптың 10 жылдығына орай қайта басылып, қаптамасында "Қаскөй жылаған бала" әңгімесінің пародиасы қосылған жаңа әңгіме енгізілді.

Сюжет

Кітапты Джек пен бұршақ бұтағынан шыққан Джек кейіпкері баяндайды, ол оқиғаларды айтады және кейіпкерлердің қалғанымен айналысады. Шағымданып келген Кішкентай Қызыл Тауық ешкімнің оған нан жасауға (немесе ештеңе жасауға) көмектеспегеніне ашуланып шағымданады. "Көк құлап жатыр" деп сенген Көкпе президентті шақыруды талап етеді, бірақ мазмұн кестесі оны және басқаларын басып қалады. Джек, Қызыл Шапшаңның өзіне ұқсас Кішкентай Шапшаңды таныстырады, ол бүкіл оқиғаны, соның ішінде соңын да айтып береді, сондықтан ол және қасқыр оған қатысудан бас тартады. Жүсінді ірімшік адамы, Жүсінді нан адамының аналогы, оны жейді деп ойлап, ешкімнің жанында болудан қорқады, бірақ оның жаман иісінен қашып жүреді. Кітапта "Принцесса мен боулинг добы", "Басқа бақа принсі", "Шын мәнінде сұр қаз", "Синдермплесстилцкин" және "Тортуза мен шаш" та бар. Біріншісінде, "Принцесса мен бұршақ" оқиғасын қайта баяндаған ханзада, соңында өзіне шын сүйетін қызды табады. 100 төсектің астындағы бұршақты сезінбегенде, болашақ әйелдерді қабылдамай, оның боулинг добын төсектің астына тығып жібереді. "Басқа бақа принсі" романында бақа ханшайымына егер ол оны сүйсе, ханзадаға айналатынын айтады, ол солай етеді; содан кейін ол "Тәңір күлкісі" деп, көлге қайта секіріп түседі. "Шын мәнінде сұр қанатша" (Ханс Кристиан Андерсеннің "Шырақты қанатшасының" пародиасы) қарлығаштың орнына шынымен сұр қанатша болып өседі. "Cinderumplestiltskin" "Cinderella" және "Rumplestiltskin" оқиғаларын біріктіреді. "Тортуза мен шашты" қайта баяндаған "Тортуза мен қоян" оқиғасында қоян өзінің шашын (басының үстіндегі) Тортузадан жылдам өсіре алатынын айтады; бұл оқиғаның соңы жоқ, соңғы сөздері "соңы емес". Алғы сөз "Алтыншаш пен үш аю" оқиғасының пародиасын "өте ақымақ оқиғаның" мысалы ретінде келтіреді. Сондай-ақ, мазмұн кестесінде "Сиыр тынысын айқайлаған бала" деген тақырып бар, бұл кітапта жоқ оқиға. Бұл оқиға кітаптың 10 жылдық мерейтойына арналған басылымның артқы жағында жарияланды (алғашқы басылымда Кішкентай Қызыл Тауық осы кітапты сатып алуға наразылық білдіріп, "бұл ISBN жігіт" кім екенін сұрады және ол кітаптың үш бетінде ғана екеніне ашуланды). "Алтыншаш пен үш піл" романында Алтыншаш пілдердің үйіне кіреді, бірақ ол үш орындықтың ешқайсысына көтеріліп, "арахис қамырын" жей алмайды, сондықтан ол үйіне қайтады. 10 жылдық мерейтойлық арнайы басылымда "Сиыр тынысын айқайлаған бала" әлдекім бірдеңе істеген сайын "Сиыр тынысын айқайлаған" бала туралы. Бір күні ол Смит мырзаның қорасының артынан қысқа жолмен жүріп, қарамай-ақ қоршаудан асып түседі. Смит мырза сиыр қорасын жай ғана тазалағанын білмей, ол сиырдың жаңа піскен тынысына түсіп, "От!" деп айқайлайды. Өрт сөндірушілер келіп, өрт қайда екенін сұрайды, бірақ бала "Сиыр тынысын айқайласам, ешкім маған сенбейді" дейді.