Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі Мысырдан келген Хуфу кемесі – толық көлемді, сақталған күн қайығы. Бұл кеме б.з.д. 2500 жыл шамасында, Ежелгі Мысырдың Ескі Патшалығының төртінші династиясы тұсында фараон Хуфудың Ұлы пирамидасының жанындағы шұңқырға тығылып қойылған. Ежелгі Мысырдың басқа да жерленген кемелері сияқты, ол да артық өмірде қолдануға арналған, көптеген қабірлік заттардың бір бөлігі болды. Хуфу кемесі – ежелгі дүниедегі ең көне, ең үлкен және ең жақсы сақталған кемелердің бірі. Оның ұзындығы, ені 1,78 метр тереңдігі бар, және ол әлемдегі ең көне сақталған кеме. Ол "ағаш өнерінің шедеврi" деп сипатталған, егер оны көлге немесе өзенге қойса, бүгін де жүзе алады. Кеме Гизадағы күн қайықтары мұражайында сақталған, бірақ 2021 жылдың тамызында Ұлы Египет мұражайына көшірілді.
Intact vessel from Ancient Egypt
The Khufu ship is an intact full size solar barque from ancient Egypt. It was sealed into a pit alongside the Great Pyramid of pharaoh Khufu around 2500 BC, during the Fourth Dynasty of the ancient Egyptian Old Kingdom. Like other buried Ancient Egyptian ships, it was part of the extensive grave goods intended for use in the afterlife. The Khufu ship is one of the oldest, largest and best preserved vessels from antiquity. It is long, wide, and 1.78 metres (5.83 ft) deep and is the world's oldest intact ship. It has been described as "a masterpiece of woodcraft" that could sail today if put into a lake or a river. The ship was preserved in the Giza Solar boat museum, but was moved to the Grand Egyptian Museum in August 2021.
Функция
Кеменің тарихы мен қызметі нақты белгісіз. Бұл "күн кемесі" деп аталатын, ежелгі египеттіктердің сенуінше, күн құдайы Рамен бірге қайта тірілген патшаны аспанмен алып жүретін ырымдық кеме. Дегенмен, оның суда пайдаланылғандығына қатысты белгілер бар, сондықтан бұл кеме патшаның бальзамдалған денесін Мемфистен Гизаға жеткізуге арналған жерлеу "баржасы" болған, немесе Хуфу оны қасиетті орындарды аралау үшін "саяхат кемесі" ретінде пайдаланып, кейіннен о дүниеде қолдану үшін жерлеген болуы мүмкін. Солтүстік Еуропа кемелеріндегідей, оның ішінде адам денесі табылған жоқ.
The history and function of the ship is not precisely known. It is of the type known as a "solar barge", a ritual vessel believed by ancient Egyptians to carry the resurrected king across the heavens with the sun god Ra. However, it bears some signs of having been used in water, and it is possible that the ship was either a funerary "barge" used to carry the king's embalmed body from Memphis to Giza, or even that Khufu himself used it as a "pilgrimage ship" to visit holy places and that it was then buried for him to use in the afterlife. It contained no bodies, unlike northern European ship burials.
Табылды және сипаттама
Кеме 1954 жылы Камал эль Маллах тапқан екі кемелердің бірі болды – Гиза тау жынысына қазылған шұңқырға мөрленгеннен бері толық сақталған. Ол негізінен Ливанның самырсын ағашынан салынған, «қабырғадан бастау» құрылыс техникасымен, Мәсіхтің тікенінен жасалған бекітпелі тігістерді пайдаланып, тақтайшалар иілген. Кеменің түбі бірнеше тақтайшадан тұрады, бірақ нақты кілсіз, ал тақтайшалар мен қаңқалар Хальфа шөбімен бірге байланыстырылған. Ол 1224 бөліктен қайта құрастырылды, олар пирамиданың жанындағы шұңқырға логикалық, бөлектелген тәртіппен жайылған. Оның ұзындығы және ені құрайды. Осылайша, ол әлемдегі ең көне сақталған кеме деп танылды және «ағаш өнерінің шедеврi» деп сипатталды, оны көлге немесе өзенге қойса, бүгін де жүзе алады. Алайда, кеме теңізге шығу үшін арналмаған болуы мүмкін, себебі онда желкенге арналған жабдық жоқ, сондай-ақ ескекке арналған да орын жеткіліксіз. Оның табылуы Захи Хавастың «Египеттің он ең үлкен жаңалығы» деректі фильмінде ежелгі Египеттің ең маңызды жаңалығының бірі ретінде баяндалды.
The ship was one of two rediscovered in 1954 by Kamal el Mallakh—undisturbed since it was sealed into a pit carved out of the Giza bedrock. It was built largely of Lebanon cedar wood, bending the planks in the "shell first" construction technique, using unpegged tenons of Christ's thorn. The ship was built with a flat bottom composed of several planks, but no actual keel, with the planks and frames lashed together with Halfah grass, and has been reconstructed from 1,224 pieces which had been laid in a logical, disassembled order in the pit beside the pyramid. It measures long and wide. It was thus identified as the world's oldest intact ship and has been described as "a masterpiece of woodcraft" that could sail today if put into a lake, or a river. However, the vessel may not have been designed for sailing, as there is no rigging, or for rowing, as there is no room. Its discovery was described as one of the greatest Ancient Egyptian discoveries in Zahi Hawass's documentary Egypt's Ten Greatest Discoveries.
Қайта құру
Қайықты қайта құрастыруға жылдар кетті, бұл жұмысты негізінен Мысырдың көне заттар департаментінің бас реставраторы Ахмет Юсеф Мустафа жасады.
It took years for the boat to be reassembled, primarily by the Egyptian Department of Antiquities' chief restorer, Ahmed Youssef Moustafa.
Көрме
Хуфу кемесі 1982 жылы Ғиза пирамида кешенінде арнайы салынған мұражайда көпшілікке көрсетілді; мұражай Ұлы пирамиданың қасында орналасқан шағын, заманауи құрылыс болды. Мұражайдың бірінші қабатында кемені қазу және қалпына келтіру процесі туралы суреттер, фотосуреттер және мәтіндер ұсынылды. Басты кеме табылған ор қазба мұражайдың бірінші қабатының жоспарына енгізілді. Қалпына келтірілген кемені көру үшін, келушілер екінші қабатқа көтерілетін баспалдақпен жоғалатын. Еденнен төбеге дейінгі терезелер көп мөлшерде күн сәулесін өткізіп, ағаш жол келушілерге кеменің әсерлі өлшемдерін жақыннан тамашалауға мүмкіндік берді. 2021 жылдың тамызында кеме Ұлы Египет мұражайына көшірілді.
The Khufu ship was put on public display in a specially built museum at the Giza pyramid complex in 1982; the museum was a small modern facility resting alongside the Great Pyramid. The first floor of the museum took the visitor through visuals, photographs, and writings on the process of excavating and restoring the boat. The ditch where the main boat was found was incorporated into the museum's ground floor design. To see the restored boat, the visitor ascended a staircase leading to the second floor. Floor to ceiling windows allowed for much sunlight, and the wooden walkway took the visitor around the boat where the visitor could get a closer view of its impressive size. In August 2021, the ship was relocated to the Grand Egyptian Museum.