Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саймбейлі Гөксу өзенінің жағасында орналасқан (Сейханның бастауларының бірі, Дибек және Бақырдың орманды таулары арасындағы аңғарда). Осы жерден таулар арқылы Қайсериге жол өтеді, ал аңғар көптеген тау бұлақтарымен суарылады.
Saimbeyli is on the Göksu river (one of the sources of the Seyhan, in a valley between the forested mountains of Dibek and Bakır. There is a pass through the mountains from here to Kayseri and the valley is watered by many mountain streams.
Тарих және ескерткіштер
Бұл аймақта хетттердің қоныстарының негіздері болуы мүмкін. Қазіргі уақытта Рим дәуірінде осы жерде қоныстанғандығын көрсететін ешқандай дәлел жоқ, бірақ мұндай мүмкіндік бар сияқты. Саймбейли бекінісі ортағасырлық Бадимон немесе, мүмкін, Киликия Армениясының патшасы Левон I-нің 1198/99 жылғы таққа отырғызу тізімінде айтылған Бердус қамалы болған жатады. Бұл бекініс солтүстіктегі Қайсери мен оңтүстіктегі Вахка рубенидтерінің қамалы арасындағы стратегиялық жолды қорғайды. Ол екі өзеннің және екі сайдың тоғысындағы тік жардың үстінде орналасқан. Саймбейли қамалының жоспары мен құрылысы Киликия Армениясының әскери архитектурасына ұқсас және оның 12-шы ғасырдың ортасынан 13-шы ғасырға дейінгі кезеңде салынғаны анық. Солтүстік-батыстағы кіреберісті екі үлкен дөңгелек мұнара, ал қалған бөлігі тік жартастар мен үш дөңгелек шығырлармен қоршалған. Шығыс қабырғасының төменгі жағында шіркеудің апсидасы орналасқан. Ауланың оңтүстік-батыс жағында сақталған күмбезді су қоймасы (цистерна) бар. Сыртқы қабырғалар кеспе тастардан тұрады. Ертерек уақытта жөндеу жұмыстары жасалғанының іздері бар. Әулие Яковқа арналған монастырь кешені ауылдың солтүстік-батыс шетіндегі биік төбенің беткейінде орналасқан. Монастырь 12-шы ғасырда салынған болуы мүмкін, бірақ 1554 жылы епископ Хатчадур оны қайта жаңартып салған. 1981 жылы жетімдер үйінің іргесі көрінді, ал үлкен Әулие Яков шіркеуінің тек шығыс бөлігі ғана сақталған. Шіркеудің орталық апсидасының астында жер асты крипті бар екендігіне куәліктер бар.
The area probably has the foundations of Hittite settlements. There is no evidence at present that it was occupied in the Roman period, but it seems likely. The fortress of Saimbeyli may be the medieval Badimon or perhaps the castle of Berdus, which appears on the Coronation List of King Levon I of Cilician Armenia in A. D. 1198/99. This fortress, which guards the strategic road between Kayseri to the north and the Rubenid castle of Vahka to the south, stands on an outcrop at the junction of two valleys and two tributaries of the Seyhan River. The plan and masonry of Saimbeyli’s castle are identical to the military architecture in the Armenian Kingdom of Cilicia and undoubtedly date from the mid 12th century to the 13th century. Two large round towers with embrasured loopholes (shooting ports) guard the entrance at the northwest, while the remainder of the circuit is protected by steep cliffs below and three rounded salients. In the lower level of the salient in the east wall is the apse for a chapel. A well preserved vaulted cistern is located near the southwest side of the ward. The exterior masonry consists of ashlar blocks with a rusticated facing. There is evidence of repair, perhaps into early modern times. The monastic complex dedicated to St. James is perched on the side of a tall hill at the northwest end of the village. The monastery may have a 12th century foundation, but it was rebuilt in 1554 by Bishop Khatchadour. In 1981 the foundation of an orphanage school was visible and only the east end of the large Church of St. James was standing. There was evidence of an underground crypt below the central apse of the church.
Халық саны
ХХ ғасырдың басында Хаджиннің армян халқының саны шамамен 30 000 адамды құрады. Армяндардың алты шіркеуі болды, оның ішінде негізгі Армян Апостолдық діні, сондай-ақ Армян Католик және екі Евангелистік Армян шіркеуі. Халық ауыл шаруашылығымен және түрлі кәсіптермен айналысты. Олар Әрмен геноциді кезінде депортацияға және жаппай қырғынға ұшырады. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, 1919 жылы, армян халқының бір бөлігі француз протектораты астында қайта оралды, бірақ француздар қаланы түрік билігіне тастап кетті, нәтижесінде армян көтерілісі болды және Кемалистік күштер келгеннен кейін қала толық босады. Хаджиннің қалған армян халқы Ливан, Сирия, Франция, АҚШ және Латын Америкасы елдеріне қоныс аударды. Олар өз қалаларын және оның халқының жетістіктерін көрсетіп, бірлестіктер құрды. Түрік билігі қаланың атын түрік бақылауына қайта алған түрік әскери қолбасшысының құрметіне Саймбейли деп өзгертті. 1953 жылы Армения Кеңестік Социалистік Республикасында (қазіргі Армения Республикасы) Түркиядағы Хаджин қаласының есімімен Нор Хахн (Жаңа Хаджин) қаласы құрылды. 2015 жылғы халық санауы бойынша Нор Хахнның халқы 9 400 адамды құрайды. Қала халқының арасында геноцидтен аман қалғандар мен олардың ұрпақтары да бар, сонымен қатар Хаджиннің армян құрбандары мен Хаджин қарсыластарының есімінде салынған ескерткіш бар. Ескерткіш 1974 жылы ашылды.
At the beginning of the 20th century, Hadjin had an Armenian population of around 30,000. The Armenians had six churches, including the main Armenian Apostolic denomination, but also an Armenian Catholic and two Evangelical Armenian churches. The population worked in agriculture and various trades. They were subject to deportations and massacres during the Armenian genocide. After the end of World War I, in 1919, part of the Armenian population returned under the French Protectorate, but the French abandoned the city to Turkish rule, resulting in the Armenian rebellion and the eventual emptying of the city with the arrival of the Kemalist forces. The remaining Armenian population of Hadjin settled in various countries, notably Lebanon, Syria, France, the United States and Latin American countries. They established unions highlighting their city and achievements of its populations. The Turkish authorities renamed the city Saimbeyli in the name of the Turkish military commander that retook the city under Turkish control. In 1953, a town called Nor Hachn (New Hadjin) was founded in the Armenian Soviet Socialist Republic (now the Republic of Armenia) in memory of the city of Hadjin in Turkey. According to a census of 2015, Nor Hachn has a population of 9,400, The town also includes in its population some survivors and descendants of survivors of the genocide and a memorial built in memory of the Armenian victims of Hadjin and the Hadjin resistance. The memorial itself was inaugurated in 1974.