Кіріспе

Австрия әуе күштерінің командирі

Александр Лёр (20 мамыр 1885 – 26 ақпан 1947) – 1930 жылдары Австрия әуе күштерінің командирі болды, ал Австрияны аннексиялаудан кейін Люфтваффе командирі болды. Лёр Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Люфтваффеде қызмет етті, ол «Е» армия тобының командиріне, содан кейін Оңтүстік-Шығыс Еуропа бойынша бас қолбасшы (OB Südost) болып көтерілді. Лёр Еуропадағы соғыс аяқталғанда Югославия партизандарына түсті. Ол Югославия үкіметі тарапынан оның басшылығымен жасалған партизанға қарсы жазалау шаралары мен 1941 жылы Белградты бомбалау фактілері үшін соғыс қылмыстары бойынша сотталып, айыпталды. 1947 жылғы 26 ақпанда Югославияның Белград қаласында оққа ұсырылды.

Ерте өмір және мансап

Лёр 1885 жылы 20 мамырда Румыния Корольдігінің Турну-Северин қаласында дүниеге келген. Ол Фридрих Иоганн Лёр мен оның әйелі Кэтриннің кіші баласы болды. Оның әкесі орыс-түрік соғысы кезінде Қара теңіздегі госпитальдық кеменің екінші капитаны болып қызмет еткен. Осы жерде ол украин медбике болған анасымен танысқан. Ол Одессадан келген әскери дәрігер Михаил Александрович Хайманның қызы еді. Соғыстан кейін олар 1879 жылы үйленіп, Румынияның Турну-Северин қаласына көшіп барды. Олардың үш ұлы болды. Анасының дініне байланысты ол Шығыс православие шіркеуіне жатты; ол неміс, орыс, француз және румын тілдерінде сөйлеген. Лёр 1900 жылға дейін Кашаудағы (қазіргі Словакияның Кошице қаласы) әскери орта мектепте оқыды. 1900 жылдың қаңтарында Лёр Темешвардағы (қазіргі Румынияның Тимишоара қаласы) жаяу әскер кадеттер мектебіне ауысты. 1903 жылы ол Венаға жіберілді, онда 1906 жылға дейін Бург-Вьеннер-Нойштадт қаласындағы Терезиан әскери академиясында оқыды. Ол 1906 жылдың 18 тамызында "өте жақсы" деген жалпы бағамен әскери академияны бітірді. Сол күні Лёр екінші лейтенант лауазымынан босатылып, дереу әскери қызметке кірісті. Лёр Бірінші дүниежүзілік соғыста Австро-Венгрия армиясының Императорлық және Корольдік 85-ші жаяу әскер полкінде пионерлік батальонның взвод командирі болып қызмет етті. 1921 жылы Лёр подполковник шеніне жетті. 1921 және 1934 жылдар аралығында ол әскери қызметте көптеген штабтық лауазымдарды атқарды, соның ішінде Федералды Армиялар Министрлігінде Әуе күштері директоры болып жұмыс істеді. 1934 жылы ол кішкентай Австрия Әуе күштерінің қолбасшысы болып тағайындалды және 1938 жылғы аннексияға дейін осы лауазымда қалды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1920 жылы 1 шілдеде майор болып тағайындалған Лёр 1920 жылы 1 қыркүйекте жаңадан құрылған Австрия қарулы күштеріне қабылданды. 1938 жылы 15 наурызда Лёхр Люфтваффеге ауыстырылды, ол Австриядағы Люфтваффе күштерінің қолбасшысы болды. Ол кезде ол генерал-лейтенант болып тағайындалған болатын. 1939 жылдың мамыр айынан 1942 жылдың маусым айына дейін шығыстағы 4-Люфтфлоттың қолбасшысы болды. Luftflotte 4 1939 жылдың қыркүйегінде Польшаның Варшава қаласын және 1941 жылдың сәуірінде Югославияның Белград қаласын бомбалады. Лёр Белградты тұтандыратын бомбалармен бомбалау жоспарын жасады, соның арқасында шыққан өрттер екінші, түнгі шабуылға нысаналарды табуға көмектесетін болды. Бұл мыңдаған адамның өмірін құрбан етті. Лёхр генерал-полковник болып тағайындалды, бұл 1941 жылдың 3 мамырында күшіне енді. 1942 жылдың 12 шілдесінен 1942 жылдың желтоқсанына дейін 12-ші армияға қолбасшылық етті.

Оңтүстік-шығыс бас қолбасшысы

1942 жылдың 3 шілдесінде Лёр генерал дер Пионере Вальтер Кунцеден 12-ші армияның бас қолбасшысы лауазымын қабылдады. 1942 жылдың 1 тамызында Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы Вермахттың қолбасшысы болып тағайындалды, ал 1942 жылдың 28 желтоқсанынан бастап бұл лауазым Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы Бас қолбасшы болып қайта аталды. Оның басқаруындағы күштер Е армия тобы деп белгіленді, және ол оның қолбасшысы болып тағайындалды. Осы қызметте Лёр Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы барлық бағынышты құрамаларды басқарды, оның ішінде Сербиядағы қолбасшы генерал (Пол Бадер), Салоника-Эгей аймағындағы әскери қолбасшы (Курт фон Кренцки), Оңтүстік Грекиядағы әскери қолбасшы, Крит қолбасшысы, Эгей теңізіндегі әскери қолбасшы, Хорватия Тәуелсіз Мемлекетіндегі Германияның толық өкілетті генералы, Хорватиядағы неміс әскерлерінің қолбасшы генералы және Болгарияның София қаласындағы әскери атташе. Лёр 1943 жылы югослав партизандарына қарсы төртінші және бесінші шабуылдарды ұйымдастырды, олардың барысында тұтқынға алынған көптеген адамдар, оның ішінде жараланғандар да, сол жерде қаза табады. Е армия тобының бас қолбасшысы ретінде Лёр Додеканез жорығын қадағалады. 1944 жылдың 26 тамызында одақтас күштер Германияға үш бағыттан шабуыл жасап жатқанда, Гитлер Лёрге Грекиядан Е армия тобын эвакуациялауды және Отанды қорғау үшін солтүстікке жылжуды бұйырды. Еуропадағы соғыс аяқталғаннан кейін Лёр шартты түрде капитуляциялау туралы бұйрық алды, бірақ оның орнына күштерін Австрияға бұрып жіберді. Тарихшы Йозо Томасевичтің мәліметінше, Лёр 1945 жылдың 9 мамырында Словенияда Югославия партизандарының 14-ші словен дивизиясы тарапынан тұтқынға алынды және әскерлеріне Австрияға өтуге келісімдер жүргізуге тырысты. Бұл ұсыныстан бас тартты, және Лёр соғысты тоқтату туралы бұйрық берді, бірақ әскерлер оған бағынбады. Ол қашып, бұйрығын кері алып, қашып шығу әрекетін жалғастырды. Қызу іздеуден кейін 13 мамырда Лёр қайтадан ұсталды.

Сотталу және өлім жазасы

Лёхр 1945 жылдың 15 мамырынан 1947 жылдың 26 ақпанына дейін Югославияда тұтқында болды. Ол 1943 жылы партизандарға қарсы операциялар кезінде жасалған соғыс қылмыстары үшін сотталып, кінәлі деп танылды, оның ішінде кепілдерді өлтіру, ауылдарды өртеу және Германияның шартсыз капитуляциясын елемеу. 1947 жылдың 16 ақпанында сот айыпталушыны Ұлт пен мемлекетке қарсы қылмыстар туралы заңның 3-бабы 3-тармағына сәйкес ату жазасына, ал бірге сотталған генерал-лейтенанттар Йозеф Кюблер, Фриц Нейхольдт және Йохан Фортнер, генерал-майор Адалберт Лонтшар, оберст Гюнтер Трибукайт және SS бригадасы август Шмидхуберді асып өлтіруге үкім шығарды. 1955 жылы Венаның Аэро клубы мүшелері Венадағы Stiftskirche шіркеуіне Лёхрге арналған ескерткіш тақта орнатты. Шіркеу Әскери ординариатқа қарасты. Тақтада: "Естен кетпес серік, генерал-полковник Александр Лёхр үшін" деп жазылған. Ординариат "Ескерткіш тақталар [ ] еш жағдайда соғыс қылмыстарын мақтау үшін қызмет етпейді" деп түсіндірді. Кейбір наразылықтардан кейін тақта 1986 жылы Вальдхайм ісі кезінде алынып тасталды, бірақ бірнеше жылдан соң қайта орнатылды. Ол 2015 жылы толығымен алынып тасталды.