Кіріспе
Неміс танк командирі (1914–1944), неміс музыктанушысы
Майкл Виттманн (22 сәуір 1914 – 8 тамыз 1944) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі неміс Вафен-СС танк командирі. Ол 1944 жылғы 13 маусымда Виллерс-Бокаж шайқасында британдық 7-ші бронетанктік дивизияның бөлімшелеріне жасаған шабуылымен танымал. Tiger I танкының командирі ретінде Виттман өзінің танкысын жоғалтқанға дейін 15 минут ішінде 14 танк, 15 әскери көлік құралы және екі танкіге қарсы зеңбіректерді жойған деген хабар бар. Бұл жаңалықты нацистік үгіт таратып, Виттманның беделін арттырды. Дегенмен, бұл шайқасқа қатысты ақпараттың көп бөлігі британдық ардагерлердің шағын естеліктеріне немесе нацистік пропагандаға негіделген. Виттман соғыстан кейін "панцер асасы" (өте тәжірибелі танк командирі) ретіндегі жетістіктерінің арқасында культ тұлғасына айналды, бұл Вафен-СС-тің танымал мәдениеттегі бейнесінің бір бөлігі болды. Тарихшылар оның шайқастағы тактикалық шеберлігін әртүрлі бағалайды. Кейбіреулер оның Виллерс-Бокаждағы әрекеттерін жоғары бағаласа, көптеген басқалары оның қабілеттері жеткіліксіз деп санайды және танктерді жойғаны жөніндегі мақтаулардың артық айтылғанын көрсетеді. Сандары даулы болғанымен, ол 135-138 жау танкын жойған деп есептеледі. Немец танктерінің жойылғандары бірлік ретінде тіркелгенін атап өткен жөн.
the German musicologist
Michael Wittmann (22 April 19148 August 1944) was a German Waffen SS tank commander during the Second World War. He is known for his ambush of elements of the British 7th Armored Division during the Battle of Villers Bocage on 13 June 1944. While in command of a Tiger I tank, Wittmann allegedly destroyed up to 14 tanks, 15 personnel carriers and two anti tank guns within 15 minutes before the loss of his own tank. The news was disseminated by Nazi propaganda and added to Wittmann's reputation. However most of the information on the events of this battle is either the shaky memories of British veterans or Nazi propaganda. Wittmann became a cult figure after the war thanks to his accomplishments as a "panzer ace" (a highly decorated tank commander), part of the portrayal of the Waffen SS in popular culture. Historians have mixed opinions about his tactical performance in battle. Some praised his actions at Villers Bocage, while many others found his abilities lacking, and the praise for his tank kills overstated. Although the number is disputed, he is credited with destroying 135 to 138 enemy tanks. It must be noted that German tank kills were recorded as a unit.
Балалық шағы мен Екінші дүниежүзілік соғыс
Майкл Виттманн 1914 жылғы 22 сәуірде Баварияның Жоғарғы Пфальц аймағындағы Дитфурт қаласының жанындағы Вогельтал ауылында дүниеге келді. 1934 жылы нацистер билікті басып алғаннан кейін ол неміс армиясына (Хер) қатарына қосылды. Виттманн 1936 жылғы қазан айында Шутцштаффельге (СС) қосылып, 1937 жылғы 5 сәуірде полкке, кейін дивизияға, Лейбстандарте СС Адольф Гитлер (ЛССАХ) құрамына тағайындалды. Бір жыл өткен соң ол Австрияны аннексиялауға, Судет аймағын оккупациялауға қатысып, нацистік партияға мүше болды.
Шығыс майданы
Витманның бөлімшесі 1941 жылдың көктемінде Совет Одағына жоспарланған шабуыл – «Барбаросса» операциясына қатысу үшін Шығыс майданға жіберілді. Ол SS Panzer Regiment 1-ге тағайындалды, бұл танк бөлімшесі болатын, онда ол StuG III шабуылдық зеңбірек/танк жойғышы және Panzer III орта танкіне қолбасшылық етті. 1943 жылға қарай ол «Тигр I» танкісіне қолбасшылық етті және «Цитадель» операциясы мен Курск шайқасы кезінде ауыр ротаның взвод командирі болды. LSSAH-қа қосылған Виттманның төрт «Тигр» танкісінен тұратын взводы дивизияның сол жақ фланғын қорғау үшін барлау батальонын күшейтті. Курск шайқасының алғашқы күні Виттман мен оның экипажы сегіз танк пен жеті танкке қарсы зеңбіректі жойды. Бір сәтте оның танкі өртенген Т-34 танкісімен соқтығысып, зардаптан құтылды. 1943 жылдың қарашасында Виттман Лейбштандартенің ауыр ротасында қызмет етіп, Житомир маңында кеңестік әскерлерге қарсы бронетехникалық қарсы шабуылдарға қатысты. Кеңес әскерлеріне қарсы алғашқы күні Виттманның экипажы он Т-34 және бес танкке қарсы зеңбіректі жойды. 1944 жылдың қаңтарының басына қарай оның жойған танктерінің жалпы саны алпыс алтыға жетті. 1944 жылдың 14 қаңтарында Виттман Темір крестің рыцарь крестімен марапатталды. Марапаттауды оның дивизиялық командирі, SS оберфюрер Теодор Виш жасады, ол оны Емен жапырақты Темір крестінің рыцарь крестіне ұсынды. Виттман 30 қаңтарда 117 танкты жойғаны үшін Емен жапырақтары орденін алды, бұл оны осы орденді алған неміс қарулы күштерінің 380-шы мүшесі етті. Ол бұл марапатты 1944 жылдың 2 ақпанында Растенбургтегі штаб-пәтерінде, «Құрметті қамал» деп аталатын жерде Адольф Гитлерден алды.
On 14 January 1944, Wittmann was awarded the Knight's Cross of the Iron Cross. The presentation was made by his divisional commander, SS Oberführer Theodor Wisch, who nominated him for the Knight's Cross of the Iron Cross with Oak Leaves. Wittmann was awarded the Oak Leaves on 30 January for the destruction of 117 tanks, making him the 380th member of the German armed forces to receive it. He received the award from Adolf Hitler, who presented it to him at the Wolf's Lair, his headquarters in Rastenburg, on 2 February 1944.
Нормандия
1944 жылдың сәуірінде ЛССАХ-тың «Тигр» ротасы СС-тің 101-ші ауыр танк батальонына қосылды. Бұл батальон I СС танк корпусына корпустық құрам ретінде бекітілді және ешбір дивизияға немесе полкке тұрақты түрде бағынбады. Витманн батальонның екінші ротасының командирі болып тағайындалды және СС оберштурмфюрері шеніне ие болды. 7 маусымда, одақтастардың Нормандияға түскен күнінен кейін, батальонға Боведен Нормандияға жылжуға бұйрық берілді. 165 шақырымдық сапарды аяқтауға бес күн кетті. Голд және Омаха жағалауларынан оңтүстікке қарай ағылшын-американдық әскерлерінің ілгерілеуіне байланысты неміс 352-ші жаяу әскер дивизиясының қорғанысы әлсіреп, ыдырады. Дивизия оңтүстікке шегінгенде, Каумонт-л’Эвенте маңындағы майдан желісінде 12 шақырымдық (7,5 миль) олқылық пайда болды. 1-ші СС танк корпусының командирі Сепп Дитрих өзінің жалғыз резервіндегі 101-ші ауыр СС танк батальонына «Панцер-Леер» дивизиясы мен СС «Гитлерюгенд» дивизиясының артынан орналасуға бұйрық берді. Осы позициядан батальон сол жақтан шабуылға ұшырау мүмкіндігін қорғай алатын еді. Витманн британдықтардың Виллерс-Бокаж маңындағы биік жерге қаншалықты маңыздылық беретінін болжағандықтан, оның ротасын қалаға жақын орналастырды. Олар 12 маусымда кешке жетті. Рота номиналды түрде 12 танктан тұрды, бірақ техникалық бұзылулар мен жоғалтуларға байланысты 50 пайызға кем болды. Келесі күні таңертең британдық 7-ші бронетанктік дивизияның алдыңғы қатарлары Виллерс-Бокажға енді. Олардың мақсаты майдан желісіндегі олқылықты пайдаланып, Виллерс-Бокажды басып алу және жақын маңдағы төбешікті (213 нүктесі) басып алып, неміс әскерін шегінуге мәжбүр ету болды. Витманн олардың осылай тез келерін күтпеген еді және ротасын жинауға уақыты болмады. «Мен тез әрекет етуге тиіс болдым, өйткені жау мені байқап қойып, мені сол жерде жоюы мүмкін деп есептедім». Ол қалған бөлімге өз позицияларын сақтауға бұйрық берді де, бір танкпен жолға шықты. Сағат 09:00 шамасында Витманнның «Тигр» танкы бас жолға, Ұлттық 175-ші жолға шығып, 213 нүктесінде орналасқан британдық танктерге шабуыл жасап, оларды жойды. Содан кейін Витманн Виллерс-Бокажға қарай жылжып, жол бойында тоқтап тұрған бірнеше қарусыз көліктерге оқ атты; көліктердің жанармай бактерілері автоматтан және жарылғыш оқтардан зақымданып, өртке ұшырады. Қаланың шығыс жағына кірген Витманн бірнеше жеңіл танктерге, содан кейін орта танктерге шабуыл жасады. Витманнның әрекеттеріне ескерілген қала ортасындағы жеңіл танктер дереу жолдан шығып, орта танктер алға жылжыды. Осы уақытта Витманн тағы бір британдық танкты және екі артиллериялық бақылау бекетін (ОП) жойды, содан кейін барлау машинасы мен жартылай тізгішті жойды. Кейін не болғаны туралы мәліметтер әлдеқайда әртүрлі. Тарихшылар Витманнның ОП танктерін жойғаннан кейін «Шерман Файрфлаймен» сәттіліксіз қысқаша дуэльге түскенін жазды, содан кейін «Тигр» танкы қала сыртындағы шығысқа қарай жылжып, танкіге қарсы пулеметпен жойылды. Алайда Витманн оның танкы қала орталығында танкіге қарсы пулеметпен жарамсыз деп танылды деді. 15 минуттан кем уақыт ішінде 13 немесе 14 танк, екі танкіге қарсы пулемет және 13-15 көлік құралы СС 101-ші ауыр танк батальонымен жойылды, олардың көп бөлігі немесе барлығы Витманнқа тиесілі болды. Ол Виллерс-Бокаж шайқасында ешқандай рөл атқармады. Шабуылда көрсеткен батырлығы үшін Витманн СС гауптштурмфюреріне көтеріліп, Емен жапырақтары мен қылыштармен безендірілген Темір крестің рыцарь крестімен марапатталды. Неміс пропаганда машинасы Витманнды, ол кезде Германияда белгілі бір танымал тұлғаны, Виллерс-Бокаждағы барлық британдық танктерді жойғаны үшін мақтап шықты. Ол 13 маусым күні кешке радио хабарлама жазып, шайқасты сипаттап, кейіннен қарсы шабуылдар британдық бронетанктік полкі мен жаяу әскер батальонын жойғанын мәлімдеді. «Сигнал» неміс әскери журналында жарияланған үш сурет қаладағы қираудың масштабы туралы жалған әсер қалдырды. Пропагандалық науқан Германияда және шетелде сенімділікке ие болды, бұл британдықтарды Виллерс-Бокаж шайқасы апатқа ұшыраған деп сендірді. Шындығында, оның нәтижелері одан да күрделі болды. Вафен СС Курск шайқасында ерекшелікпен күрескен болуы мүмкін, бірақ армияның жетістігіне жете алмады, сондықтан Сепп Дитрих Витманнды батыр ретінде көрсетуге тырысты.
Өлім
1944 жылдың 8 тамызында ағылшын-канадтық күштер "Тотализация" операциясын бастады. Қараңғыда британдық және канадалық танктер мен әскерлер Сент-Айньян-де-Крамснил қаласының жанындағы тактикалық маңызды биік жерді басып алды. Олар соғыс басталғанда, әуеден бомбалауды күтіп, осы жерде тоқтап қалды. Достас әскерлердің тоқтауының себебін білмейтін СС Гитлерюгенд дивизиясының командирі Курт Мейер биік жерді қайтару үшін қарсы шабуылға бұйрық берді. Виттманн 101-ші ауыр СС танк батальонынан жеті "Тигр" танкіден тұратын топты басқарып, қосымша танктер мен жаяу әскердің қолдауына ие болды. Оның "Тигр" тобы ашық жерді кесіп өтіп, биік жерге бет алды. Оларға екі жақтан одақтас күштердің танктері шабуыл жасады. Оң жақта немесе солтүстік-шығыста "А" эскадрильясының 1-ші Нортгемптоншир еоманри және "Б" эскадрильясының 144-ші полкінің британдық танктері орман ішінде орналасты. Сол жақта немесе батыста "А" эскадрильясы Шербрук фюзельер полкі шабуылға қарай, шатырлы ауланың кең жағында орналасқан, онда олар тас қабырғалар арқылы ату позицияларын жасаған еді. Канадалық танктер Виттманның екі "Тигр" танкісін, екі "Панцер IV" және екі өздігінен жүретін артиллериялық құралды жойды, ал британдық танк атысы тағы үш "Тигрді" жойды. Қаптау кезінде канадалық танктерден атылған танкіге қарсы снарядтар Виттманның танкісінің жоғарғы корпусына еніп, оқ-дәрілерді тұтандырды. Одан шыққан от танкті жалмап, мұнарасын жарылып кетті. Жоғалған танк экипажының өлген мүшелері белгісіз қабірге қойылды. 1983 жылы неміс соғыс қабірлер комиссиясы қабірдің орнын тапты. Виттман мен оның экипажы Франциядағы Ла Камб неміс соғыс қабірінде бірге жерленді. 2008 жылы "Battlefield Mysteries" сериясындағы деректі фильм соңғы шайқасты зерттеді. Тарихшы Норм Кристи қатысушылармен сұхбат жүргізді: Рад Уолтерс, Джо Экинс және Кен Тут. Олардың куәліктері мен екі неміс есебінен соңғы шайқастың толық картинасы жасалды. "Тигр" танктері Cintheaux маңындағы шұңқырдан 12:30-да екі бағытта шықты; бірі алаңның ортасымен, екіншісі – Виттманмен бірге – оң жақта баяу жылжыды. Британдық 75 мм-лік танктер жетекші "Тигр" (Ирион) танкісіне шабуыл жасап, трансмиссиясын, жүргізілмелі шассисін немесе тізбегін зақымдады, ол кері қашуға тырысып, дөңгелек айналып жүрді. Джо Экинстің танкі екінші "Тигрді" оң жағынан соққыға ұшыратып, іс-қимылсыз қалдырды. Экипаж құтылып, жараланғандарын алып шыққанда, солтүстіктегі тағы бір "Тигр" (Кистерс) өртеніп жатқанын көрді. Ирион ішінара кері шегінді, бірақ қашып құтыла алмады және Экинс тарапынан зақымдалды – "айналып тұрған". Виттман "Шегініңдер!" деген сигнал берді. Ол Шербруктардың бір тобы оның оң жағында екенін және жолдың жанында екі "Тигрді" бірден жойғанын түсінбеді. Екінші "Тигр" танкісінің командирі Виттманның танкісінің орналасуын және әсіресе бұрылысқан мұнарасын еске түсірді. Бірден кейін танк жарылды. Доллингердің танкісінен аман қалғандар Виттманның танкісінің қирандыларынан өтті.
Өлім туралы болжамдар
Осындай кіші офицер үшін Витманның өліміне қатысты көптеген болжамдар айтылып келеді, оның себебі мен жауапты тұлға туралы. Агте "ағылшындар" оған сыйақы төлейтін шығар деп айтады. Бұл жайтқа одақтас әскерлердің жазбалары және оған қатысқан одақтас әскерлердің куәліктері қайшы келеді. Соғыстан кейін Виттманның өліміне жауапты деп келесі бөлімшелер мәлімдеді: 1-ші поляк бронетанкті дивизиясы, 4-ші канадалық бронетанкті дивизиясы, 144-ші полк корольдік бронетанкті корпусы және RAF екінші тактикалық әуе күштері. Нацистердің үгіт-насихаттары бойынша, одақтастар ұшағы Виттманның танкісін ұрып, ол "қорқынышты ұшақ-бомбардировщиктермен" шайқаста құлаған. Соғыстан кейінгі бір жазбада француз азаматы Серж Варин, жойылған танктің жалғыз суретін түсірген, жақын маңдағы жарылмаған ракетаны тапқанын және танктің басқа тесіктерін көрмегенін мәлімдеді. Тарихшы Брайан Рид бұл пікірді жоққа шығарады, өйткені RAF журналдарында сол кезде аймақта танкілер болған деп айтылмаған. Бұл ұстанымды Уиттманның жасағының адамдары, олар әуе шабуылына ұшырамағандығын мәлімдеген, сондай-ақ британдық және канадалық танк экипаждары әуе кемелерінің қатысы жоқ деп таныған. 1985 жылы шыққан After the Battle Magazine журналында 1-ші Нортгемптоншир лейтенантының әскери мүшесі Лес Тейлор өзінің лейтенанты Джо Экинстің Витманнның танкісін жойғаны үшін жауапты екенін мәлімдеді. Сол бір бөлімнің мүшесі, ардагер және тарихшы Кен Тут, Экинске қатысты ұқсас есеп жариялады. Бұл оқиғалардың бір уақыт бойы кеңінен қабылданған нұсқасы болды. Харттың айтуынша, Экинстің бөлімшесі Tiger танкілерінің оң жақ қанатында орналасқан. Сағат 12:47-де олар соларға шабуыл жасап, шабуылды тоқтатып, Виттманды өлтірді. Рид шабуылға неміс танкілерінің сол жақ қанатында орналасқан 2-ші Канадалық бронетанк бригадасының Шербрук фюзилер полкінің эскадрильясы жауапты болуы мүмкін екенін талқылайды. Сидней Вальпи Радли Уолтерс командалық жасақтаған эскадрильяның алты 75 мм-лік Шерман және екі 17 фунттық Шерман Fireflies Gaumesnil-дегі шатоның аумағында орналасқан. Бірлік ғимарат қабырғаларына оқ ату тесіктерін жасап, ауызша куәліктерге сүйене отырып, алға қарай келе жатқан неміс танкілерін, соның ішінде Тигрлерді де шабуылдады. Британдық танктер неміс алға жылжу желісінің арасында және одан алыста тұрды, ал канадалық эскадрилья тас қабырғаның артында 150 м-ден кем қашықтықта болды. Ридтің пікірінше, канадалықтардың немістерге жақын орналасуы және атыс бұрышы дәл Тигр танкісінің оқ ату нүктесімен сәйкес келеді, олардың әскерлері Виттманның танкін жойған. Рид мұны Х. Холфингердің келісім туралы есебімен растайды. Ол Витманның артында Тигрде отырды, ол Витманның Тигрі 12:55-те жойылған деді. Эккинс экипажының арқасында 12:40, 12:47 және 12:52 сағатта 3 Тигрдің жойылуы анықталды, бұл ретте Виттманның танкісі 12:47 сағатта жойылған деп күтілуде. Холфингердің есебіне сүйенсек, Рид 12:47-де жойылған Тайгер Уитманның болуы мүмкін емес деген қорытындыға келеді; ол 12:52-де жойылған Тайгердің тағдырын қоршап тұрған жағдайлар оны Уитманның болуы мүмкін деген ықтималдықты жоққа шығаратынын атап өтті.
Танк командирі ретінде бағалау
Кейбір тарихшылар мен авторлар ХХ ғасырдың соңында Виттманның Виллерс-Бокаждағы әрекеттерін таң қалдыратын деп тапты. Оның шабуылын "қоршалған соғыс тарихындағы ең таңғажайып ұрыстардың бірі", "соғыстың ең жойқын бір қолмен жасалған әрекеттерінің бірі" және "британ әскери тарихындағы ең жойқын тұзақтардың бірі" деп сипаттады. Тарихшы Стивен Бадси Виттманның шабуылы тарихи есептерде D күні мен 13 маусым арасындағы кезеңге көлеңке түсірді деп мәлімдеді. 130 танкты жойғаны туралы расталмаған мәліметтерге сәйкес, Виттман соғыстағы ең үздік танкші деп есептелді. Басқалары Виттман Германияның ең үздік танкшісі болған болуы мүмкін екенін айтты, бірақ Курт Книспел оның көрсеткіштерін басып өткен болуы мүмкін. Джим Стор "Соғыстың адамдық жағы" еңбегінде Виттманның Бокаждағы британдық полкке жасаған шабуылы британдықтар үшін танкты жоғалтудың жаман күнінен асып түсетінін атап өтті. Ол британдық полктің күйзелісі операцияға операциялық және стратегиялық әсер еткенін мәлімдеді. Атап айтқанда, Виллерс-Бокаждағы әрекетімен AD Харви, "Әскери тарих" еңбегінде оны бірінші дүниежүзілік соғыстағы әйгілі американдық сарбаз Сержант Йоркпен салыстырды, екеуі де жаудың көп мөлшерін жалғыз өзі жойды. Харви 138 танк пен 132 бронетранспортты жойғаны туралы айтып, оны әскери тарихтағы ең табысты танк командирі деп атады. Неміс танк командирі және тарихшы Вольфганг Шнайдер [de] бұған соншалықты таң қалмайды. Виттманның Виллерс-Бокаждағы әрекеттерін талдау барысында ол оның тактикалық қабілетіне күмән келтірді. Шнайдер: "Білікті танк ротасының командирі соншалықты көп қателіктерді жинамайды". Ол Виттманның өз күштерін құлаған жолда жинағанын, бағананың басында бұзылған танк болғанын және осылайша оның бөлімшесінің қозғалыс мүмкіндігін шектегенін атап өтті. Виллерс-Бокажға жалғыз шабуыл "барлық ережелерді" бұзғаны үшін қатты сынға түсті. Барлық қажетті ақпарат алынбады, сондай-ақ шабуылда "күштердің орталығы" немесе "күштердің шоғырлануы" болған жоқ. Шнайдер Виттманның асығыс әрекеттеріне байланысты: "2-ші ротаның және Мобиус 1-ші ротасының көп бөлігі қорғанысқа көшкен жаумен кездесті". Ол Виттманның британдықтар басып алған позицияларға "абайсыз" шабуылын "таза ақымақтық" деп атайды және "мұндай асығыс қадам қажет емес еді" дейді. Ол, егер оның қалған ротасы мен 1-ші ротасының қатысуымен дұрыс дайындалған шабуыл жасалса, одан да үлкен нәтижелерге қол жеткізуге болатын еді деген қорытындыға келді. Шнайдердің пікірінше, "осындай ойсыздық Виттманның өміріне қауіп төндірді, өйткені ол ашық жерде ойсыз шабуыл жасады". Тарихшы Сонке Нейтцель Виттманды Екінші дүниежүзілік соғыстың "сәтті" танк командирі деп сипаттап, Виттманның айналасында "қаһарманға табыну" болғандығын растады. Нейтцельдің айтуынша, жоғары марапатталған танк командирлерінің табыстарын мұқият қарастыру керек, өйткені шайқастың қызуында қанша танкты кім жойғанын сенімді түрде анықтау мүмкін емес. Тарихшы Стивен Залога Виттманның 135 танкты жойғанын айтады және оның 1943 жылы 120 танкты жойғанын атап көрсетеді. Оқ-жарақ және бронь бойынша артықшылықтары бар Тигр I сол кездегі кез келген совет таңкіне қарсы "жеке бетпен ұрыста зардап шекпеді" және Виттман қарсыластың таңкілерін қауіпсіз қашықтықтан жоя алады. Залога "Екінші дүниежүзілік соғыстағы "танкшілердің" көпшілігі жай ғана қуатты қаруы бар, зардап шекпейтін танкқа ие болу үшін бақытты болды" деп қорытындылады. 1944 жылғы неміс құжаттарында одақтастардың технологиясы Тигр I-ге жеткені және "олар енді танк тактикасының заңдарын ескермей, мақтан тұта алмайды" делінген. Залога Виттманның тағдыры осы жаңа шындықты көрсеткенін айтады: Францияға ауысқаннан кейін оның экипажы екі ай ғана өмір сүрді және британдық орта танк, жаңартылған Шерман Файрфлай немесе стандартты 75 мм жабдықталған Шерманмен жойылды. 75 мм-лік броньды тесіп өтетін снаряд оның Тигрынің жұқа артқы жоғарғы бөлігін 150 м (500 фут) қашықтықтан тесіп өтуге жететін еді. Шербрук фюзильерлерінің барлық жазбалары шайқастан кейін көп ұзамай жоғалды, өйткені американдық ұшақ бұл құжаттарды сақтаған көлікті шалақылықпен бомбалады. 2013 жылы британдық тарихшы Джон Бакли көптеген тарихшылар Виллерс-Бокаж айналасындағы шайқастар туралы айтып жүргенін сынға алды. Баклидің айтуынша, Германияның барлық жетістіктерін Виттманға қате атрибуциялап, "көптеген тарихшылар бүгінгі күнге дейін нацистік үгіт-насихатты сұраусыз қайталай береді".
Танымал мәдениетте
Витман Нормандия шайқастары туралы кітаптарда жиі кездеседі. Оған арналған бірнеше веб-сайт бар, сондай-ақ Патрик Агте және Франц Куровский сияқты авторлардың кітаптары да бар. Біріншісі – Waffen SS жақтас ревизионистік тарих тобы HIAG-қа байланысты автор және баспагер, ал екіншісі – Waffen SS-тегі қаһармандық ордендермен марапатталғандарды жоғары бағалаған жемісті автор.
Культ мәртебесі
Виттман соғыстан кейін "панцер асасы" (жоғары наградаланған танк командирі) ретіндегі жетістіктерінің арқасында халық мәдениетінде Ваффен СС бейнесінде культты тұлғаға айналды. Тарихшы Стивен Харт "Виттман аңызы жақсы орнықты" және "көпшіліктің үлкен қызығушылығын одан әрі қоздырады" деді. Әскери тарихшы Стивен Залога Виттманды "барлық нацистік жанкүйерлердің батыры" деп атайды. Ол танктер арасындағы шайқасты "қарсыластың жекпе-жегі" – екі қарсыластың бетпе-бет кездесуі ретіндегі танымал көзқарасты талқылайды, онда "көбірек батыл немесе жақсы қаруланған" жеңіске жетеді. Залога бұл көзқарастың "романтикалық әуесқойлықтан басқа ештеңе емес" деп санайды. Оның пікірінше, ең табысты танк командирлері "сауыт аңшылары" болды, техникалық емес, тактикалық артықшылыққа ие болды: қарсыласы оны байқамай тұрып шабуылдай алатын танк экипажы көбінесе жеңіске жетті. Виттман Куровскийдің 1992 жылғы "Панцер асалары" кітабында, жоғары наградаланған нацистік танк командирлерінің жауынгерлік карьерасын ақиқаттан алыс және мақтауға толы түрде баяндайды. Смельсер мен Дэвис Куровскийдің Шығыс майданындағы соғыс суреттемесін "адамгершілікке жақын" деп сипаттайды, неміс әскерлері "советтердің немістерге қарсы жасаған көптеген қатыгездіктеріне қарамастан, ресейлік жараланғандарға көңіл бөлді". Куровскийдің бір әңгімесінде Виттман бір шайқаста он сегіз танкты жояды, онда командир Сепп Дитрих оған Темір крест табыстап, тілегі бар ма деп сұрайды. Виттман ойланбастан, ол көрген жараланған орыс сарбазына көмек сұрайды. Кітапта осындай "адамгершілік" актілері көптеп келтірілген, бұл неміс жауынгерлерінің бұрмаланған бейнесін құрайды.