Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жарыс ойыны. Қағаз қуу (немесе бор қуу, қоян мен иттің қууы деп те аталады) – кез келген сандағы ойыншылармен ойналатын ашық ауадағы жарыс ойыны.
Racing game
A paper chase (also known as a chalk chase or as hare and hounds) is an outdoor racing game with any number of players.
Ойын әдісі
Ойынның басында бір немесе екі ойыншы "қоян" деп тағайындалады және оларға "иіс" деп аталатын кішкентай қағаз қиындылары салынған қап беріледі. Топтың қалған мүшелері оларды қуатын "иттер" болып табылады. "Қоянға" бес-он бес минуттік басымдық беріледі, ол алға қарай жүгіріп, уақыт-уақытымен қоянның иісін білдіретін қағаз қиындыларын шашыратып тастайды. Шекспир "Гамлет" пьесасында осы ойынға сілтеме жасайды, Эльсинордағы сақшылардан қашып бара жатып: "Жасыр, түлкі, және одан кейін келетіндер!" деп айқайлайды. 1800 жылдары Шрусбери мектебінде бұл ойын "Аң аулау" немесе "Иттер" деп аталатын сыртқы ойын түрінде ұйымдастырылды, бұл жас джентльмендерді болашақтағы түлкі аулау хоббиіне дайындау үшін жасалды. Басты үйлер арасындағы кросс-кантри жарыстары әлі де "Жас және ересек қағаз қуу" деп аталады, бірақ қағаз шашылмайды және қалалық даму тарихи маршрутты ұстануға мүмкіндік бермейді. 1938 жылы британдық иммигранттар осы ойынға негізделген Hash House Harriers ұйымын Куала-Лумпурда құрды.
At the start of the game, one or two players are designated the 'hares' and are given a bag of small paper clippings known as the 'scent'. Other members of the group are the 'hounds' who will pursue them. The 'hare' is given a head start of five to fifteen minutes, and runs ahead periodically throwing out a handful of paper shreds, which represent the scent of the hare. Shakespeare appears to make reference to it in Hamlet, when he eludes the guards at Elsinore he cries "Hide, fox, and all after". Around 1800 the game was organised at Shrewsbury School into an outdoor game called "the Hunt" or "the Hounds", to prepare the young gentlemen for their future pastime of fox hunting. The main inter house cross country races are still called the Junior and Senior Paperchase, although no paper is dropped and urban development means the historical course can no longer be followed. In 1938, British immigrants founded the Hash House Harriers in Kuala Lumpur based on this game.
Әдебиет және киноға сілтемелер
Томас Хьюздың 1857 жылғы «Том Браунның мектеп күндері» романында Үлкен Жартылай Қоян мен Иттердің кездесуі бейнеленеді. Оқушылар ескі газеттер, журналдар мен дәптерлерді ұсақ-ұсақ етіп бөліп, төрт үлкен қапқа қағаз «иісін» толтырады. Қырық-елу жігіт жиналады, екі жақсы жүгіруші қоян ретінде таңдалады, олар қаптарды көтеріп, далаға жол салып жүреді. Қағаз иісін тапқан топ мүшелері «Алға!» деп шақырады (қазіргі хешерлер «ON! ON!» дейді). Романның ішінде топ мүшелері бірлесіп жұмыс істеп, иіс іздейді және қоянмен бірге жүру үшін күш жинайды. Самуэль Батлердің 1903 жылғы жартылай автобиографиялық романы «Барлық жанның жолының» 39-тарауында Шрусберидегі өзінің альма-матеріне негізделген мектепті сипаттайды. Басты кейіпкердің сүйікті ойыны – «Иттермен» жүгіру, сондықтан «ел арасында алты-жеті шақырымдық жүгіру оған жаңалық емес еді». Эдит Несбиттың 1906 жылы жазған «Теміржол балалары» кітабында балалар қағаз қуу ойынын бақылайды. Кітап төрт рет телесериалға, екі рет фильмге бейімделді, соңғысы 2000 жылы шықты. Жан Вебстердің 1912 жылы жазған «Ұзын аяқты әке» романында қыздар қағаз қуу ойынын ойнайды, онда қоян алдап жүреді: олар жоғары терезе арқылы кірген құлыпталған амбардың ізінен қағаз қалдырады, бірақ шындығында ғимараттың айналысымен өтеді. Х.П. Лавкрафттың 1936 жылы жарияланған «Безумия тауында» повесінде баяндаушы зерттелмеген қала арқылы жол салу үшін қағазды пайдаланғанда ойынға сілтеме жасайды: «Құдайға шүкір, бізде қосымша қағаз жеткілікті болды, оны жыртып, қосалқы үлгілер қапшығына салып, ежелгі қағида бойынша – қоян мен иттер сияқты, өтетін жолымызды белгілеуге қолдандық». 1946 жылы Орсон Уэллс түсірген «Шетелдік» фильмінде Ранкиннің студенттері орман арқылы қағаз қууда, ол бұрынғы әріптесін өлтіреді. Ранкин «иттерді» денеге жете алмайтындай етіп, қағаздың сынықтарын жылжыту арқылы жаңылыстырады. Оскар Уайльдтың ұлы Вивьян Холландтың 1954 жылғы естеліктерінде ол 1896 жылы Германияның Гейдельберг қаласындағы Нойенхайм колледжінде қағаз қуу ойынын ойнағанын сипаттайды. «Өзен мұздап, қар қалың болғандықтан, қайыққа отыруға да, футбол ойнауға да болмады, ойынға жауапты мұғалімдер қағаз қуу ойындарын ұйымдастырды. Қағаз қуу ойынынан артық бессәбилік пен жалықтырушылық жоқ, сондықтан біз жасырынып, адасып, өздігімізбен үйге қайтуға тырысатынбыз; бірақ егер бізді тапса, ойын мұғалімімен жағымсыз әңгімеге түсуіміз мүмкін еді». 1975 жылы Диснейдің «Біздің динозаврларымыздың бірі жоғалып кетті» фильмінде бала күтушілер ағашқа динозаврдың қаңқасын жасыруға тырысқанда жердегі қағаз қалдықтарының ізін байқайды. Олар бұл қағаз қуу болуы керек деп ескертеді, сол кезде мектеп оқушыларының тобы жолды ілесе отырып, орманға құлап түседі. 1986 жылғы анимациялық телесериалдың «Жел сабанда» эпизоды «Paperchase» деп аталады, және назар сол ойынға аударылады.
Thomas Hughes' 1857 novel Tom Brown's School Days depicts a meet by the Big Side Hare and Hounds. Students busily tear up old newspapers copybooks and magazines into small pieces to fill four large bags with the paper ‘scent’. Forty or fifty boys gather and two good runners are chosen as hares who carry the bags and start across the fields laying the trail. When a member of the pack finds the paper scent they call "Forward!" (hashers now call “ON! ON!”). In the story, members of the pack work together finding scent and strain to keep up with the hare. In chapter 39 of his semi autobiographical novel The Way of All Flesh of 1903, Samuel Butler describes a school based on his alma mater of Shrewsbury. The main protagonist's favourite recreation is running with "the Hounds" so "a run of six or seven miles across country was no more than he was used to". In the book The Railway Children, written by Edith Nesbit in 1906, the children observe a game of paper chase. The book was made into a television series four times and into a movie twice, the most recent of which was in 2000. In the novel Daddy Long Legs, written in 1912 by Jean Webster, the girls play a game of paper chase where the hares cheat: they leave a paper trail indicating they entered a locked barn through a high window, while in actuality they went around the building. In by H. P. Lovecraft's novella At the Mountains of Madness, first published in 1936, the narrator references the game when using paper to blaze a trail through an unexplored city: "Fortunately we had a supply of extra paper to tear up, place in a spare specimen bag, and use on the ancient principle of hare and hounds for marking our course in any interior mazes we might be able to penetrate." In the 1946 Orson Welles movie, The Stranger, Rankin's students are in the midst of a paper chase through the woods as Rankin kills his former colleague. Rankin misdirects the "hounds" to keep them from finding the body by moving the shreds of paper. In the 1954 memoir by Vyvyan Holland, Son of Oscar Wilde, he describes playing paper chase at Neuenheim College in Heidelberg, Germany in 1896. "[W]hen the river was frozen and the snow lay thick upon the ground, so that it was impossible either to row or to play football, paper chases were organised by the master in charge of games. No form of exercise is quite so utterly pointless and boring as a paper chase, and we used to try to slink off and get lost and find our way home by ourselves; though this, if discovered, was apt to lead to a painful interview with the games master." In the 1975 Disney movie, One of Our Dinosaurs Is Missing, the nannies notice a trail of paper scraps on the ground while trying to hide a dinosaur skeleton in a wood. They remark that it must be a paper chase at which point a group of schoolboys crash through the wood following the trail. A 1986 episode of the animated television series The Wind in the Willows is called "Paperchase", and the focus is of that game.