Құрбандықтарды еске алу және геноцидтің алдын алу саласындағы американдық ғалымы

Кіріспе

Американдық ғалым доктор Джеймс Э. Уоллер – Холокост және геноцид зерттеулері саласындағы белгілі ғалым және Нью-Гэмпшир штатының Кин қаласында орналасқан Кин мемлекеттік колледжінің Холокост және геноцид зерттеулерінің алғашқы Коэн профессоры. Кин мемлекеттік колледжінде және Коэн орталығында доктор Уоллер негізінен геноцид және салыстырмалы геноцид тақырыбындағы курстарды оқытады. Бұрын доктор Уоллер Вашингтон штатының Спокан қаласындағы Уитворт университетінде психология профессоры болған және 2003-2007 жылдар аралығында Эдвард Б. Линдаман кафедрасын басқарған. Ол сондай-ақ 1990 жылы Берлиндегі Берлин техникалық университетінде, 1992 жылы Германиядағы Айхштадт-Ингольштадт католик университетінде, ал 2017 жылы Солтүстік Ирландиядағы Белфаст қаласындағы Queen’s University Belfast-те Джордж Дж. Митчеллдің жаһандық бейбітшілік, әділдік және қауіпсіздік институтында қонақ зерттеуші профессор болып жұмыс істеген. Ол сонымен қатар Кин мемлекеттік колледжінің жыл сайынғы геноцид зерттеулері мен алдын алу жөніндегі жазғы институтын басқарады және онда сабақ береді. Білім беруші ғалым ретінде доктор Уоллер Аушвиц геноциді мен жаппай зұлымдықтарды алдын алу институтының (AIPG) академиялық бағдарламалар директоры және Рафаэль Лемкиннің геноцидті алдын алу семинарының оқу жоспарын жасаушы және жетекші оқытушысы ретінде саясат қалыптастыру процесіне белсенді қатысады. AIPG аясында доктор Уоллер АҚШ Армиясының Командалық және штаб колледжінде геноцидтің алдын алу бойынша оқыту мен дайындық жұмыстарын жүргізеді. Доктор Уоллер АҚШ Мемлекеттік департаментінің барлау және зерттеу бюросы, ЦРУ барлау дирекциясы және ФБР-дің халықаралық адам құқықтары бөлімі үшін геноцидтің алдын алу және қылмыскерлердің мінез-құлқы туралы брифингтер өткізген.

Өмірбаян

Уоллер Вашингтон штатының Холокост білім беру ресурстық орталығында (2009 және 2012), Солтүстік Каролинаның оқытуды дамыту орталығында (2010), АҚШ Холокост мемориалдық мұражайында (2010–2012, 2015) және Зорян институтында (2015 және 2016) Холокост пен геноцидті зерттеу бойынша мұғалімдерді даярлауды басқарды. Одан бөлек, ол АҚШ Холокост мемориалдық мұражайының (USHMM) Холокост туралы білім беру ұлттық институты және Руандадағы Кигали геноцидінің мемориалдық орталығымен көрмелерді дамыту жөніндегі консультациялар жүргізді. Оның далалық зерттеулері Германия, Израиль, Солтүстік Ирландия, бұрынғы Югославия, Руанда, Уганда, Танзания, Аргентина, Чили және Гватемалада өтті. 1999–2000 жылдары доктор Уоллер адамның зұлымдық психологиясы бойынша жұмысын жалғастыру үшін беделді Pew Fellowship Award сыйлығын алған он алты ұлттық үміткердің бірі болды. 2007 жылдың маусым айында ол Чикаго қалалық өмір және мәдениет орталығынан «Бірінші дауыс гуманитарлық сыйлығын» алды, бұл оның студенттерді қалалық қауымдастықтармен, әсіресе мұқтаж жандармен байланыстырудағы еңбегін мойындады. 2011 жылдың қарашасында Уоллер геноцидті тоқтатуға салған қажырлы еңбегі үшін Калифорния Сенатының қарарымен құрметтелді. 2012 жылы ол Брандейс университетінің Джозеф Б. және Тоби Гитлер сыйлығына Кин мемлекеттік колледжінің институционалдық үміткері атанды, бұл сыйлық нәсілдік, этникалық және/немесе діни қатынастарға ғылыми үлес қосқандарды марапаттайды. Доктор Уоллер 2013–2014 жылдары Халықаралық істердегі этика жөніндегі Карнеги кеңесінің ғаламдық этика бойынша ғасырлық мүшесі болып тағайындалды. Соңғы рет 2015 жылдың қыркүйегінде Босния және Герцеговинаның Сански Мост қаласындағы Бейбітшілік құру орталығы оны бейбітшілік елшісі деп таныды. Уоллер топтар арасындағы қарым-қатынас және ғират туралы еңбегімен кеңінен танымал, ол 1996 жылы «Америка бойынша ғират» атты зерттеу бағдарламасын жасады. Бұл бағдарлама ұлттық БАҚ назарын аударды және Президент Билл Клинтонның Раса жөніндегі бастамасы оны Американың «Расалық келісімге жетудің үміт беретін тәжірибелерінің» бірі деп атады. Зерттеу бағдарламасынан алынған көптеген тәжірибелер доктор Уоллердің бірінші кітабында, «Бетпе-бет: Америкадағы нәсілшіліктің өзгеруі» және екінші кітабында, «Америкадағы ғират» деп сипатталған. Алты кітаптан басқа, доктор Уоллер 30-дан астам мақала жариялады, олар сарапшылар қараған кәсіби журналдарда жарық көрді, 20-дан астам тарау жинақталды және «Тарихи диалог және жаппай зұлымдықтардың алдын алу» журналының редакторлар кеңесіне кірді. Оның геноцидті жасаушылар туралы кітабы «Зұлым болу: қарапайым адамдар геноцид пен жаппай өлтіруді қалай жасайды» деп аталады, Publishers Weekly оны «адамдардың зұлымдыққа айналу процесінің түпнұсқалы және сенімді моделін жасау үшін көптеген зерттеулерді анық және тиімді синтездегені үшін» жоғары бағалады. «Зұлым болу» бүкіл әлемдегі колледждер мен университеттерде оқулық ретінде қолданылғаннан басқа, Геноцидті зерттеу институтының екі жылдық Рафаэль Лемкин кітап сыйлығына үміткер болды. 2007 жылы қайта қаралған және жаңартылған екінші басылымы жарық көрген «Зұлым болу» романынан алынған тұжырымдар халықаралық бестселлер болған романның («Кристиан Юнгерсеннің «Ерекшелік» романы») және UCLA Театр, кино және теледидар мектебінде сахналанған пьесаның негізі болды. Оның қылмыскерлердің мінез-құлқы туралы зерттеулері Эдуардо Руфайзеннің сыйлық алған «Жұрт ішіндегі жамандық» (2016) деректі фильмінде де көрсетілген. Уоллердің бесінші кітабы «Зұлымдыққа қарсы тұру: геноцидті болдырмау үшін біздің жауапкершілігімізді іске асыру» геноцид зерттеулері саласындағы өте құнды үлес ретінде мақталады. Оның алтыншы кітабы «Тұнжық ұйқы: қазіргі Солтүстік Ирландиядағы қауіп пен төзімділік» қазіргі заманғы мәселелер бойынша зерттеулердің үлгісі ретінде бағаланды.

Waller has led teacher training in Holocaust and genocide studies for the Washington State Holocaust Education Resource Center (2009 and 2012), the North Carolina Center for the Advancement of Teaching (2010), the U. S. Holocaust Memorial Museum (2010 2012, 2015), and the Zoryan Institute (2015 and 2016). In addition, he has consulted on exhibition development with the National Institute for Holocaust Education at the United States Holocaust Memorial Museum (USHMM) and the Kigali Genocide Memorial Centre in Rwanda. His fieldwork has included research in Germany, Israel, Northern Ireland, the former Yugoslavia, Rwanda, Uganda, Tanzania, Argentina, Chile, and Guatemala. During 1999 2000, Dr. Waller was one of sixteen national recipients of the prestigious Pew Fellowship Award to continue his work on the psychology of human evil. In June 2007, he received the “First Voice Humanitarian Award” from the Chicago Center for Urban Life & Culture in recognition of his work in connecting students with urban communities, particularly communities in need. In November 2011, Waller was recognized by a California Senate Resolution for “his tireless efforts to end genocide.” In 2012, he was Keene State College’s institutional nominee for the Joseph B. and Toby Gittler Prize from Brandeis University, an award given in recognition of scholarly contributions to racial, ethnic, and/or religious relations. Dr. Waller was appointed as the Centennial Global Ethics Fellow of the Carnegie Council for Ethics in International Affairs for 2013 2014. Most recently, in September 2015, he was named a Peace Ambassador by the Center for Peacebuilding in Sanski Most, Bosnia Herzegovina. Waller is widely recognized for his work on intergroup relations and prejudice, and in 1996 developed a study program titled "Prejudice Across America." The program drew national media attention and was named by President Bill Clinton's Initiative on Race as one of America's "Promising Practices for Racial Reconciliation." Many of the experiences from the study program are chronicled in Dr. Waller's first book, Face to Face: The Changing State of Racism Across America; and in a second book, Prejudice Across America. In addition to six books, Dr. Waller has published more than thirty articles in peer reviewed professional journals, contributed over twenty chapters in edited books, and is a co editor of Historical Dialogue and the Prevention of Mass Atrocities. His book on perpetrators of genocide, Becoming Evil: How Ordinary People Commit Genocide and Mass Killing, was praised by Publishers Weekly for “clearly and effectively synthesizing a wide range of studies to develop an original and persuasive model of the process by which people can become evil.” In addition to being used as a textbook in college and university courses around the world, Becoming Evil also was short listed for the biennial Raphael Lemkin Book Award from the Institute for the Study of Genocide. Concepts from Becoming Evil, released in a revised and updated second edition in 2007, have been the basis for an international best selling novel (The Exception by Christian Jungersen) and a play workshopped in the School of Theater, Film, and Television at UCLA. His research on perpetrator behavior also is featured in Eduardo Rufeisen’s award winning documentary The Evil Within (2016). Waller’s fifth book, Confronting Evil: Engaging Our Responsibility to Prevent Genocide, has been hailed as “a well written immensely valuable contribution to the field of genocide studies.” His sixth book, A Troubled Sleep: Risk and Resilience in Contemporary Northern Ireland has been praised as a “model for scholarship on contemporary issues.”

Доктор Уоллер 1983 жылы Асбери университетінен (Кентукки штаты) бакалавр, 1985 жылы Колорадо университетінен магистр, ал 1988 жылы Кентукки университетінен әлеуметтік психология бойынша доктор ғылымын алды. Ол Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласындағы Queen's University-де күш қолданылғаннан кейінгі қауіпсіздік бойынша қосымша сертификаттау жұмыстарын аяқтады. Ол Халықаралық геноцид зерттеушілері қауымдастығының белсенді мүшесі (2009 жылы өткен сегізінші екі жылдық кездесуде бағдарлама төрағасы болып қызмет етті және қазіргі уақытта Консультативтік кеңестің мүшесі) және Халықаралық геноцид зерттеушілері желісінің мүшесі. Доктор Уоллер сондай-ақ антисемитизмді зерттеу журналының басқармасына, геноцид зерттеулері мен алдын алу журналының бас редакторы болып тағайындалды және Канаданың геноцид зерттеу институтының халықаралық сарапшылар тобының құрметті мүшесі болып табылады. Доктор Уоллер Холокост пен геноцидті зерттеу, топтар арасындағы қарым-қатынас және ғират тақырыптарында академиялық, кәсіби және жалпы аудиторияға лекция оқиды. Ол 50-ден астам колледж мен университетке лекция оқыды және PBS, CNN, CBC, Los Angeles Times, Washington Post, Salon және New York Times сияқты БАҚ өкілдерімен жиі сұхбаттасады.