Дон Гарднер Деспейн: Американ ботанигі және Йеллоустоун сарқырамасының өсімдік әлемі зерттеушісі
Don G. Despain
Дон Деспейн (1940-2022) – американ ботанігі, Йеллоустон ұлттық паркінің өсімдіктерін, өрттің экологияға әсерін зерттеген маман. Өрт экологиясы, ботаника.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ботаник (1940–2022)
American botanist (1940–2022)
Дон Гарднер Деспайн (21 желтоқсан 1940 – 23 мамыр 2022) – американдық ботаник, өсімдік экологы және өрт мінез-құлқы маманы. Ол Йеллоустоун ұлттық паркінің флорасын және орман өрттерінің табиғи экологияға тигізетін әсерін зерттеген. Ол 1988 жылғы Йеллоустондағы өрттердің салдары мен қайын (аспан) сияқты ағаштарға тиген әсерін 20 жылдан астам уақыт бойы мұқият зерттеді.
Don Gardner Despain (December 21, 1940 – May 23, 2022) was an American botanist, plant ecologist and fire behavior specialist, who specialized in the flora of Yellowstone National Park, and how wildfires affected natural ecology. He spent over 20 years carefully investigating the effects of the Yellowstone fires of 1988 and how trees such as aspens were affected.
Өмірбаян
Деспан 1940 жылы Вайоминг штатының Ловелл қаласында Дэниел Гордон Деспан мен Лилиан Гарднердің отбасында бес баланың үлкені болып дүниеге келді. Ол Ловелл орта мектебін бітіріп, кейін Вайоминг университетінде оқыды, 1965 жылы ботаника ғылымдары бойынша бакалавр дәрежесін алды. 1967 жылы Аризона университетінде өсімдіктер экологиясы бойынша магистрлік диссертациясын қорғады, ал 1972 жылы Канаданың Альберта провинциясындағы Эдмонтон қаласындағы Альберта университетінен өсімдіктер экологиясы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Докторантурадан кейінгі зерттеу жұмыстарын Арктикадағы Девон аралында жүргізді. 1980 жылдардың ортасында Вайоминг штатының Жергілікті өсімдіктер қоғамының президенті және Монтана ғылым академиясының Биологиялық бөлімінің вице-президенті болды. 1998-1999 жылдары Sigma Xi ғылыми қоғамының вице-президенті, 1999-2001 жылдары президенті қызметін атқарды. 1971 жылдан 2006 жылға дейін Йеллоустоун ұлттық паркіндегі Ұлттық паркі қызметінің зерттеуші-биологы болып жұмыс істеді және 1972 жылдан бері парк қолданып келе жатқан өртке қарсы басқару жоспарларын жасауға зор үлес қосты. Парктің өсімдік жамылғысының картасын жасады, өрттің мінез-құлқы, өрттің салдары және өрт таралуына әсер ететін ландшафт факторларын, әсіресе 1988 жылғы Йеллоустоун өрттерінің келесі онжылдықтардағы қайрағай (аспан) ағаштарының өсуіне тигізген әсерін жан-жақты зерттеді. Сонымен қатар, АҚШ Геологиялық қызметінде эколог ретінде өсімдіктер мен отын қорларын бағалау үшін қашықтан сезіктеу жүйелерінің тиімділігін сынады. Деспан 2006 жылы Монтана штатының Бозман қаласына зейнетке шықты, бірақ зейнеткерлікке шыққаннан кейін де ғылыми зерттеулермен айналысып жүрді. 2022 жылдың 23 мамырында Биллингсте ұзаққа созылған аурудан кейін дүние салды.
Despain was born in 1940 in Lovell, Wyoming, the oldest of five children to Daniel Gordon Despain and Lillian Gardner. He attended Lovell High School and then studied at the University of Wyoming, receiving a B. S. in Botany in 1965. He did graduate work at the University of Arizona, receiving an M. S. in plant ecology in 1967, and then a PhD in Plant Ecology from the University of Alberta in Edmonton, Alberta, Canada in 1972. His post doctoral work was done on Devon Island in the Arctic. In the mid 1980s, he was the President of the Wyoming Native Plant Society, and Vice president for the Biological Section at the Montana Academy of Science. From 1998 to 1999, he was vice president of the scientific research society Sigma Xi from 1998 to 1999, and President from 1999 to 2001. From 1971 to 2006, he was a research biologist with the National Park Service in Yellowstone National Park, and was instrumental in generating the fire management plans in use by the park since 1972. He generated a vegetation map of the park and did extensive research in fire behavior, fire effects and landscape factors in fire spread, especially how the Yellowstone fires of 1988 affected the regrowth of aspens over the next decades. He also worked as an ecologist with the U. S. Geological Survey, testing the utility of remote sensing systems for vegetation and fuels appraisal. Despain retired in 2006 to Bozeman, Montana, but continued to stay active in research during his retirement. He died after a long illness on May 23, 2022, in Billings.
Таңдалған жазу
Деспайн экология туралы көптеген ғылыми жарияланымдарда жазған. Олардың бірнешеуі төменде берілген.
Despain wrote extensively on ecology in a variety of academic publications. A few are included below.
Бірлескен авторлармен
Майо, Дж. М.; Хартгеринк, А. П.; Деспайн, Д. Г.; Томпсон, Р. Г.; ван Зиндерен Баккер, Е. М. Жр. Карекс және Дриас газ алмасу зерттеулері, Трулове жазығы, Девон аралы. InIn: Bliss, L. C. Truelove Lowland, Devon Island, Canada: Жоғары Арктикалық Экожүйе. Эдмонтон, Альберта, Канада: Альберта университетінің баспасы; 265-280 б. Деспайн, Д. Г.; Хьюстон, Д.; Мейгер, М.; Шуллери, П. 1986. Өзгеретін жабайы табиғат, Йеллоустоунның солтүстік аймағындағы адам мен табиғат. Боулдер, CO: Робертс Ринехарт, Inc. Деспайн, Д.; Гринли, Дж.; Дж. Парминтер, Т.; Шолли Т. 1994. 1988 жылғы Йеллоустондағы өрттер туралы библиография және анықтамалық. Фэрфилд, Вашингтон: Жабайы жерлердегі өрттердің халықаралық қауымдастығы. Деспайн, Д.Г.; Ромме, В.Х. 1988 жылғы Йеллоустондағы өрттерге тарихи көзқарас. 1989, BioScience. Ромме, В.Х.; Деспайн, Д.Г. "Йеллоустондағы өрттер", Scientific American, 1989.
Mayo, J. M.; Hartgerink, A. P.; Despain, D. G.; Thompson, R. G.; van Zinderen Bakker, E. M. Jr.; Nelson, S. D. 1977. Gas exchange studies of Carex and Dryas, Truelove Lowland, Devon Island. InIn: Bliss, L. C. Truelove Lowland, Devon Island, Canada: a High Arctic Ecosystem. Edmonton, Alberta, Canada: University of Alberta Press; p265 280. Despain, D. G.; Houston, D.; Meagher, M.; Schullery, P. 1986. Wildlife in transition, man and nature on Yellowstone's northern range. Boulder, CO: Roberts Rinehart, Inc.
Despain, D.; Greenlee, J.; J. Parminter, T.; Sholly T. 1994. A bibliography and directory of the Yellowstone Fires of 1988. Fairfield, Wash: International Association of Wildland Fire. Despain, DG; Romme, WH. Historical perspective on the Yellowstone fires of 1988. 1989, BioScience
Romme, WH; Despain, DG. "The Yellowstone Fires", Scientific American, 1989