Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
15-17 ғасырлардағы Львов облысындағы қамал, Украина.
15th to 17th century castle in Lviv Oblast, Ukraine
Олеск қамалы (Олеський замок, Zamek w Olesku) қазіргі Украинаның Золочев ауданы шегінде орналасқан. Қамал туралы алғашқы тарихи жазбалар 1390 жылғы құжатта кездеседі, онда Папа Бонифаций IX Олеск және Тустанды Галич католик епископына тапсырған. Ол Украинаның батысындағы ірі қала – Львов қаласынан шамамен 75 шақырым қашықтықта жатыр.
Olesko Castle (Олеський замок, Zamek w Olesku) is located within the borders of present day Zolochiv Raion in Ukraine. The first historical records of the castle are in a document dated 1390, when Pope Boniface IX gave Olesko and Tustan to a Catholic bishop of Halych. It is located about seventy five kilometers from Lviv, the largest city in western Ukraine.
Орналасқан жері
Олеско қамалы овал пішінде, биіктігі шамамен елу метр болатын кішкентай төбеде орналасқан. Оны қабырға мен бекініс қоршап тұр, бұл қамалдың қорғаныш құрылысы болып табылады. Қамалдың айналасын тығыз батпақ қоршайды. Қамал тұрған жердің иесі бірнеше рет ауысқан. Алғашқыда ол Волынь және Львов аймақтарының шекарасында болған. Қамал әртүрлі уақытта Польша, Литва және Венгрияның меншігінде болды. 14 ғасырда бұл үш елдің арасындағы шекара осы қамал арқылы өтіп, саяси маңызға ие болды. Қамалға иелік ету үшін үздіксіз шайқастар жүріп тұрды. Қамалдың ішкі кеңістігіндегі терең құдық, қоршауда қалған тұтқындарға қашуға көмектесетін жол ретінде қолданылды.
Olesko Castle, oval in shape, stands on top of a small hill, about fifty meters in height. A moat and a wall surrounds it, which serves as a defence for the castle. The castle is also surrounded by a dense swamp. The land that the castle sat on changed ownership many times. It was originally on the border of land of Volhynia and land of Lviv. The castle was, at different times, owned by Poland, Lithuania, and Hungary. It became a political landmark in the 14th century when movable borders between the three aforementioned countries ran through its territory. Battles for ownership of the castle were constant. A deep well in the basement of the castle was used as an escape route for besieged prisoners.
Тұрғындар саны
15 ғасырда қамал қорғаныс ошағынан аристократияның демалыс орнына айналды. 1605 жылы қала Русь воеводалығының бай жер иесі және воеводасы Ян Данилович х. Сасқа сатылды. Кейін ол Конецпольский отбасына өткен. Негізгі резиденциясы Жовквада орналасқан жаңа иелері қамалға немқұрайлы қарады, тек 1682 жылы Ян III Собьески қаланы жаңартып, кешенді Станислав Конецпольскийден 400,000 злотыға сатып алды. 18 ғасырдың басында Олешко Ржевский отбасының меншігіне өтті, ал оның антиквариаттар жинағы Ржевскийлерге тиесілі басқа қамалға, Пидхиртси қамалына көшірілді. Қала, бәлкім, поляк королі Ян III Собьескидің, Вена шайқасының батырының туған жері ретінде ең көп танымал. Ол көбінесе сол жерде тұрып, қазіргі музейде көрсетілген көптеген өнер туындыларын жинады. Польшаның тағы бір королі Михал Корыбут Вишневецкий де осы жерде дүниеге келген. Сонымен қатар, украиналық казактардың көрнекті басшысы Богдан Хмельницкий балалық шағын осы жерде өткізгені де айтылады.
In the 15th century, the castle was changed from being a defense point, to simply a getaway for aristocracy. In 1605, the castle was bought by the nobleman Jan Daniłowicz h. Sas, a wealthy local landowner and Voivode of the Ruthenian Voivodeship. It was then sold to the family of Koniecpolski. The new owners, whose main residence was in Zhovkva, treated the castle poorly, and only in 1682 the castle was renovated by Jan III Sobieski, who bought the complex from Stanislaw Koniecpolski for 400,000 zlotys. In early 18th century, Olesko was bought by the family of Rzewuski, and its collection of antiques was moved to another castle the Rzewuscy owned, Pidhirtsi Castle. The castle is perhaps most famous for being the birthplace of the Polish king Jan III Sobieski, the hero of the Battle of Vienna. He often lived there, and collected many of the artworks displayed in the present day museum. Another Polish king, King Michał Korybut Wiśniowiecki, was also born here. It is also said that Bohdan Khmelnytskyi, the most prominent leaders of Ukrainian Cossacks spent his childhood years here.
Қайта қалпына келтіру
Қала XVI ғасырдың соңы мен XVII ғасырдың басында қайта жаңартылды. Қаланың әртүрлі бөлмелерін безендіру үшін суреттер мен мозаикалар әкелінді. Қала итальяндық Ренессанс стилінде қайта жасалды, ол сол кезде танымал болған. 1838 жылы жер сілкінісі қаланы шарлады, кейбір бөліктерін жартылай қиратты. 1882 жылы, поляк ұлттық ескерткіші саналатын қала, Олеско қамалын сақтау комитеті сатып алды, бұл 1892 жылы қайта жаңартуға әкелді. Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар қалаға кері әсер етіп, бұрынғы жөндеу жұмыстарын жойды. 1956 жылы қалаға найзағай шақты. Қала 1961 жылы қайтадан жаңартылды, жұмыс 1985 жылға дейін жалғасты. Бүгінде қала мұражай болып табылады, онда XVI-XVII ғасырларға жататын ескі жиһаз бен өнер туындылары қойылған. Сондай-ақ, мүсіндер, суреттер, натюрморттар, қолданбалы өнер, гобелендер, сол дәуірдегі қару-жарақ және күнделікті тұрмыста қолданылған заттар да бар. Оның жинағы Польша шекарасынан тыс поляк өнерінің ең бай қазынасы саналады. Қала "Алтын атқосшы" аймағының құрамына кіреді, ол бір-біріне жақын орналасқан үш қамалды қамтиды: Олеско, Пидхиртси және Золочив қамалары.
The castle was restored in the late 16th to the early 17th centuries. Paintings and mosaics were brought in to decorate the different rooms of the castle. The castle was remodeled in the Italian Renaissance style, which was popular at that time. In 1838, an earthquake rocked the castle, partly destroying some areas. In 1882, the castle, regarded as a Polish national monument was bought by the Committee of Preservation of the Olesko Castle, which led to a restoration in 1892. Both World War I and World War II affected the castle negatively, undoing previous restoration work. In 1956, the castle was struck by lightning. The castle was restored again, beginning in 1961 and lasting until 1985. Today, it is a museum, displaying the collections of antique furnishings and art dating from the 16th 17th centuries. It also features sculptures, paintings, still lives, applied arts, tapestries, period weapons, and objects used in everyday life at the time. Its collection is regarded as one of the richest treasury of Polish art outside borders of Poland. The castle is a part of the "Golden Horseshoe", a ring of three castles nearby each other: Olesko, Pidhirtsi, and Zolochiv Castles.
Филателия мен нумизматикада
2017 жылдың 9 маусымында ұлттық пошта операторы "Укрпошта" 5,80 грн номиналды құны бар "XIII-XVIII ғасырлардағы Олеський қамалы" пошта маркасын айналысқа енгізді. C.E.P.T. бағдарламасы бойынша шығарылған бұл марка, PostEurop еуропалық пошта операторлары қауымдастығы жүргізген жылдық пошта маркалары рейтингісінде Украинаны ұсынды. 2021 жылдың 17 тамызында Украина Ұлттық Банкі "Олеський қамалы" аталатын 10 гривналық күміс ескерткіш монетаны айналысқа енгізді. Бұл монета "Украинаның сәулеттік ескерткіштері" сериясына жатады.
On June 9, 2017, the national postal operator Ukrposhta put into circulation a postage stamp "Olesky Castle of the XIII XVIII centuries" with a face value of UAH 5.80. The stamp, which was issued under the C. E. P. T. program, represented Ukraine in the annual postage stamp rating conducted by the association of European postal operators PostEurop. On August 17, 2021, the National Bank of Ukraine put into circulation a 10 hryvnia silver commemorative coin "Olesky Castle". It belongs to the series "Architectural Monuments of Ukraine"