Кіріспе

Данияның Аалбор қаласындағы бұрынғы аурухана

Аалбордағы Киелі Рух ауруханасы (Helligåndsklostret i Aalborg) – оның ғимараттары, қазір діни қызмет атқармаса да, Аалборг монастыры (әдеби мағынасында Аалборг монастыры) деп белгілі. Бұл Киелі Рух орденінің Даниядағы Аалбордағы бұрынғы орны. 1431 жылдан 1953 жылға дейін Аалбор ауруханасы қызмет етті және Даниядағы орта ғасырлық құрылыстардың ең жақсы сақталғандарының бірі болып табылады. Бұл Солтүстік Ютландиядағы ең көне ғимараттар, сонымен қатар бұрынғы аурухана Данияның ең көне әлеуметтік мекемесі есептеледі.

Қор

Аурухана 1431 жылы бай леди Марен Хеммингсдаттердің үлкен үй, оған іргелес жер және "Киелі Рух үйі" (Helligåndshus) деп аталатын, сол кезде Данияда кең таралған, діни сипаттағы қайырымдылық мекемесі – ауруларға, қарттарға және кедейлерге көмек көрсету мақсатында құрылған. 1434 жылы үй өртеніп кетті, ал оның орнына қазіргі ғимараттар салынды.

Киелі Рух ордені

1451 жылғы 20 тамызда ол ресми түрде Киелі Рух орденінің құрамына кірді, бұл Францияның Монпелье қаласында пайда болған, науқастарға, қарттарға және жетімдерге қамқорлық ету мақсатындағы госпитальдық орден болатын. Альборг ауруханасы мәйектілерге күтім көрсетуге мамандандырылған. Бұл екі бөлімді үй болды, онда әйел және ер дін қызметкерлеріне жағдай жасалған. Орден ішінде жоғары мәртебеге ие болды, Альборгтағы приоры Скандинавиядағы бас шебердің өкілі болды. 1500 жылы аяқталған монастырь кешені төрт қанаттан тұратын, төртбұрышты бақты қоршап тұрды, оның оңтүстік жағында әсем шіркеу, ал ерлер мен әйелдер үшін жеке қанаттар болды. Ол кешкі кірпіш готика стилінде салынған. Аурухананың жұмысы Солтүстік Ютландияның әртүрлі жерлерінде орналасқан кіріс әкелетін шаруашылықтар, диірмендер және балық аулау құқықтары есебінен қаржыландырылды. Оның тіпті өз кірпіш зауыты да болды. Ауруханаға сондай-ақ "жинаушылар" жіберуге рұқсат берілді, олар науқас кедейлердің қажеттілігі үшін азық-түлік, киім, ақша немесе заттар жинады.

Еріту және одан кейінгі

1536 жылы Реформация кезінде Киелі Рух ауруханасы таратылды. Бірақ, қалалық аурухана ретіндегі оның маңызды функциясы әлі де қажет болды, сондықтан қала оны секулярландырды: дін қызметкерлерінің көпшілігі діни мәртебесінен бас тартып, кедейлерге көмектесу жұмысын бұрынғысынша жалғастырды. Киелі Рух Ордені ауруханаларында көптеген мирян қызметкерлерді пайдаланды, олардың мәртебесіне ешқандай өзгеріс енгізілмеді. Аурухана 1953 жылға дейін осы жерде қызмет етті. Ал шіркеу мәселесі бөлек еді. Реформациядан кейін Аалборгта күтімді қамтамасыз ететін діни ұйымдары жоқ үш ірі шіркеу пайда болды, және қала тұрғындары олардың күтілуіне кететін шығындарды қалағысы келмеді. Сондықтан аурухана шіркеуі мен Во Фруэ шіркеуін бұзуға шешім қабылданды, ал Санкт-Будольфи шіркеуі қалалық шіркеу ретінде сақталды. (Аурухана шіркеуінің мұнарасы 1880 жылға дейін тұрды). 300 жыл бойы Аалборг гимназиясы да осы ғимараттарда орналасқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Данияның алғашқы қарсылық тобы – Черчилль клубы осы жерде құрылды.

Қазіргі күн

Бүгінде ғимараттарда қарттарға арналған дербес пәтерлері бар зейнеткерлер үйі, сондай-ақ жиналыстар мен көрме залдары орналасқан. Бұдан бөлек, Будольфи шіркеуінің дін қызметкерлері құлшылық өткізетін шапель бар, қазір ол Аалборг соборы. Қазіргі Аалборг монастырының әлеуметтік қызметтері Аалборг епискобы, Солтүстік Ютландия аймағының өкілі, Аалборг қаласының әкімі, полиция бастығы және тағы екі шіркеу өкілінен тұратын кеңес тарапынан басқарылады.