Кіріспе

Вальтер Рабль (30 қараша 1873, Вена – 11 шілде 1940, Клопейн, Клопейнер-Зее/Каринтия) – веналық композитор, дирижер және вокал музыкасының оқытушысы. Бүгінде көбінесе ұмытылған Рабль романтика дәуірінің соңғы кезеңінен қалған, өте аз шығармалар ғана қалдырды. 30 жасқа келгенде ол композиторлықты толығымен доғарды және өмірінің қалған бөлігін дирижерлік өнерге және вокалмен жұмыс істеуге арнады.

Өмір

Уолтер Рабл Венада дүниеге келіп, бала кезінен-ақ өте жақсы пианист болды. Ол Швейцарияның Роль қаласындағы Institut Le Rosey интернат-мектебіне оқуға түсті. Ол Зальцбургке барып, Моцартеум директоры Дж. Ф. Хуммельден музыка теориясы мен композицияны оқыды. 1892 жылы Зальцбургтегі Kaiserlich und Königlich Staatsgymnasium (Корольдік және императорлық мемлекеттік гимназияны) үздік бітірді. Рабль Венаға Карл Навратилмен (1836-1914) оқуға оралды, содан кейін Прагадағы неміс университетінің докторантурасына музыкатанушы Гвидо Адлердің студенті ретінде қабылданды. 25 жасында докторлық диссертациясын қорғап, көп ұзамай Дрезден Корольдік операсында репетитор және хор жетекшісі қызметіне орналасты. 1903 жылдан бастап Рабль Германия бойынша дирижерлік етіп, Густав Малер, Карл Голдмарк, Франц Шрекер, Эрих Корнгольд және Рихард Штраус сияқты прогрессивті композиторлардың туындыларын насихаттады. 1905 жылы Рабль сопрано Гермине фон Кристенге үйленді және оны Вагнер операларының Брунгильда және Электра сияқты маңызды рөлдерінде дирижерлік етті. 1924 жылы дирижерлік қызметтен зейнетке шыққаннан кейін, ол пианинодағы тамаша шеберлігін көптеген белгілі әншілерге сүйемелдеу және оларды дайындау үшін пайдалана берді.

Камералық музыка

Кларнет, скрипка, виолончель және фортепиано үшін Э-бемоль мажордағы Рабль квартеті, Op. 1, 1896 жылы Венаның Токюнстлерверейн (Музыканттар қоғамы) ұйымдастырған, жас композиторлар арасындағы беделді байқауда бірінші жүлде алды. Иоганнес Брамс осы байқаудың құрметті президенті және төрешісі болды. Брамс осы шығарманы өзінің баспагері Симрокқа ұсынды, ол келесі жылы Рабльдің тағы үш шығармасымен бірге жариялады: фортепиано триосы үшін «Фантазиялық пьесалар», Op. 2, және «Төрт ән» атты екі жинақ, Op. 3 және Op. 4. Op. 1 квартеті осы құрамдағы алғашқы шығарма болып есептеледі, кейіннен Мессьян 1941 жылы жазған «Уақыт соңы үшін квартет» (Quatuor pour la fin du temps) шығармасында оны кеңінен пайдаланды. Op. 1 квартетінің ноталары 2007 жылы Edition Silvertrust баспасынан қайта басылды. 1899 жылы Симрок Рабльдің тағы төрт шығармасын жариялады: «Төрт ән», Op. 5; Скрипкалық соната, Op. 6; «Үш ән», Op. 7; және Симфония, Op. 8. Оның келесі шығармалар сериясы, Op. 9–15, толығымен әндерден тұрды. Олар Лейпцигте Даниэль Рахтер (D. Rahter) негізін салған баспа үйде жарық көрді.

Опера

Рабльдің еңбектерінің көп бөлігі Брамс және Роберт Шуман дәстүрінде жазылған. Бірақ, романтикалық ертегіге негізделген "Лиана" (1903) операсы өзгеше бағытқа бұрылды, Рихард Вагнердің ықпалына түсті. Операға жақсы баға берілгенімен, "Лиана" Рабльдің соңғы шығармасы болды.

Дискографиясы мен шығармалары

Романтиктердің кешкі шағы: Уолтер Рабль мен Йозеф Лабордың камералық музыкасы. «Орион» ансамблі орындады. 2006 жылы «Cedille Records» (CDR 90000 088) жариялаған. Скрипка, виолончель, кларнет және фортепианоға арналған квартет, Op. 1 (Брамс және Землинскийдің камералық музыкасымен бірге). «Контраст» ансамблі орындады. 1993 жылы «Thorofon» (THO 2368) жариялаған. Фортепиано триосы үшін «Фантазиелік пьесалар» Op. 2. Скрипка мен фортепианоға арналған соната, Op. 6. Ре минорындағы симфония, Op. 8.