Кіріспе

Флорида штатындағы шамшырақ, АҚШ

Сент-Маркс шамшырағы – Флорида штатындағы (АҚШ) екінші ең көне шамшырақ станциясы. Ол Сент-Маркс өзенінің сағасының шығыс жағында, Апалачи шығанағында орналасқан.

Тарихи дерек

1820 жылдары Флорида штатының Сент-Маркс қаласы маңызды кедендік порт ретінде қарастырылды. Қала гүлденген Орта Флорида және Оңтүстік Джорджияның бірқатар округтері үшін порт қызметін атқарды. Фермерлер өздерінің ауыл шаруашылығы өнімдерін сол кездегі аумақтық астана Таллахассиді Сент-Маркс қаласына байланыстыратын алғашқы жол арқылы вагондармен портқа жеткізді. Кейіннен бұл жол Таллахасси темір жолымен кеңейтіліп, жақсартылды және штаттың алғашқы темір жолына айналды. Ауыл шаруашылығы өнімдері жаңа портқа жеткен соң, олар Нью-Орлеанға және/немесе Сент-Огюстинге тасымалдау үшін кемелерге тиеліп жіберілді. Дегенмен, Апалачи шығанағы мен Сент-Маркс өзенінде навигация жасау қиындықтар тудырды. Көптеген жерлерде шығанақ пен өзеннің де тереңдігі аз болды, сондықтан кемелердің қарап қалғандары немесе лайлы суға батып кетуі жиі кездесетін жағдай еді.

Маяк комиссиясы

1828 жылы Флориданың аумақтық губернаторы Уильям Поуп Дюваль, аумақтық делегат Джозеф М. Уайтқа хат жазып, Сент-Маркс орналасқан жерде маяк салудың аса қажеттігін баса көрсетті. Уайт, өз кезегінде, Сенаттың Сауда комитетінің төрағасы, Нью-Гэмпшир сенаторы Леви Вудбериге хат жолдап, Сент-Маркске шам орнатудың маңыздылығын қайталады. Он бір күннен кейін комитет, Сент-Маркс қаласын ресми кедендік порт ретінде мойындаған және аймақта маяк салуды ұсынған есеп дайындады. 1828 жылдың 23 мамырында АҚШ Өкілдер палатасы Сент-Марксте маяк салуға рұқсат беретін және оның құрылысына 6000 доллар бөлетін заң қабылдады.

Құрылыс

Сент-Маркс аймағын Пенсаколадағы кеден инспекторы Роберт Митчелл зерттеп, маяк орны таңдалғаннан кейін, бастапқы құрылыс сомасы 6000 доллар жеткіліксіз екені анықталды. Бюджет 14000 долларға дейін ұлғайтылып, 1829 жылдың ортасында Бостондық Уинслоу Льюиспен Сент-Маркс аймағында мұнара салуға 11 765 долларға келісім жасалды. Алайда, дайын болған мұнараны Сент-Маркс кеден инспекторы Джесси Х. Уильямс қабылдамады, себебі ол қуыс қабырғалармен салынған еді. Уильямс мұнараның қабырғалары толық болуын қалап, жұмысты қабылдаудан бас тартты. Кальвин Ноултон мұнараны қайта салу үшін шақырылды. Ол құрылысты бақылап, 1831 жылы Уильямс келісімшарт талаптарына сай салынғанына көз жеткізіп, жұмысты қабылдады. Осы жылы Сэмюэл Кросби, алдыңғы жылы Сент-Маркс маяғының алғашқы күзетшісі болып тағайындалған, мұнараның кит майымен жанып тұратын шамдарын алғаш рет жақты.

Екінші Семинолдық-индіан соғысы

1835 жылы Екінші Семинол соғысы басталғанда Сэмюэл Кросби әлі де Сент-Маркс маяғының күзетшісі болып жұмыс істеді және Флорида мүйісі мен Москито шығанағындағы маяқтарға үндістердің шабуыл жасағанын жақын арада білді. Отбасының қауіпсіздігі үшін алаңдаған Кросби билікке хат жазып, оның маяғы мен отбасын жау шабуылынан қорғау үшін әскердің кішкентай бөлігін маяғына жақын орналастыруды сұрады. Оның өтініші қабылданбады. Жағдайына қанағаттанбаған Кросби тағы да билікке хат жазып, осы жолы төтенше жағдай туғанда отбасын эвакуациялау үшін пайдалана алатын кішкентай қайық беруді сұрады. Бұл өтініш те қабылданбады. Әйгілі болғандай, Семинол үндістері Сент-Маркс маяғына шабуыл жасаудан бас тартты және Кросби тағы төрт жыл бас күзетші қызметін атқаруын жалғастырды.

Табиғи апаттар

1842 жылы эрозия жарық үйге қауіп төндірді, сол себепті Винслоу Льюис тағы шақырылды. Оған мұнараны қауіпсіз жерге көшіру жөнінде келісімшарт берілді. Льюис мердігерлері фонарь мен жарық шығару аппаратын бөлшектеп, алып тастады, содан кейін 1829–1831 жылдарда салынған кірпіш мұнараны бұзды. Судан алыс, құрлыққа қарай жаңа орын таңдалып, жаңа мұнара салынды, сосын бастапқы фонарь мен жарық шығару аппараты қайта орнатылды. Жаңа мұнара 1840 және 1850 жылдардағы құлдила дауылдардан сақталып қалды, оның ішінде 1843 жылдың қыркүйегіндегі апатты дауыл Порт-Леон қаласының көп бөлігін қиратты және Сент-Маркс қаласына ауыр зиян келтірді.

Азаматтық соғыс

1860 жылдары, алайда, маякқа жаңа қауіп туды: Азамат соғысы. 1865 жылы Конфедерация әскерлері аймақты Одақ шабуылынан қорғау үшін маякқа жақын орналасты. Одақ блокадасының кемелеріне көмектесуіне бөгет жасау үшін, Апалачи шығанағында күзет жүргізіп жатқан кемелерге көмектесуге кедергі келтіру мақсатында, мұнараның жарықтандыру құрылғысы бұрын алынып тасталған еді. Сол жылдың наурыз айында 16 кемеден тұратын Федералды флот жағалауда пайда болып, күш түсіруге дайындық ретінде маяк маңына оқ жая бастады. Конфедерация әскерлері шегінетін кезде маяқты жарылтып, Одақ күштері үшін қарауылдық пункт ретінде пайдаланудан айыруға тырысты. Олар мұнараны қиратуға қол жеткізбесе де, келтірілген зиян зор болды, соғыс аяқталғаннан кейін мұнараны толық қайта жаңарту қажет болды. Одан кейінгі қайта жаңарту кезінде мұнара теңіз деңгейінен 82 фут (25 метр) биіктіктегі қазіргі фокустық жазықтығына дейін көтерілді және бастапқы жарықтандыру құрылғысы қалпына келтірілді.

Автоматтандыру және өшіру

1960 жылы Америка Құрама Штаттарының жағалау күзеті маяқты автоматтандырды, ал 2000 жылы жағалау күзеті маяқты тұрақтандыру үшін 150 000 доллар жұмсады. 2000 немесе 2001 жылы маяқтың төртінші реттік Френель линзасы қолданудан тоқтатылды және фонарь бөлмесінің сыртына күн энергиясымен жұмыс істейтін заманауи сигнал шам орнатылды. Тарихи Френель линзасы он жылдан астам уақыт бойы мұнарада қалды. Қазір бұл шам жеке навигациялық құрал ретінде күтіледі және маусымды түрде жарық береді.