Кіріспе

Адамдағы етік жарасы – атқа міну немесе велосипедтің жалаңаш отырғышында отырудан туындаған немесе күшейген тері ауруы. Ол көбінесе үш сатыдан өтеді: терінің сырылуы, түк қыспасы (шағын, қызғылт акнеге ұқсайтын), және соңында іріңдік. Ауру көбінесе терінің сырылуынан басталатындықтан, осы сырылуға себеп болатын факторларды азайту маңызды. Осы факторлардың кейбіреулері:

Үйкелісті азайту. Ат спортында үйкеліс дұрыс отыру арқылы және дұрыс киім мен жабдықтарды пайдалану арқылы азаяды. Велосипед тебу кезінде педальмен қозғалудың тербелуін немесе шайқалуын азайту үшін отырғыштың дұрыс биіктігін таңдау қажет. Бұрыш және алдыңғы/артқы орналасу да маңызды, және әрбір велосипедшінің өзгеше қажеттіліктері мен пікірлері болады. Атқа мінуге немесе велосипедке арналған отырғыштың дұрыс мөлшерін және дизайнын таңдау. Тиісті киім кию. Велосипедпен жүру үшін шамыр төсемесі бар велосипед шорттарын кию керек. Ат спорты үшін ұзын, денеге жақын киілетін шалбарлар, мысалы, ат спорты шалбары немесе жодхпурлар, сырылуды азайтады. Батыс стиліндегі атқа міну үшін, ауыр тігісі жоқ, денеге жақын киілетін джинсылар, кейде шапшаңмен бірге тағылады. Кейбір атқа мінушілер үшін атқа міну шалбарының астына киілетін, төсемесі бар велосипед шорттары көмектеседі, ал аттың отырғышына қосымша төсеме, әсіресе қой терісінен жасалған, ұзақ қашықтыққа атпен жүру сияқты қиын жағдайларда көмектеседі. Үйкелісті одан әрі азайту үшін вазелин, шамыр кремі немесе майлағыш гель қолдану. Егер емделмесе, етік жарасы іріңдеп, дәрігердің араласуы қажет болуы мүмкін.

Жануарлардағы етік жарасы

Жылқы сияқты жұмыс жануарларында седелдің жарасы көбінесе жамбас сүйегінің екі жағында, яғни седелдің алғы бөлігі тірелетін жерде және жануардың иығының артындағы баулы жерде пайда болады, оны "бау жарасы" деп те атайды. Седелдің жарасы белде де, кейде басқа да жерлерде кездесуі мүмкін. Мұндай жаралар көбінесе дұрыс келмейтін жабдықтардан, лас жабдықтардан, жеткілікті төсемелеудің болмауынан немесе теңгерімсіз жүктемеден туындайды. Ұстамасыз жүру аттың седел жараларын алдын алуға да көмектеседі. Егер ісіну болса, бірақ жара ашылмаған болса, ұзақ сапардан кейін бірден седелді шешпей, бауын босату арқылы жамбас сүйегінің ауыруын азайтуға болады, бұл қалыпты қан айналымын біртіндеп қалпына келтіруге мүмкіндік береді.