Кіріспе

Мексиканың Бая-Калифорния түбегіндегі арал

Исла-Анхель-де-ла-Гварда (Қорғаушы Періште аралы), сондай-ақ Архангел аралы деп те аталады, Мексиканың солтүстік-батысындағы Калифорния шығанағында (Кортез теңізі) Баия-де-лос-Анхелес шығанағының шығысында орналасқан үлкен, адам қоныстанбаған арал. Ол Бая-Калифорния түбегінен Баленас каналымен (Қытықайлар каналы) бөлінген. Бұл он бір Мидриф аралының немесе Ислас-Грандес аралының екінші ең ірісі. Ол Тибурон аралының солтүстік-батысында орналасқан Баха-Калифорния штатының бір бөлігі. Арал "Ангел аралы" ұлттық паркі деп аталатын биологиялық қорық болып табылады. Арал Мехикали муниципалитетіне қарасты. Геологиялық жағынан белсенді Балленас жарылысы сызықтық Балленас каналының теңіз түбімен өтеді. 2009 жылы осы жарылыста 6,9 балдық жер сілкінісі болды.

География

Арал өте құрғақ, жаңбырдан кейін пайда болатын арналардан басқа тұщы су көздері жоқ. Оның ауданы [аудан мөлшері] және 69 шақырымдық ұзындығы бойымен тау тізбегі созылып жатыр, теңіз деңгейінен [биктік мөлшері] метрге жетеді. Ол солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай бағытталған. Батыс жағалауы солтүстік-батыс және оңтүстік-шығыс бағытында шамалы түзу, ал шығыс жағалауы орта тұсында ішке қарай тартылып, аралдың ең кең жеріне дейін сыртқа қарай созылады. Содан кейін жағалау қысқа ғана уақытқа оңтүстікке қарай бұрылып, қайтадан оңтүстік-шығыс бағытына оралады. Аралдың көп бөлігі, әсіресе батыс жағалаудағы таулардың жағалауға жақын орналасуынан, қолжетімсіз. Жағалауда шөгінділердің әсерінен пайда болған арналардың төменгі бөліктерінде бірнеше жазық жерлер кездеседі. Бұл аллювиалды жайылмалар көбінесе шығыс жағалауда орналасқан, бірақ аралдың орта тұсында тарылатын батыс жағалауда да үлкені табылады. Аралдың геологиялық құрамының көп бөлігін вулкандық және аллювиалды құм шөгінділері құрайды.

Биология

Аралдың өте құрғақ болғанына қарамастан, өсімдіктер мен жануарлар әлемі салыстырмалы түрде әртүрлі. Көптеген түрлі құстар мен бауырымен жорғалаушылар бар, әсіресе кесірткелер. Аралдың құйрықты кесірткесі, Аралдың дақты жыландары (Crotalus angelensis), Аралдың тышқаны (Peromyscus guardia) және Аралдың ағаш егесі (Neotoma insularis) тек осы аралда ғана кездеседі. Аралда тек жарғанақтар, кеміргіштер және әкелінген жабайы мысықтар бар. Өсімдіктердің ішінде піл ағаштары, кактустар, шөптер, бұталар, суккуленттер және божум ағаштары бар.