Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Германия Демократиялық Республикасының радио хабар тарату ұйымы Rundfunk der DDR (немесе "GDR Broadcasting"; шамамен 1948 жылдан 1972 жылға дейін Deutscher Demokratischer Rundfunk, "Германия Демократиялық радио хабар тарату") – Германия Демократиялық Республикасындағы (GDR) Мемлекеттік радио хабар тарату комитеті ұйымдастырған радио хабар таратудың бірлескен атауы, 1990 жылы Германия қайта біріккенге дейін.
Radio broadcasting organisation of the German Democratic Republic
Rundfunk der DDR (, 'GDR Broadcasting'; from about 1948 to 1972 Deutscher Demokratischer Rundfunk, 'German Democratic Broadcasting') was the collective designation for radio broadcasting organized by the State Broadcasting Committee in the German Democratic Republic (GDR) until German reunification in 1990.
Соғыстан кейінгі
Соғысқа дейінгі Рейхссендер станциялары, Иосиф Геббельстің Рейхсминистерство для народного просвещения и пропаганды (Grossdeutscher Rundfunk) бақылауында болды. Олар Вермахт тарапынан жойылды немесе 1945 жылғы мамыр айында Германияның капитуляциясынан кейін одақтас әскерлермен жабылды. 1945 жылғы 13 мамырда Германиядағы Кеңес әскери басқармасы (SMAG) Берлин халқына арналған «Берлинер Рундфунк» радио хабар тарату қызметін бастады, ол болашақта Батыс Берлиннің британдық секторларында орналасқан ғимараттан жұмыс істеді. Көп жағдайда станцияда нацистік кезеңдегі қызметкерлер сақталды. Алғашқы хабарламада «Кеңес Одағының Мемлекеттік Әнұраны», «Жұлдызды ту», «Құдай патшаны сақтасын» және «Марсельеза» әндерінің жазбалары, содан кейін Иосиф Сталин, Уинстон Черчилль және Франклин Д. Рузвельттен сәлемдемелер ойнатылды. Келесі бірнеше күнде станция неміс және орыс композиторлары Людвиг ван Бетховен мен Петр Ильич Чайковскийдің классикалық музыкасын, сондай-ақ жаңалықтарды ойнауға баса назар аударды. Станцияны Ulbricht Group саясаткерлері Ханс Мале, Маттаус Клейн, Вольфганг Леонхард және Маркус Вольф басқарды. 1946 жылғы Берлиндегі сайлауда Германияның Социалистік Бірлік Партиясы нашар нәтиже көрсеткеннен кейін станция идеологиялық тұрғыдан күшейе бастады. 1945 жылдың желтоқсанынан бастап ол Кеңес оккупациялық аймағының солтүстік-шығыс бөлігін (бұрынғы Рейхссендер Берлинінің аумағы) қамтуға тиіс болды, ал Mitteldeutscher Rundfunk оңтүстік-батыс бөлігіне (бұрынғы Рейхссендер Лейпцигтің аумағы) хабар таратуға тиіс болды. Екі желі де 1946 жылы Zentralverwaltung für Volksbildung («Халық білімінің орталық басқармасы») және Generalintendant (бас директор) бақылауына алынды, сонымен қатар Кеңес оккупациялық аймағының бес штатындағы аймақтық Landessender үшін эфир уақытын қамтамасыз етті. 1948 жылы Landessender Dresden станциясы сорб тілінде хабар таратуды бастады, оны 1952 жылы Берлин, ал 1957 жылы Bezirkssender Cottbus станциялары жалғастырды. Үшінші арна ретінде Шығыс Германияның Deutschlandsender станциясы бүкіл Германия үшін хабар таратты.
The pre war Reichssender stations, under the control of Joseph Goebbels' Reichsministerium für Volksaufklärung und Propaganda as Großdeutscher Rundfunk, were either destroyed by the Wehrmacht or closed by the Allied occupation forces upon Germany's surrender in May 1945. On 13 May 1945, the Soviet Military Administration in Germany (SMAG) began a radio broadcasting service to the people of Berlin called Berliner Rundfunk, operating from what would become the British sector of West Berlin. For the most part the station retained staff from the Nazi era. The first broadcast included recordings of the "State Anthem of the Soviet Union," "The Star Spangled Banner," "God Save the King," and "La Marseillaise" followed by greetings from Joseph Stalin, Winston Churchill, and Franklin D. Roosevelt. In the next few days the station focused on playing classical music by German and Russian composers such as Ludwig van Beethoven and Pyotr Ilyich Tchaikovsky alongside news. The station was controlled by the Ulbricht Group politicians Hans Mahle, Matthaus Klein, Wolfgang Leonhard, and Markus Wolf. The station began to become more ideological in tone after the Socialist Unity Party of Germany performed poorly in the 1946 Berlin state election. From December 1945 it was meant to cover the north eastern part of the Soviet occupation zone (territory of former Reichssender Berlin), while Mitteldeutscher Rundfunk should transmit to the south western part (territory of former Reichssender Leipzig). Both networks were put under the control of the Zentralverwaltung für Volksbildung ("Central Administration for People's Education") and a Generalintendant (general manager) in 1946 and also provided air time for regional Landessender in the five states of the Soviet occupation zone. A Sorbian language broadcast was launched by Landessender Dresden in 1948, continued by Berlin in 1952 and by Bezirkssender Cottbus in 1957. As a third channel the East German Deutschlandsender was broadcasting for the whole of Germany.
Алғашқы ГДР
Берлиндегі Функхаус ғимараты 1951 жылы салынды. Ол Шығыс Германиядағы ең ірі радиостанция болды және тамаша акустикасымен ерекшеленді. Оны Баухаус архитекторы Франц Эрлих жобалаған. ғимаратта тәулік бойы жұмыс істейтін қызметкерлердің ыңғайлылығы үшін супермаркет, емхана және сауна болды. 1949 жылы ГДР құрылғаннан және 1952 жылы штаттар таратылғаннан кейін, Шығыс Германия үкіметіне бағынатын Мемлекеттік радио хабарларын тарату комитеті құрылды. Алғашқыда ол «Берлин I», «II» және «III» деп аталған үш орталық радио бағдарламасын өндірді, бірақ көп ұзамай алғашқы екі арна «Berliner Rundfunk» және « Deutschlandsender» атауларын қайта алды, ал үшінші арна «Radio DDR» болды. Жаңа округтерде аймақтық студиялар «Bezirkssender» деп қайта ашылды. 1955 жылы шетелдік хабар тарату қызметі іске қосылды, ол 1959 жылы «Radio Berlin International» болып өзгерді. Шығыс Германия үшін «Radio DDR 2» 1958 жылдың қазан айында эфирге шықты.
The Funkhaus Berlin building was erected in 1951. It was the largest radio station in East Germany and was noted for its excellent acoustics. It was designed by the Bauhaus architect Franz Ehrlich. Because staff were working in the building 24 hours a day, it included a supermarket, an outpatients' clinic and a sauna. After formation of the GDR in 1949 and dissolution of the states in 1952, the State Broadcasting Committee subordinate to the East German government was constituted. Originally it produced three central radio programmes called Berlin I, II and III, but soon the first two channels were named Berliner Rundfunk and Deutschlandsender again, while the third channel became Radio DDR. Regional outlets were reintroduced as Bezirkssender for the new districts. In 1955 an external service was launched, becoming Radio Berlin International in 1959. For Eastern Germany Radio DDR 2 started in October 1958.
Темір перде және Берлин қабырғасы
1958 жылдың ақпан айында Батыс Берлин үшін, RIAS (АҚШ Ақпарат агенттігінің тарапы) және Sender Freies Berlin (SFB, Батыс Германияның ARD консорциумының жергілікті тарапы) тарапынан туындаған мәселелерді шешу мақсатында Berliner Rundfunk екінші арнасы іске қосылды. 1959 жылы ол Berliner Welle деп қайта аталды. ГДР шетелдік сигналдарды, атап айтқанда BBC World Service сияқты халықаралық хабар таратушылардың қысқа толқынды хабарларын және RIAS сияқты жергілікті хабарларды тосқауылдау бағдарламасын да енгізді. Елдің барлық аумамын қамтитын тосқауылдау станцияларының желісі салынды. Дегенмен, 1978 жылы Шығыс Германия да қол қойған 1975 жылғы Женева жиілік жоспарына байланысты RIAS хабарларын тосқауылдау тоқтатылды. ГДР басшылығы үшін Батыс тараптарынан мойынды алу арқылы дипломатиялық беделге қол жеткізу, тосқауылдауды жалғастырудан гөрі маңыздырақ болды, сондай-ақ тосқауылдаудың тиімсіздігі де дәлелденген еді. Батыстың хабарларын тыңдау немесе көру заңмен рұқсат етілді, бірақ алынған мазмұнды басқаларға тарату немесе ортақ тыңдауға шақыру "мемлекеттік қауіпсіздікке қарсы науқан" (staatsgefährdende Hetze) деп танылған қылмыс үшін жазаға тартылуы мүмкін. 1961 жылдың тамызында Берлин қабырғасы салынысымен, ГДР-дегі ресми жастар ұйымы Freie Deutsche Jugend ("Азат неміс жастары") "Blitz kontra NATO Sender" ("НАТО тараптарына қарсы шаңқау") атты науқанын бастады, ол жастарды Бавариядағы Ochsenkopf тараптарына бағытталған антенналарды алып тастауға немесе бұруға шақырып отырды. 1964 жылы көптеген Bezirkssender радиостанциялары DDR 2 радиосымен, ал Берлинге жақын аудандар (Потсдам және Франкфурт/Одер) Berliner Rundfunk радиосымен жиіліктерді бөлісті. Аймақтық арнайы хабарларға жазғы демалыс маусымында Ростоктан таратылатын Ferienwelle және Лейпцигтен жылына екі рет өткізілетін сауда жәрмеңкесі кезінде таратылатын Messewelle кірді. 1968 жылы Телевизия жөніндегі мемлекеттік комитет, мемлекеттік радио және теледидар комитетінен бөлінді, сондай-ақ комитеттің атауы да сәл өзгертілді. 1972 жылы Deutschlandsender және Berliner Welle бірігіп, Stimme der DDR ("ГДР дауысы") құрылды. 1981 жылы ГДР радио тыңдаушыларын, әсіресе жастарды Батыс хабарларынан аудармаққа тағы бір әрекет жасалды, осы мақсатта DT64 жастар радиостанциясы іске қосылды. 1985 жылы елде 6 646 500 тіркелген радиоаппарат болды, яғни әр 100 адамға 39,9 радиоаппарат шақ келді.
In February 1958 a second channel of Berliner Rundfunk was introduced especially for West Berlin to tackle RIAS (a United States Information Agency outlet) and Sender Freies Berlin (SFB, the local outlet of the West German broadcasting consortium ARD). It was renamed Berliner Welle in 1959. The GDR also instituted a programme of jamming foreign signals, both shortwave broadcasts from international broadcasters such as the BBC World Service and local broadcasts such as RIAS. A network of jamming stations was built covering the entire country. However, jamming RIAS broadcasts was discontinued in 1978 due to the Geneva Frequency Plan of 1975 signed also by East Germany. The diplomatic prestige gained through recognition by the Western signatories was more important to the GDR leadership than continuing jamming, which furthermore had already been proven inefficient. Listening to or watching Western broadcasts in itself was legally tolerated, but communicating received content to others or inviting others to common reception could lead to penal sanctions for an offense called "incitement endangering the state" (staatsgefährdende Hetze). After the construction of the Berlin Wall in August 1961, the Freie Deutsche Jugend (Free German Youth), the official youth movement in the GDR, started the campaign "Blitz kontra NATO Sender" ("Lightning against NATO's transmitters") to encourage young people to remove or turn away aerials pointing at Ochsenkopf Transmitter in Bavaria, West Germany. In 1964 most Bezirkssender shared frequencies with Radio DDR 2, the districts adjacent to Berlin (Potsdam and Frankfurt/Oder) with Berliner Rundfunk. Special regional broadcasts included Ferienwelle during summer holiday season from Rostock and Messewelle twice a year during trade fair from Leipzig. In 1968 the State Committee for Television was split from the State Broadcasting Committee whose name was slightly changed to State Committee for Broadcasting. In 1972 Deutschlandsender and Berliner Welle were merged to form Stimme der DDR ("Voice of the GDR"). In 1981, a further attempt was made to draw GDR radio listeners especially the young from Western broadcasts by launching a youth radio station, DT64. By 1985 there were 6,646,500 licensed radios in the country, or 39.9 for every 100 persons.
Қабырға құлағаннан кейін
1989 жылы қарашада Берлин қабырғасы құлағаннан кейін Stimme der DDR қайтадан Deutschlandsender деп аталды, жақын арада Radio DDR 2 радиосымен бірігіп Deutschlandsender Kultur радиостанциясын құрады. Безіркшендер бұрынғы Radio DDR 2 радиосының жиіліктерін пайдалана отырып, бес жаңа құрылып келе жатқан штат үшін аймақтық станцияларға айналдырылды. Radio DDR 1 Radio aktuell деп қайта аталды. 1990 жылдың қазан айында бірігу кезінде хабар таратуды тоқтатқан алғашқы станция – Берлин халықаралық радиосы болды. Қалған барлық бағдарламалар "Бірігу шартының 36-бабына сәйкес мекеме" құрамында жалғасты. 1992 жылы екі жаңа мемлекеттік телерадиокомпания құрылды (шығыста ORB және оңтүстікте MDR), ал Батыс Германиядағы екі қолданыстағы мемлекеттік телерадиокомпания өздерінің таралым аймақтарын кеңейтті (NDR Федеративтік Республиканың солтүстігінен бүкіл елдің солтүстігіне дейін, ал SFB Батыс Берлиннен бүкіл қалаға дейін). Олар Radio aktuell және Berliner Rundfunk аймақтық станцияларының жиіліктерін иеленді; ал Berliner Rundfunk өзі Берлиндегі жекеменшік жергілікті радиостанцияға айналды. DT64 радиостанциясын MDR 1993 жылдың мамырына дейін жалғастырды, ал Deutschlandsender Kultur ARD және ZDF арқылы 1994 жылы RIAS радиостанциясымен бірігіп DeutschlandRadio Berlin радиостанциясын құрды.
After the fall of the Berlin Wall in November 1989, Stimme der DDR was renamed Deutschlandsender again, soon merged with Radio DDR 2 to become Deutschlandsender Kultur. The Bezirkssender were transformed to regional stations for the five newly developing states using the frequencies of former Radio DDR 2. Radio DDR 1 was renamed Radio aktuell. Upon reunification in October 1990, the first station to cease broadcasting was Radio Berlin International. All other programmes were continued under the roof of the "Institution according to Article 36 of the Unification Treaty". In 1992 two new public broadcasters (ORB in the east and MDR in the south) were created, and two existing West German public broadcasters expanded their coverage areas (NDR from the north of the Federal Republic to the north of the whole country, and SFB from West Berlin to the entire city). They took over the frequencies of the regional stations, Radio aktuell and Berliner Rundfunk; Berliner Rundfunk itself became a local private broadcaster in Berlin. DT64 was continued by MDR until May 1993, Deutschlandsender Kultur by ARD and ZDF until merging with RIAS to constitute DeutschlandRadio Berlin in 1994.
Ішкі
DDR 1 радиосы – ақпарат және талқылау (1955–1990/91). DDR 2 радиосы – мәдениет және білім (1958–1990), таңертеңгі уақытта аймақтық бағдарламалармен (Bezirkssender). Berliner Rundfunk – Шығыс Берлинге бағытталған радиостанция (1945–1952, 1955–1991). DT64 – жастарға арналған радиостанция (1981–1993). Sorbischer Rundfunk – сорб тіліндегі радиобағдарлама (1948–1991). de – мамырдан қыркүйекке дейін Балтық теңізі жағалауындағы демалыс радио қызметі (1967–1993). Messewelle – наурыз және қыркүйек айларында Лейпциг сауда жәрмеңкесі кезінде бір апта бойы батысқа бағытталған радиостанция (1971–1991?).
Radio DDR 1 – information and discussion (1955–1990/91). Radio DDR 2 – culture and education (1958–1990), with regional programmes in the morning (Bezirkssender). Berliner Rundfunk – station focusing on East Berlin (1945–1952, 1955–1991). DT64 – the station for young people (1981–1993). Sorbischer Rundfunk – Sorbian language programme (1948–1991). de – a holiday radio service broadcast on the Baltic coast from May to September (1967–1993). Messewelle – a West oriented station broadcast during the week long Leipzig Trade Fair in March and September (1971–1991? ).
Халықаралық
Халықаралық Берлин радиосы – шет тілдер қызметі (1955/59–1990). Deutschlandsender – "жалпы неміс" қызметі (1948–1952, 1953–1971 және 1990–1993). de – Батыс Берлинге арналған шығыс қызметі (1958/59–1971). de – "ГДР дауысы", неміс тіліндегі халықаралық қызмет, Deutschlandsender және Berliner Welle қызметтерінің бірігуінен құралған (1971–1990).
Radio Berlin International – the foreign language service (1955/59–1990). Deutschlandsender – the "all German" service (1948–1952, 1953–1971 and 1990–1993). de – the eastern service for West Berlin (1958/59–1971). de – "Voice of the GDR", the German language international service, formed from Deutschlandsender and Berliner Welle (1971–1990).
Кеңестер одағының телеарналары
Кеңес Одағы ГДР аумағындағы әскерлері үшін "Радио Волга" станциясын ұстады, ол 261 кГц ұзын толқынмен хабар таратты. Кеңес сыртқы хабар таратуы Шығыс Германиядан 1323 кГц орта толқынмен жүзеге асырылды. Соңғы совет әскерлері Германия жерінен шыққаннан кейін "Радио Волга" жабылды. Кеңес әскери казармаларында әскерилер үшін Кеңес теледидарының 1-бағдарламасы төмен қуатпен таратылды, бұл батыстағы AFN, SSVC, CFN және француз FFB-нің өте шектеулі аймақтық хабарларын таратуға ұқсас болды. Соңғы ресейлік хабар таратушы 1994 жылы тоқтатылды.
The Soviet Union maintained a service for its troops on GDR soil, "Radio Wolga", which broadcast on 261 kHz longwave. The Soviet foreign service was broadcast from East Germany on 1323 kHz mediumwave. Radio Wolga was closed when the last Soviet troops left German soil. At Soviet military barracks, Programme 1 of Soviet television was transmitted on low power for the soldiers, in a similar way to the highly localised broadcasts of AFN, SSVC, CFN and the French FFB in the west. The last Russian transmitter was closed in 1994.