Кіріспе
Ки Ларго, Флорида, АҚШ-та ендемик қоныстанған кеміргіштердің бір түрі. Ки Ларго ағаш кеміргіші (Neotoma floridana smalli) – қазіргі уақытта АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметінің жойылуға жақын түрлер тізіміне енген. 1980 жылдардың соңында Солтүстік Ки Ларгода шамамен 6500 дарабас қалған деп есептелді. 1987 жылы Лазель оны жеке түр деп қарастыруға болатынын ұсынды, бірақ бұл ұсыныс қабылданбады. Ки Ларго ағаш кеміргіштерінің митохондриялық ДНК-сы Флориданың солтүстігіндегі ең жақын түрі – Флорида ағаш кеміргішінен (N. f. floridana) кем дегенде 0,6%-ға өзгеше. Алайда, осы түрдің өкілдерінің арасындағы айырмашылық, Ки Ларго ағаш кеміргішінен де шамамен бірдей.
The Key Largo woodrat (Neotoma floridana smalli), It is currently on the United States Fish and Wildlife Service list of endangered species. Only 6500 animals were thought to remain in North Key Largo in the late 1980s. In 1987, Lazell suggested that it is distinct enough to be considered a separate species, but this proposal has not been accepted. The mitochondrial DNA of Key Largo woodrats is distinct by at least 0.6% from that of the most similar subspecies, the Florida woodrat (N. f. floridana) from further north in Florida, but members of that subspecies differ about as much from each other as from the Key Largo woodrat.
Қорғау
Кей-Ларго орманды мысығының мекені шағын және ерекше болғандықтан, ол адамдардың араласуына осал. 1920 жылдан бері ол өзінің дәстүрлі мекендеу ортасының жартысына жуығын жоғалтты. 1980 жылдардың соңындағы зерттеу көрсеткендей, мысықтар Кей-Ларгоның өзінен жоғалып кеткен, ал олардың жалпы саны Солтүстік Кей-Ларгода 6500-ге дейін азайды. 1982 жылы жоспарланған 2806 тұрғын үйлік бірлікті қамтитын жоба, экологиялық ұйымдардың қарсылығына ұшырады және 1984 жылы инвесторлардың бірі 54 миллион долларлық инвестициясын кері тартып алғаннан кейін тоқтап қалды. Әкімдік 1983 жылы араласып, Кей-Ларго орманды мысығы мен Кей-Ларго мақта тышқанын (Peromyscus gossypinus allapaticola) «уақытша төтенше жағдай» ретінде жойылу қаупі төніп тұрған түрлер деп жариялады. Мысалы, гольф алаңын салушы, мысықтың мекендеу ортасын сақтау үшін заңсыз құрылыс жүргізген аумақты қалпына келтіруге міндеттелді. 1984 жылдан бері Кей-Ларго орманды мысығы, Шаус-құйрыққанаттысы және Кей-Ларго мақта тышқанымен бірге АҚШ-тың жойылу қаупі төніп тұрған түрлер тізіміне енді. 1990 жылдарға қарай жануардың мекендеу ортасы шамамен үш шаршы мильге дейін қысқарды, ал Кей-Ларго орманды мысығы «жер бетіндегі ең сирек тіршілік иелерінің бірі» деп аталды. Бұл жануар инвазивті қара тышқанмен (Rattus rattus) де бәсекелеседі. 2005 жылғы мәліметтерге сәйкес, Кей-Ларго орманды мысықтары бұрынғы Порт-Бугаенвилл жобасының жартылай салынған кондоминиумдары арасында тірі қалу үшін күресіп жатыр, ол 2003 жылы Дагни Джонсон Кей-Ларго Хаммак ботаникалық мемлекеттік паркінің бөлігіне айналды. Жыл сайынғы жер иесінің жерін 1987 жылы Федералдық сақтандыру корпорациясы сатып алды. Ботаникалық мемлекеттік парк қазір мысықтарға Крокодил көлі ұлттық жануарлар қорығында пана беріп, олардың көбейту бағдарламасы іске қосылған, бірақ құрылыс жалғасуда және жануарға қауіп төндіруде.
Мәдени маңызы
Көптеген қауіп төндіретін түрлерге, әсіресе ағаш егесі (woodrat) мен мақта тышқанына (cotton mouse) қатысты қырсық 1980-ші жылдары Флорида кілемді аралдарында (Florida Keys) үлкен қызығушылық туғызды, нәтижесінде көптеген экологиялық ұйымдар құрылды. Әйгілі экологиялық белсенді Анна Дагни Джонсон (1918–2003) Жоғарғы кілемді аралдар азаматтар қауымдастығы (Upper Keys Citizens Association), Эверглейдс достары (Friends of the Everglades) және Изак Уолтон лигасы (Izaak Walton League) арқылы Солтүстік Ки Ларго (North Key Largo) айналасындағы құрылысты тоқтатуға бағытталған күш-жігерді жетекшілік етті. Флорида демалыс және саябақтар басқармасы оның есімін Дагни Джонсон Ки Ларго Хаммак ботаникалық мемлекеттік саябағына беріп, ол қайтыс болғанға бір жыл бұрын құрмет көрсетті. Жазушы Лидия Миллет 2008 жылы шығарған "Өлілердің арманы" (How the Dead Dream) романында ағаш егесіне құрмет көрсетті, бұл роман Лос-Анджелестен келген жас жылжымайтын мүлік дамытушысының жеке күйзелістен кейін жойылып бара жатқан түрлерге құмарлық танытуы туралы айтады. 1997 жылы Ки-Уэсттегі (Key West) жазушылар кооперативі шығарған өлеңдер мен проза жинағында Робин Орландидің "Біз тұратын жер" ("The Place We Live") атты өлеңі бар, онда ағаш егесі Ки-елені (Odocoileus virginianus clavium) және Сток-Айленд итті құрлыашығы (Orthalicus reses reses) сияқты үш "қорғауға алынған жергілікті түрдің" бірі ретінде еске алынады.
Анықтамалар мен сыртқы сілтемелер
АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметінің Құрып бара жатқан түрлер бөлімі –