Кіріспе

Варна көлі (болг. *Варненско езеро*) – көлемі бойынша ең үлкен және ең терең лиман немесе көл, Болгарияның Қара теңіз жағалауында орналасқан. Теңізден 2 км енді құм жолағымен бөлінген. Көлдің ауданы 19 км², максималды тереңдігі 19 м, көлемі 166 миллион м³ құрайды. Көл сопақта келген, оңтүстік жағалауы биік, тік және орманды, ал солтүстік жағалауы көлбеу. Варна көлі Плейстоценнің соңында теңіз деңгейінің көтерілуі нәтижесінде өзен аңғарында қалыптасқан. Оның түбі қалың аллювийлік саз және сутегілік күкірт балшығымен жабылған, ең терең жерлерінде емдік ламо (минералды балшық) кездеседі. Көлге Девна және Провадиска сияқты көптеген өзендер құяды, олар Варна көлімен байланысқан Белослав көлінің батыс жағалауына құйылады. 20 ғасырға дейін көлдегі тұщы су Девна өзені арқылы Қара теңізге ағып келген. Бірақ, қазіргі Варна Шығыс портының салынуымен (және одан кейін өзеннің құрғауымен) 1906-1909 жылдар аралығында теңіз бен көл арасындағы құм жолағынан канал қазылды. Бұл көл деңгейінің 1,40 м төмендеуіне және теңіз суының көлге енуіне, оның тұзды болуына әкелді. 1976 жылы Аспарухов көпірінен өтетін 12 метр тереңдіктегі жаңа канал пайдалануға берілген кезде, көл арна бойымен тереңдетілді. Батысқа қарай басқа кеме жүретін канал Белослав көлі арқылы Варна Батыс портына және теміржол паром терминалына дейін созылады. Варна көлінің солтүстік жағалауында Леспорт порты және Варна Жылу Электр Станциясы порты сияқты бірнеше шағын мамандандырылған порттар орналасқан. Өнеркәсіптік даму көлдің 100 000 жылға жуық адам қоныстарын асыраған бай балық аулау ортаны репутациясына нұқсан келтірді. Әлемдегі ең көне алтын қазынасы табылған Варна некрополі солтүстік жағалауға жақын жерде орналасқан, ал Варна қаласы көлдің шығыс шетінде жатыр. Сонымен қатар, солтүстік жағалауда Казашко және Езерово ауылдары орналасқан, ал Звездица және Константиново ауылдары оңтүстік биіктіктен көлге қарап тұр.