Кіріспе
Чилиде 2009 жылғы 13 желтоқсанда президент сайлауы және депутаттар палатасының 120 мүшесі мен сенаттың 38 мүшесінің 18-і сайланды. Президенттікке үміткерлердің ешқайсысы да көпшілік дауыс жинамағандықтан, екінші турда ең көп дауыс жинаған екі үміткер – Себастьян Пиньера мен Эдуардо Фрей Руис Тагле 2010 жылғы 17 қаңтарда сайысты. Пиньера екінші турда 52% дауыспен жеңіске жетіп, 2010 жылғы 11 наурызда Мишель Бачелеттің орнын басты. Парламент сайлауында оңшыл орталық «Өзгеріс коалициясы» 2005 жылғы Чили альянсының көрсеткіштерін жақсартып, депутаттар палатасында 58 орын жеңіп алды, ал биліктегі солшыл орталық «Консертасьон» (CPD) 57 орынға дейін азайды. Үш коммунист депутат (Гильермо Тейльер, Уго Гутьеррес және Лаутаро Кармона) сайланды, ал депутаттар палатасының төрағасы Родриго Альварес (UDI) Марсела Сабатттан (RN) жеңілді.
General elections were held in Chile on Sunday 13 December 2009 to elect the president, all 120 members of the Chamber of Deputies and 18 of the 38 members of the Senate were up for election. As no presidential candidate received a majority of the vote, a second round was held between the top two candidates—Sebastián Piñera and Eduardo Frei Ruiz Tagle—on Sunday 17 January 2010. Piñera won the runoff with 52% of the vote and succeeded Michelle Bachelet on 11 March 2010. In the Congressional elections, the centre right Coalition for Change improved on the Alliance for Chile's result in 2005 by winning 58 seats in the Chamber of Deputies, while the governing center left Concertación (CPD) was reduced to 57 seats. Three communist MPs were elected (Guillermo Teillier, Hugo Gutiérrez and Lautaro Carmona), while incumbent Speaker of the Chamber ,Rodrigo Álvarez (UDI) was defeated by Marcela Sabat (RN).
Өмірбаян
Чили саясаты екі негізгі коалициямен үстемдік етеді: Христиан-демократтар партиясы, Социалистік партия, Демократия партиясы және Социал-демократтар радикалдық партиясынан құралған «Демократия үшін партиялар келісімі» (Concertación de Partidos por la Democracia); және Тәуелсіз демократиялық одақ пен Ұлттық жаңарудан тұратын «Чили үшін альянс» (Alianza por Chile). «Демократия үшін партиялар келісімі» бұрынғы президент Эдуардо Фрей Руис Тагледі кандидат ретінде таңдады, ал «Чили үшін альянс» жаңа құрылған «Өзгеріс коалициясы» сайлау тобы қолдаған бұрынғы президенттік кандидат Себастьян Пиньераны таңдады. Сол жақтан «Жунтос Подемос Мас» коалициясы Социалистік партияның бұрынғы мүшесі Хорхе Аратты кандидат етіп ұсынды. Тағы бір бұрынғы социалистік партия мүшесі, депутат Марко Энрикес Оминами (MEO) тәуелсіз кандидат ретінде қатысты.
"Өзгеріс үшін коалиция" партиясының кандидаты
Себастьян Пиньера (RN) Чили үшін Альянс партиясы да, UDI партиясы да Себастьян Пиньераны президенттікке кандидат ретінде таңдады, қазір ол үлкен сайлау одағының – Өзгеріс коалициясының – туы астында, сонымен қатар жаңа құрылған ChileFirst партиясы және басқа да шағын топтардың құрамында өкілдік етеді.
Концертация кандидаты
Эдуардо Фрей Руис Тагле ((PDC) Концертация Христиан-демократтар партиясынан бұрынғы президент Эдуардо Фрей Руис Тагледі президенттікке жалғыз кандидат ретінде таңдады. Таңдау процесі 2009 жылғы 5 сәуірде Мауле және О’Хиггинс аймақтарында Фрей мен Социал-демократтарлық радикалдық партиясынан Хосе Антонио Гомес Уррутия арасында өткен бір аймақтық праймеризді қамтыды. Фрей 65% дауыс алып жеңіске жетті, Гомес 35% дауысқа ие болды. Егер екі кандидат арасындағы дауыс айырмашылығы 20%-дан кем болғанда, іріктеу процесі 17 мамырға дейін басқа аймақтарда қосымша праймериздермен жалғасатын еді. Фрей 2009 жылғы 1 тамызда PPD партиясы, ал 2009 жылғы 22 тамызда PDC, PS және PRSD партиялары тарапынан президенттікке кандидат ретінде заңды түрде жарияланды. 2009 жылғы 12 қыркүйекте ол өтінімін Сайлау қызметіне ұсынды.
Негізгі нәтижелер
2009 жылдың 5 сәуірінде Мауле және О’Хиггинс облыстарында алдын ала сайлау өтті. Фрей Гоместен 20 ұпайға басымдықпен жеңіс алып, «Консертасьон» коалициясының жалғыз кандидаттығына ие болды, соның салдарынан қосымша облыстық алдын ала сайлаулардың қажеті болмады. Қорытынды нәтижелер. КандидатПартияДауыс саны%НәтижеЭдуардо Фрей Руис ТаглеДХЖ40,14064.90«Консертасьон» коалициясының кандидатыЖозе Антонио Гомес УррутияПРСД21,70335.09Жарамды дауыстардың саны61,843100Жарамсыз дауыстардың саны2220.35Бос дауыстардың саны3170.50Дауыстардың жалпы саны62,382100
" Juntos Podemos " партиясының кандидаты
Хорхе Арат (Чили коммунистік партиясы) 2009 жылғы 25 сәуірде «Жоунтос Подемос Мас» (Juntos Podemos Más) деп аталатын радикалды солшыл партиялар коалициясы бұрынғы Социалистік партия мүшесі Хорхе Аратты президенттікке жалғыз кандидат ретінде таңдады. Ол 2009 жылғы 26 сәуірде ресми түрде кандидат деп жарияланды. 2009 жылдың шілдесінде оның кандидатурасы Гуманистік партияның қолдауын жоғалтқаннан кейін, заң талаптарына сәйкес президенттікке түсу үшін Коммунистік партияға қосылды. Ол өтінімін 2009 жылғы 9 қыркүйекте Сайлау қызметіне ұсынды.