Кіріспе

Кэтрин Джейн Чейз Спраг (13 тамыз 1840 - 31 шілде 1899) – Америка Азамат соғысы кезінде Вашингтондағы әлеуметтік өмірдің белгілі тұлғасы болған. Соғыс кезінде ол Род-Айленд штатының губернаторы Уильям Спрагке үйленді. Ол президент Авраам Линкольннің алғашқы әкімшілігінде қазынашылық хатшысы қызметін атқарған, кейін АҚШ Жоғарғы Сотының төрағасы болған Огайо саяхатшысы Салмон П. Чейстің қызы еді. Ол әкесінің жесір қалғаннан кейінгі президенттік ұмтылыстарын жақтап, егер ол сәтті болғанда, оны президент әйелінің міндетін уақытша атқарушысы ететін еді.

Ерте өмір

Кейт Огайо штатының Цинциннати қаласында, Салмон Чейздің және оның екінші әйелі Элиза Энн Смиттің қызы болып дүниеге келді. Элиза Чейз Кейттің бесінші туған күнінен кейін көп ұзамай қайтыс болды; кейін Чейз Сара Белла Лудлоуға үйленді, ол Кейтпен қиын қарым-қатынаста болды. Кейт Чейз Нью-Йорктегі Хайнс мектебінде білім алды, онда ол тілдерді, сөз өнерін және музыка мен тарихпен бірге әлеуметтік әдептерді үйренді. Тоғыз жыл оқығаннан кейін ол Огайо штатының Колумбус қаласына оралып, Огайоның жаңадан сайланған губернаторы болған әкесі үшін ресми қонақжай болып қызмет етті. Кейт әдемі және ақылды болғандықтан, оның әкесінің достарына, мысалы, Массачусетс сенаторы және құлдыққа қарсы күрестегі белсендісі Чарльз Самнерге, болашақ президент Джеймс Гарфилдке және неміс текті американдық саясаткер Карл Шурцке үлкен әсер етті. Ол оны былайша сипаттады:

Ол шамамен он сегіз жаста, бойы биік, жіңішке және өте әдемі келген. Оның кішкентай мұрыны, сәл батыл көтерілген, қатаң сыншының көзімен бағаланбаған болса да, үлкен, көңілді, бірақ бірге өте жарық көздерімен, ұзын қара кірпіктердің көлеңкесінде және мақтаншақ қабауларының астында бетіне үйлесімді келді. Алдында алтын қоңыр түсті, толқынды шаштары болды. Басының ұстанымында патшалық сыңай бар еді, ал оның барлық қимылдары табиғи сүйкімділікке толы болды. Оның сұлулығына тәнті болуы және көптеген жүректерді аулауы түсінікті. Әдеттегі сөздерден кейін, таңғы ас үстеліндегі әңгіме, онда мисс Кейт жанды және ерекше ақылды түрде қатысты, көп ұзамай саясатқа бұрылды.

Вашингтондағы өмір

1861 жылы Салмон П. Чейс Линкольн әкімшілігінде қазынашылық министрі болды. Ол Вашингтондағы 6-шы және Е көшелерінің солтүстік-батыс бөлігінде орналасып, Кейт Чейс үй иесі ретінде қонақтарды қабылдады. Оның кештері ел астанасында үлкен қызығушылық тудырды; ол, іс жүзінде, "Солтүстіктің сұлуы" атанды. Ол Вашингтон маңындағы әскери лагерьлерге барып, Одақ генералдарымен жақын қарым-қатынас жасады, соғысты жүргізудің дұрыс жолдары туралы өз пікірін білдірді, бұл көбінесе әкімшіліктің тілегіне қарсы болды.

Неке және ажырасу

Ол 1863 жылғы 12 қарашада (маусымның ең танымал оқиғасы) Вашингтондағы Чейстің үйінде Род-Айленд штатының губернаторы, тоқыма өнеркәсібінің магнаты Уильям Спрагге үйленді. Спраг оған 50 000 доллардан астам тұратын, бір-біріне сай келетін інжу мен алмаздан жасалған тиара сыйлады. Спрагтың алкогольге құмарлығы бар еді, ол басқа әйелдермен байланыс жасады және дұрыс есептелмеген бизнес жобаларында көп ақша жоғалтты. Кейбір мәліметтерге сәйкес, ол соғыс кезінде заңсыз мақта саудасымен айналысқан. Спраг 1863 жылы АҚШ Сенатының мүшесі болып сайланды. 1868 жылы президент Эндрю Джонсонды сотқа тарту ісінде, бас судья Салмон Чейз төрағалық еткен кезде, Спраг өз ниеттерін жасырып, көптеген республикалық сенаторлармен бірге оны кінәлі деп табуға дауыс берді. Бұл оның Кейтпен арақатынасын нашарлатуы мүмкін, өйткені Джонсон қызметтен алынса, оның әкесінің 1868 жылғы республикалық президенттік үміткерлігіне мүмкіндігі жойылған болар еді. Заң бойынша, сол кезде президенттікке ең жақын адам – радикалды республикашыл, АҚШ Сенатының уақытша төрағасы Бенджамин Уэйд болды, ол осы лауазымда сайланған үміткер ретінде қатыса алатын еді. Джонсон бір дауыспен ақталды. 1882 жылы олардың некесі ажырасып кетті. Ажырасқанға дейін Кейт Нью-Йорк штатының сенаторы Роско Конклингпен байланыста болды деген айып тағылды. Көпке белгілі оқиға бойынша, замандас баспасөз хабарларымен расталғандай, Спраг Род-Айлендтегі жазғы үйінде осы екеуін ұстап алып, Конклингті мылтықпен қуды және Кейтті екінші қабаттан лақтырып жіберумен қорқытты. Конклингке қатысты оқ оқиғасы 1879 жылы болды, бірақ Кейт кем дегенде 10 жыл бұрын адалсыздық жасады деген күдік болған. Салмон Чейстің өмірбаянын жазған Джон Нивеннің айтуынша, «Кейттің екінші баласы Спрагтың баласы ма, әлде басқа біреуден туған ба – бұл әлі де болжамдардың саласында». Вилли Спраг әкесімен бірге тұрды, ал қыздары ажырасқаннан кейін өз бойына қайтарған Кейт Чейзбен бірге кетті.

Саяси іс-қимыл

Кейт 1864 жылы Линкольннен президенттікке республикашыл партиясының ұсынуын тартып алу үшін әкесі жасаған салмақты әрекеттерін қолдау үшін көлеңкеде жұмыс істеді, бірақ бұл жоспар жария болғанда Чейстің қарызын төлеуге мәжбүр етті, ол Қаржы министрі лауазымына қайта оралуға мәжбүр болды. Чейстің кабинеттен кету туралы көптеген ұсыныстарының бірі Линкольн тарапынан 1864 жылы қабылданды (Чейс бұл шешімге таңырды және қынжырланды), бірақ сол жылы Роджер Тейни қайтыс болғаннан кейін президент Чейсті Бас судья етіп тағайындады. Кейт осы беделді лауазымды қуанышпен қарсы алды ма, әлде оның әкесін «жақсы орынға» тығып, елдегі ең жоғары лауазымға қол жеткізу үмітін жоюға бағытталған әрекет деп қарады ма, деген мәселеде әртүрлі пікірлер бар. Жоғарғы соттағы лауазымына қарамастан, Чейс 1868 жылы президенттікке үміткер екенін жариялады. Ол республикашылдардан (оның алғашқы және маңызды мүшесі болған) демократтарға өтті, олар оны ұсынады деп үміттенді. 1868 жылдың жазында Кейт әкесінің демократиялық партиядан президенттікке кандидат болуы үшін науқанын Нью-Йорктегі Бесінші авенюдегі қонақүйден басқарды, онда конвент әйгілі Таммани Холлда өтті. Әйел болғандықтан, дәстүр бойынша конвент залына қатысуына рұқсат берілмеді, бірақ ол бірінші кезеңнен кейін ұсынуды жеңу мақсатымен жасырын жұмыстар атқарды. Бір кезде жеңіс қолдарынан түсіп қалғандай болды, бірақ конвент Нью-Йорк штатының губернаторы Хорацио Сеймурды ұсынды, оның үстіне Кейт және басқа Чейс өкілдері оның әкесінің кандидатурасын ұсынуына үміттенді. Кейт жеңіліске Самуэль Тильденді қоса алған Нью-Йорк саясаткерлерінің құпия келісімін кінәлады. Конвент аяқталғаннан кейін Кейт әкесіне былай деп жазды: «Сізді сеніп жүрген адам [Тильден] өте қатыгездікпен алдап, ұятсыздықпен пайдаланды, және ел оның адалсыздығынан зардап шегеді». Кейт сегіз жылдан кейін Тильденге кек қайтарды, оның жақын серігі Конклинг, Сенаттағы ең ықпалды мүше, 1876 жылғы даулы сайлауды халықтың дауысын жеңген демократ Тильденге қарағанда республикашыл Рутерфорд Б. Хейс пайдасына шешті. Чейс 1872 жылы Кейттің толық қолдауымен президенттікке соңғы рет үміткер болды, бірақ ол кезде ол физикалық және саяси жағынан әлсіреген еді; ол либералды республикашыл ретінде сайланды, қазіргі президент Улисс С. Грантка қарсы күресті. Бұл әрекеттер сәтсіз аяқталды және Чейс бір жылдан кейін қайтыс болды, оның жанында Кейт (және тек қана атымен күйеуі Спраг) болды.

Кейінгі жылдар

1873 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Кейт "Эджвуд" иелігіне көшіп келді, ол кейін Вашингтон, округ Колумбиядағы Эджвуд ауданына айналды; оның әкесі 1863 жылы иеліктің көп бөлігін сатып алып, онда сарай салды. Ол үш қызымен – Этель, Китти және Порция Спрагпен (1880 жылғы федералдық халық санағына сәйкес) өте тыныш өмір сүрді. 1890 жылы 25 жасында ұлы Уилли өзін-өзі өлтіргеннен кейін Кейт усақ-айдаққа тығылып, көпке көрінбейтін болды. Соңында ол қалтасынан ақшасы қалмай, күнкөрісі үшін тауық өсіріп, көкөніс өсіріп, үйден үйге сата бастады. 1899 жылы 58 жасында Брайт сырқатынан кедейлікте қайтыс болды және Огайо штатының Цинциннати қаласындағы Спринг-Гроув зиратында жерленді. Оның қазасынан кейін "Нью-Йорк Таймс" газеті "елдегі ең беделді адамдардың құрметі оған тиесілі болды" деп жазды. "Вашингтон Пост" оны "өз заманының ең данышман әйелі" деп атады. "Ешкім оған теңесе алмады". Оның туған жері "Цинциннати Энквайер" газеті оның жерлеу рәсімі туралы былай деді:

Кеше таңертең Спринг-Гроув зиратындағы жаңа қабірдің төңірегіне бар болғаны екі-үш адам – олардың ішіндегі ең жақын туыстары ғана жиналды. Олар қарапайым қабірге қойылған сөздермен – "Тозақтан келдің, тозаққа қайт" – Салмон П. Чейстің қызының мәйітін мәңгілікке жерледі. Дегенмен, "The Enquirer" газеті оның мұрасын мойындады: "Жұлдыздар мен жолақтар астында патшайым болған ешкім жоқ, бірақ бұл ерекше әйел американдық әйелдердің кез келгенінен патшайым болуға жақын болды".

Шығармалық бейнелер

Кейт Чейстің Вашингтонда болуы 1990 жылдардағы "Дезмонд Пфайффердің құпия күнделігі" телехикаясында көркемдікпен бейнеленген. Ол Гор Видальдің "Линкольн" және Уильям Сафайрдың "Азаттық" тарихи романдарында маңызды рөлде бейнеленген, сондай-ақ 1988 жылы Видалдың кітабы бойынша түсірілген телефильмде Дебора Адаирмен сомдалған. Чейз Азамат соғысына қатысты басқа да романдарда да есімдері жиі кездеседі, мысалы, Стивен Л. Картердің "Абрахам Линкольннің импичменті" романында. Ол 1967 жылы Джек Лазебник жазған "Кейт Чейз" атты екі актілік пьесаның басты кейіпкері болды.