Кіріспе

Француз опералық сопраносы (1858–1942)

Эмма Кальве, туған аты Роза Эмма Кальвет (15 тамыз 1858 – 6 қаңтар 1942) – француз опералық драмалық сопраносы. Кальве, шамасы, Белль Эпок дәуіріндегі ең танымал француз әйел опера әншісі болды. Оның мансабы халықаралық сипатта болды және ол Нью-Йорктегі Метрополитен опера театрында және Лондондағы Корольдік опера театрында үнемі өнер көрсетті.

Ерте өмір

Кальве 1858 жылғы 15 тамызда Авейрон облысының Деказевиль қаласында дүниеге келді. Оның шын аты – Роза Эмма Кальвет. Оның әкесі, Джастин Кальвет, азаматтық инженер болған. Ол балалық шағын бастапқыда ата-анасымен бірге Испанияда, содан кейін Рокфорт және Турнемир (Авейрон) қалаларындағы түрлі монастырь мектептерінде өткізді. Әке-шешесі ажырасқаннан кейін анасымен бірге Парижге көшіп келді. Ол Париж консерваториясына түсуге тырысып, сонымен қатар Жюль Пюжеден ән сабақтарын алды. Парижде ол зейнеткер неміс меццо-сопраносы Матильда Маркези және Мануэль Гарсиядан музыка оқуын жалғастырды. Ол Италияға гастрольдік сапармен шықты, онда әйгілі актриса Элеонора Дюзені көрді, оның сомдаулары жас әншіге терең әсер етті. Дюзе өнерін жақыннан бақылап, ол сахналық өнер мен қимыл-қозғалыстарды өзіне үйренді.

Мансап

Ол опералық дебютін 1881 жылғы 23 қыркүйекте Брюссельдегі "La Monnaie" театрында Гуноның "Фауст" операсында жасады. Кейін ол Миландағы Ла Скалада, сондай-ақ Неаполь, Рим және Флоренцияның жетекші театрларында ән шырқады. 1891 жылы Парижге оралған ол Пьетро Масканидің "Л'Амико Фриц" операсында Сузель рөлін ойнап, кейін Римде осы рөлді қайтадан орындады. Оның үлкен жетістігіне байланысты, ол француздық премьерада Cavalleria rusticana операсында Сантуцца рөліне таңдалды, бұл рөл оның ең маңызды рөлдерінің бірі саналды. Ол Лондонда да осы рөлде табысқа жетті. 1892 жылы ол Римде алты ай бойы Сикстин капелласы хорының соңғы кастраты Доменико Мустафадан сабақ алды, бұл оның дауыс диапазонның жоғарғы шегіне жарты октава қосуына мүмкіндік берді. Оның келесі үлкен жетістігі Бизенің "Кармен" операсы болды. Осы рөлді дайындау барысында ол Испанияға барып, испан билерін үйренді, халықпен араласып, жұмыс істеп, демалып жүрген темекі сатушы қыздарынан үлгі алып, кейіпкерін олардың мінез-құлқына ұқсатып жасады. 1894 жылы ол Париждегі Опера Комикте осы рөлде өнер көрсетті. Қаланың опера сүйер қауымы оны бірден бұрын-соңды болмаған ең ұлы Кармен деп жариялады, бұл бағалау кейін басқа қалаларда да қайталанды. Осы рөлде одан бұрын Аделина Патти, Минни Хаук және Селестин Галли Мари сияқты әйгілі әншілер өнер көрсеткен, бірақ сыншылар мен музыканттар Кальве Бизенің Севильялық темекі сатушы қызының идеалды бейнесін тапқандығына келісті. Кальве алғаш рет Америкада 1893-1894 маусымында Миньон рөлінде пайда болды. Ол үлкен операларда және концерттік турларда жиі Америкаға қайта оралды. Метрополитен операсында Сантуцца рөлінде дебют жасағаннан кейін, ол 1893 жылдан 1904 жылға дейін компаниямен барлығы 261 рет сахнаға шықты. 1894 жылы Лондонда Массенедің "Наварр" операсында оған арнап жазылған Анита рөлін ойнады, ал 1897 жылы сол композитордың операсында Сафо рөлін шырқады. 1899 жылы Парижде Амброаз Томастың "Гамлет" операсында Офелия рөлін орындады, бірақ бұл рөл оған қолайлы болмады және ол оны тастады. Ол көптеген рөлдерде табысқа жетті, соның ішінде Фигароның үйлену тойындағы графиня, Фелисьен Дэвидтің "Лалла Рух" операсындағы титулдық рөл, "Сақыллы флейтадағы" Памина және "Херольдтың" Каммилла рөлі. Бірақ ол ең көп танылғаны – Кармен рөлі. Кальвенің Метрополитен операсындағы мансабы 1904 жылы күрт аяқталды, деп жазды Ирвинг Колодин өзінің "Метрополитен операсы" [Knopf 1968] кітабында. Ол жексенбілік кешкі концертте провансальдық әндер шырқауға тиіс болған. Музыкалық жетекші Феликс Моттл оны фортепианода сүйемелдеуге дайындалған. "Олар бастамас бұрын, ол бұрылып, одан музыканы бір тон төмен түсіруін сұрады. Ол бас тартқан соң, ол сахнадан шығып, Метрополитен операсының тарихынан өтті. Нью-Йоркте ол 1907 жылы Хаммерштейннің труппасымен қайта пайда болды". Кальве паранормальдық құбылыстарға қызығушылық танытып, бір кезде оккультист жазушы Жюль Боамен байланыста болды. 1893/1894 жылдың қысында швейцариялық-американдық суретші Адольфо Мюллер Ури (1862–1947) оның жасыл көк көйлекпен, ақ және алтын түстегі опералық плащ киіп, американдық сұлулық розаларын ұстап тұрған толық бой суретін жасады. Сурет қазір жоғалып кеткен, бірақ ол 1894 жылдың наурыз айында оның пастельді суреті Лондонның жеке коллекциясынан табылды.

Кейінгі өмірі

Кальве 1942 жылғы 6 қаңтарда Монпельеде (Эро департаменті) қайтыс болды және Мило қаласына жерленді. Оның дауысы 1902 және 1920 жылдар аралығында жасалған көптеген жазбаларда сақталған. Оларды CD-ге көшірілген түрінде табуға болады.

Шығармалары

Кальве, Эмма: Менің өмірім, ауд. Розамонд Гилдер (Нью-Йорк, Лондон: D. Appleton & Co, 1922). Кальве, Эмма: Sous Tous Les Ciels J’ai Chanté. . (Париж: Librarie Plon, 1940) (Барлық аспан астында ән салдым – автобиография).