Гарольд Уилсон, премьер-министр Великобритании, айналасындағы қауесеттер: КГБ агенты деген айып, құпия саяси артықшылықтар, және MI5 тергеулері. Тарихты зерттеңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбритания Премьер-министріне қатысты қастандық теориялары
Conspiracy theories involving the UK Prime Minister
1970-жылдардың ортасынан бері Ұлыбританияның 1964-1970 және 1974-1976 жылдар аралығында премьер-министр болған британдық лейборист Гарольд Уилсонға қатысты түрлі қастандық теориялары пайда болды. Олар Уилсонның Кеңес Одағының тыңшысы болғаны (бұл мәлімдемені МИ5 тергеп, жалған деп тапты) және МИ5 мен британдық әскерилердегі консервативті бағытталған топтардың опасыздық жоспарларының құрбаны болғаны (мысалы, "Клокомодный апельсин" жоспары) сияқты нәрселерді қамтиды. Бұл мәлімдемелерді өзі Уилсон жасаған.
Since the mid 1970s, a variety of conspiracy theories have emerged regarding British Labour Prime Minister Harold Wilson, who served as the prime minister of the United Kingdom from 1964 to 1970 and 1974 to 1976. These range from Wilson having been a Soviet agent (a claim which MI5 investigated and found to be false), to Wilson being the victim of treasonous plots by conservative leaning elements in MI5 and the British military (e. g., the Clockwork Orange plot), claims which Wilson himself made.
Өмірбаян
Кеңес Одағынан қашқан Анатолий Голицын британдық барлау қызметкеріне Уилсонның КГБ оперативтігі екенін, ал бұрынғы Лейборист партиясының жетекшісі Хью Гейтскелдің партия басшысы лауазымына Уилсонның орнына тағайындалуы үшін КГБ-мен өлтірілгенін айтқан. Алайда, Ұлыбританияның МИ5 ресми тарихшысы Кристофер Эндрю Голицынды «сенімсіз конспирация теорияшысы» деп сипаттады. Өзінің «Шпион ұстағыш» (1987) атты естеліктерінде МИ5-тің бұрынғы офицері Питер Райт 1964 жылғы жалпы сайлаудан кейін Уилсон премьер-министр болғанда ЦРУ қарсы барлау бөлімінің басшысы Джеймс Энглтонның Уилсонның кеңес агенті екенін айтқандығын мәлімдеді. Райт Ангелтонның бұл мәлімдеме көзі Голицын болған деп есептегенін (оның аты аталмаған, бірақ ықтималы жоғары). Голицынның сөздері Генри Киссинджер сияқты көптеген саяси тұлғалардың адалдығына күдікпен қараған Ангелтон үшін маңызды болды. Райттың сөзіне сүйенсек, Ангелтон МИ5 «саяси шеңберлерден» айыптауларды құпия ұстауға кепілдік берсе, қосымша ақпарат беруге ұсыныс жасады, бірақ МИ5 басшылығы ақпаратты пайдалануға шектеу қоюдан бас тарды, соның салдарынан Ангелтон оларға ештеңе айтпады. Райттың мәліметінше, 1960 жылдардың соңында МИ5 батысқа қашқан екі чехословакиялық дезертир – Йозеф Фролик және Франтишек Августтан Лейборист партиясына «күдіссіз» кеңес өкілдерінің енгені туралы ақпарат алды. Олар Лейборист партиясының депутаттары мен кәсіби одақ мүшелерінің тізімін кеңес агенттері ретінде ұсынды.
Soviet defector Anatoliy Golitsyn is said to have told a British intelligence officer that Wilson was a KGB operative and that former Labour Party leader Hugh Gaitskell had been assassinated by the KGB to have the pro US Gaitskell replaced as party leader by Wilson. However, Christopher Andrew, the official historian for Britain's MI5, has described Golitsyn as an "unreliable conspiracy theorist". In his memoir Spycatcher (1987), former MI5 officer Peter Wright stated that the head of the CIA's Counterintelligence Division, James Angleton, told him that Wilson was a Soviet agent when Wilson became Prime Minister after the 1964 general election. Wright said that Angleton referred to this assertion coming from a source (whom he did not name but who was probably Golitsyn). Golitsyn's words had been frequently taken heed of by Angleton, who had grown suspicious of the loyalty of many political figures, such as Henry Kissinger. According to Wright, Angleton offered to provide further information on the condition that MI5 guarantee to keep the allegations from "political circles", but the management of MI5 declined to accept restrictions on the use of the information and Angleton told them nothing more. According to Wright, at the end of the 1960s MI5 received information from two Czechoslovak defectors, Josef Frolík and František August, who had fled to the West, alleging the Labour Party had "almost certainly" been penetrated by the Soviets. The two gave a list of Labour MPs and trade unionists as Soviet agents.
1974 жылғы әскери төңкеріс туралы сөз
BBC телеарнасының 2006 жылғы 16 наурызда BBC2 арнасында көрсетілген "Гарольд Уилсонға қарсы қастандық" бағдарламасында Уилсон үкіметіне қарсы мемлекеттік төңкеріс жасау туралы сөз болды, бұл туралы сол кездегі оң және сол қанаттағы жетекші тұлғалар куәландырды. Уилсон кездесулерді кассетаға жазған BBC журналистері Барри Пенроуз бен Роджер Куртиурға MI5 өзін құлатпақ болғанынан қорқатынын айтты. Алғаш рет мұндай жағдай 1960 жылдардың соңында, Уилсон үкіметі фунт стерлингтің құнын төмендеткеннен кейін болды, бірақ 1970 жылғы сайлауда консерваторлардың жетекшісі Эдвард Хит жеңіске жеткен соң бұл қауіп сейілді. Дегенмен, көміршілер ереуілінен кейін Хит 1974 жылдың ақпан айында өкілеттігін жаңару үшін сайлау өткізуге шешім қабылдады, бірақ Вильсонға шамалы айырмамен жеңіліп қалды. Вильсон биліктен кеткеннен кейін уақытша үкіметтің басшысы болып Лорд Маунтбеттен тағайындалуы мүмкін деген әңгімелер тарады. 1974 жылы армия Хитроу әуежайын ИРА-ның әуежайдағы террористік әрекеттеріне дайындық жүргізу үшін басып алды. Әскерилер бұл жоспарланған оқу екенін мәлімдесе де, Даунинг-стритке бұл туралы алдын ала хабарланбады, ал Вильсон мұны армияның күш көрсетуі немесе ескертуі ретінде қабылдады.
On the BBC television programme The Plot Against Harold Wilson, broadcast on 16 March 2006 on BBC2, it was claimed there were threats of a coup d'état against the Wilson government, which were corroborated by leading figures of the time on both the left and the right. Wilson told two BBC journalists, Barrie Penrose and Roger Courtiour, who recorded the meetings on a cassette tape recorder, that he feared he was being undermined by MI5. The first time was in the late 1960s after the Wilson Government devalued the pound sterling but the threat faded after Conservative leader Edward Heath won the election of 1970. However, after a coal miners' strike Heath decided to hold an election to renew his mandate to govern in February 1974 but lost narrowly to Wilson. There was again talk of a military coup, with rumours of Lord Mountbatten as head of an interim administration after Wilson had been deposed. In 1974 the army occupied Heathrow Airport on the grounds of training for possible IRA terrorist action at the airport. Although the military stated that this was a planned military exercise, Downing Street was not informed in advance, and Wilson himself interpreted it as a show of strength, or warning, being made by the army.
Питер Райт туралы айыптаулар және "Медианормальды апельсин"
Питер Райт өзінің екі МИ5 әріптесімен кездескенін және олар оған: "Уилсон – қасірет, және жұртшылықтың шындықты білу уақыты келді" және "Біз оны құлатуға тиіспіз, бұл жолы оны құлатуға тиіспіз" дегенін мәлімдеді. Райт Уилсонға қатысты зиянды ақпаратты тарату жоспары бар екенін және оны "отызға дейін офицер" мақұлдағанын айтты. 1974 жылғы сайлауға жақындаған кезде, жоспар бойынша, МИ5 лейборист басшылары туралы, әсіресе Уилсон туралы барлау ақпаратының таңдамалы бөліктерін "ыңғайлы" журналистерге жіберуі керек еді. Райттың сөзіне қарағанда, МИ5 баспасөз және кәсіподақтардағы байланыстарын пайдаланып, Уилсонның қауіпсіздікке қауіп төндіретіні туралы пікірді таратуға тырысатын. Бұл мәселе "көбірек әсер ету" үшін Парламентте көтерілуі тиіс еді. Алайда Райт Уилсонға қатысты құжаттарды көрсетуден бас тартты, және жоспар іске аспады; бірақ Райт бұл 1924 жылы бірінші лейбористік үкіметті тұрақсыздандыруға көмектескен деп саналатын Зиновьевтің хатының "көшірмесі" екенін мәлімдеді. 1987 жылдың 22 наурызында бұрынғы МИ5 офицері Джеймс Миллер 1974 жылғы Ольстер жұмысшы кеңесінің ереуілін МИ5 Уилсонның үкіметін тұрақсыздандыруға көмектесу үшін ынталандырғанын мәлімдеді. 1987 жылдың шілдесінде лейборист депутаты Кен Ливингстон өзінің алғашқы сөйлеуінде бұрынғы армия баспасөз қызметкері Колин Уоллестің 1970 жылдары Солтүстік Ирландиядағы армия баспасөз кеңсесі Гарольд Уилсонға және басқа да британдық және ирландтық саясаткерлерге қарсы "Clockwork Orange" кодолық атымен белгіленген қаралау науқанының бір бөлігі ретінде қолданылғаны туралы айыптауларын көтерді.
Peter Wright claimed that he was confronted by two of his MI5 colleagues and that they said to him: "Wilson's a bloody menace and it's about time the public knew the truth", and "We'll have him out, this time we'll have him out". Wright alleged that there was a plan to leak damaging information about Wilson and that this had been approved by "up to thirty officers". As the 1974 election approached, the plan went, MI5 would leak selective details of the intelligence about Labour leaders, especially Wilson, to "sympathetic" journalists. According to Wright, MI5 would use their contacts in the press and the trade unions to spread around the idea that Wilson was considered a security risk. The matter was to be raised in Parliament for "maximum effect". However Wright declined to let them see the files on Wilson and the plan was never carried out; but Wright does claim it was a "carbon copy" of the Zinoviev Letter which was believed to have helped destabilise the first Labour Government in 1924. On 22 March 1987 former MI5 officer James Miller claimed that the Ulster Workers Council Strike of 1974 had been promoted by MI5 to help destabilise Wilson's government. In July 1987, Labour MP, Ken Livingstone used his maiden speech to raise the allegations of a former Army press officer, Colin Wallace, that the Army press office in Northern Ireland had been used in the 1970s as part of a smear campaign, codenamed Clockwork Orange, against Harold Wilson and other British and Irish politicians.