Кіріспе

Африка кәсіподақтарының бірігістігі ұйымы (OATUU) (фр. Organisation de L'Unité Syndicale Africaine; OUSA) – Африкадағы кәсіподақ орталықтарын біріктіруді мақсат ететін тәуелсіз аймақтық кәсіподақ федерациясы. Бұл ұйым 1973 жылғы сәуір айында Африкадағы екі бәсекелес еңбек ұйымының – Бүкіл Африка кәсіподақ федерациясының (AATUF) және Африка кәсіподақ конфедерациясының (ATUC) мұрагері ретінде құрылды. Пан-Африкалық еңбек ұйымын біріктіру процесіне Халықаралық еркін кәсіподақтар конфедерациясы (ICFTU) және Дүниежүзілік кәсіподақтар федерациясы (WFTU) сияқты шешім қабылдауға қатысатын халықаралық еңбек ұйымдары да тартылды. Соңында, Африка Бірлігі Ұйымының (OAU) көмегімен AATUF және ATUC бірігіп OATUU құрды. Бұл бірігудің және OATUU құрылуының басты себептері – Африка жұмыс орындарында пан-африканизмді, экономикалық және әлеуметтік әділдікті ілгерілету болды. 2022 жылдан бастап OATUU Африка жұмысшыларының мүдделерін білдіретін эксклюзивті, қамтушы ұйым болу үшін Халықаралық Еңбек ұйымымен (ILO) бірлесіп жұмыс істеп келеді. OATUU-ның төрт аймақтық бөлімшесі бар: Батыс Африка кәсіподақтарының ұйымы (OTUWA); Орталық Африка кәсіподақтарының ұйымы (OTUCA); Оңтүстік Африка кәсіподақтарын үйлестіру кеңесі (SATUCC); және Араб Магрибінің кәсіподақтарының ұйымы (OTUAM). Олардың барлығы 73 ұлттық кәсіподақ мүшесін қамтиды, олардың жалпы саны шамамен 25 миллион жеке мүшеден тұрады. OATUU Африкада "әлеуметтік және экономикалық әділдікті" дамытуға ұмтылады. Алғашқы пан-Африкалық кәсіподақ ұйымы – Бүкіл Африка кәсіподақ федерациясы (AATUF) 1961 жылы Марокконың Касабланка қаласында құрылды. AATUF 1958 жылы Гананың Аккра қаласында өткен Бірінші Бүкіл Африка халықтарының конференциясында (AAPC) қабылданған қаулылардың нәтижесінде құрылды. AATUF пан-африканизмді насихаттауға және құрлықтағы барлық Африка жұмысшыларының мүдделерін бірінші орынға қоятын тәуелсіз еңбек одақтары федерациясы болуға бағытталған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, отарлық үкімшілік астындағы Африка жұмысшылары бөлініп, континенттегі түрлі тәуелсіз кәсіподақтардың құрылуына әкелді. 1964 жылдан бастап AATUF және ATUC Африка жұмысшыларының мүдделерін жалғыз өкіл ретінде мойындау үшін OAU саммиттеріне делегациялар жіберді. Бұл Африка Еңбек министрлерінің 1966-1967 жылдар аралығында Африканың дамуында кәсіподақтардың қандай рөл атқаруы керектігін және олардың арасында бірлікке қалай қол жеткізуге болатынын талқылауына әкелді. 1967 жылы OAU-ның Бас хатшысының әкімшілік хатшысы барлық ұлттық кәсіподақ орталықтарын AATUF және ATUC арасындағы қайшылықтар мен ұмтылыстарды татуластыруға бағытталған конференцияға қатысуға шақырды. Конференцияны ұйымдастыруға Халықаралық Еңбек ұйымымен (ILO) бірлесіп, OAU Бас хатшысы Африкадағы барлық кәсіподақ орталықтарына бірлікті негізгі принцип ретінде ұсынды.

Негізгі қызметтері мен функциялары

OATUU тарихы мен құрылуына көп назар аударылғанмен, олардың қазіргі міндеттері мен қызметі екіншілік жариялымдарда толыққанды жарылмай келді. 2022 жылғы мәліметтерге сәйкес, Африка кәсіподақтарының бірігу ұйымына 73 мүше ұйым кіреді, оның ішінде 33-і бұрынғы франкофондық елдерден, 28-і бұрынғы англофондық елдерден және 12-сі – OATUU-ның төрт аймақтық бөлімшесінде жұмыс істейтін жартылай аймақтық кәсіподақтар: Батыс Африка кәсіподақтарының ұйымы (OTUWA), Орталық Африка кәсіподақтарының ұйымы (OTUCA), Оңтүстік Африка кәсіподақтарын үйлестіру кеңесі (SATUCC) және Араб Магрибінің кәсіподақтарының ұйымы (OTUAM). Олардың басты мақсаты – «барлық Африка елдерінің жұмысшыларын өкілдік ету және баршаға әлеуметтік және экономикалық әділеттілікті қамтамасыз ету». OATUU-ның 12 ресми мақсаты бар. Африка Одағымен (AU) бірлесіп жұмыс істеу арқылы OATUU континенттегі саяси, әлеуметтік және экономикалық интеграцияны нығайтуға тырысады. OATUU, ХЕҰ және АУ Біріккен Ұлттар Ұйымымен (БҰҰ) консультациялар жүргізе отырып, Африка экономикалық қауымдастығын (AEC) күшейтуге, Африканың құрылымдық түзету бағдарламаларына (SAP) балама ұсыныстар жасауға және Африка бойынша қарыздарды жабуға күш салады. OATUU-ның Бас хатшысы отставкаға кетерден бас тартқандықтан, ұйым ішінде Уақытша үйлестіру комитеті құрылды. Қаржылық қиындықтар OATUU-ның басқа үкіметтер мен саяси топтарға тәуелді болуына және олардың мүдделеріне бағынуына әкелді. Мысалы, Ливияның Ұлттық жұмысшылар одағынан (NULW) шыққан ливиялықтар 1990 жылдары «Палестинаны азат ету ұйымынан (PLO), Кеңес Одағынан және бірнеше африкалық үкіметтерден» тұрақты қаржыландыру көздерін қабылдауға мәжбүр болды, оның шарттарына қарамастан. Бұл Африкадағы OATUU миссиясының негізгі қағидасы болды. Көптегендердің пікірінше, Халықаралық валюта қоры (ХВҚ) мен Дүниежүзілік банк қолдаған құрылымдық түзету бағдарламалары (SAP) әлеуметтік-экономикалық жағдайға кері әсер етіп, континентте демократиялық дамуға қабілеттілікті төмендетті. Өкілдер континентте демократиялық процестерді күшейту үшін кәсіподақтар өкілдік мүшелері ғана емес, сонымен қатар олардың айналасындағы қоғам үшін білім беру және оқыту бағдарламаларын кеңейтуі керек деп шешті. Осы арқылы Африка үкіметтеріне жұмыс орындарын көбейтуге, білім беруге және әлеуметтік құндылықтарды дамытуға ықпал етуді көздеді.