Кіріспе

1982 жылы жазылған В. П. Кинселланың романы

«Шоусыз Джо» – 1982 жылы канадалық автор В. П. Кинселла жазған сиқырлы реализм романы. Кейіннен бұл роман 1989 жылы түсірілген «Арман шабысы» фильміне негіз болды, ол үш «Оскар» сыйлығына ие болды. Роман Кинселланың «Шоусыз Джо Джексон Айоваға келеді» атты әңгімесінен өркендеді, ол алғаш рет 1980 жылы сол аттас жинағында жарияланды. Кинселла осы әңгіме идеясын Айова жазушылар шеберханасында оқып жүрген кезінде ойлап тапты және «Қара носқалар» скандалы туралы айтқан әңгімелерін кіріктіруге шешім қабылдады, егер Шоусыз Джо Джексон Кинселла тұрған Айова қаласына оралса не болар екен деп қиялдады.

Сюжет

Рей Кинселла Айова штатында әйелі Энни және бес жасар қызы Каринмен бірге шаруалық етіп, жүгері өсіреді. Кинселла американдық бейсболдың сұлулығы мен тарихына, әсіресе оның құрметтейтін адамы – Аяқ киімсіз Джо Джексонның тағдырына және 1919 жылғы әлем чемпионатына қатысты "Қара шолақтар" даусына бейім. Ол өзінің құрметтейтін адамына өтелген мүмкіндік беру үшін жүгері егісінің ортасына бейсбол алаңы салуды бұйырған дауысты естігенде, ол ойланбастан нұсқауларды орындайды. Алаң бейсболдың көшпесіндей болып, ұлы тұлғалардың рухтарына жол ашады. Көп ұзамай Кинселла тағы бір құрметтейтін адамы – жасырын өмір сүретін жазушы Дж.Д. Салингердің күйзелісін басу үшін ел аралап сапарға шығады. Бұл саяхатты "Филадельфия Инквайер" газеті "бейсбол туралы емес, армандар, құпия, өмір және американдықтардың ерекшелігі туралы" деп сипаттады.

Марапаттар мен ұсыныстар

Shoeless Joe 1982 жылы «Books in Canada First Novel Award» жүлдесінің және «Houghton Mifflin» әдеби стипендиясының иегері атанды. 2011 жылы Канада Бейсбол Даңқы залы Кинселлаға өмірлік еңбегі немесе ерекше жетістіктері арқылы Канада бейсболына елеулі үлес қосқаны үшін «Джек Грэйни» сыйлығын табыс етті.

Фильмге бейімделу

Кейінірек "Shoeless Joe" Филь Алден Робинсонның 1989 жылғы "Айқының өрісі" фильміне бейімделді. Фильмнің бастапқы жұмыс атауы кітаптағыдай "Shoeless Joe" болды. Кітаптың бастапқы атауы "Арман өрісі" еді, бірақ баспагер оны "Shoeless Joe" деп өзгертті.

Дж.Д.Сэлинджер

Сэлинджермен ешқашан кездеспеген В. П. Кинселла, оның усақ-түйекке көңіл бөлгіштігінен басқа, «Сайда ұстаған ауыздық» кітабының авторының бейнесінде толыққанды ойдан туған кейіпкер жасады. Бұл кітап оның жас кезінде үлкен мағынаға ие болған еді. Сэлинджерді жақсырақ түсіну үшін, ол оның барлық туындыларын қайта оқыды. «Мен оған жағымды мінез бердім, сонда ол маған сотқа жүгінбес еді», – деді ол. «1941 жылғы кемері жоқ жас қыз» әңгімесінде «Рэй Кинселла» есімді кейіпкер болғанымен қатар, Сэлинджер «Сайда ұстаған ауыздық» романында да осы тегін (Холден Колфилдтің досы Ричард Кинселла) қолданған. Сотқа шақыруға бейім екені мәлім болған Сэлинджер, өзінің адвокаттары арқылы Кинселланың баспасына хабарласып, «Шоeless Джо» фильмінде бейнеленгеніне наразылығын білдірді және егер «Шоeless Джо» өзге форматқа бейімделсе, «Д.Д. Сэлинджер» кейіпкері пайда болған жағдайда сотқа беретінін жеткізді. «Шоeless Джо» романында Рэй Кинселла Дж.Д. Сэлинджерді іздейді, бірақ фильмде бұл кейіпкер Теренс Манн деп аталды (және Джеймс Эрл Джонстың қатысуымен қара нәсілді адам болып өзгертілді), себебі фильмнің продюсерлері Сэлинджердің сотқа бермеуі үшін қорқынышпен қарады. Продюсерлер Сэлинджерді жоюдың маңызды емес екеніне сенді, өйткені олар потенциалды көрермендердің тек 15% -ы авторды танитынын ойлады. Кинселла 2010 жылы «Маклинс» журналына берген сұхбатында Сэлинджердің қазасы туралы айта келіп, кітап оқырмандарының көптегені Сэлинджердің толығымен ойдан туған кейіпкер екеніне сенедінін мәлімдеді. Кинселла, жазушы ретінде Сэлинджердің өзінің шығармаларына ешқандай айқын әсер еткенін жоққа шығарды.

Жүктелу туралы мәліметтер

1982 жылы, АҚШ, Хоутон Миффлин, Басылым күні 1982 жылдың 12 сәуірі (Жұқа қағаздан)
1999 жылы, АҚШ, Mariner Books, Басылым күні 1999 жылдың 28 сәуірі (Жұқа қағаздан)