Джон Стейнбектің «Егеуқырлар мен адамдар» повесі – 1937 жылғы туынды. Ұлы депрессия кезіндегі шаруалардың тағдыры, қиын өмір мен асыл армандары туралы. Кітап әдебиеттегі даулы туындылардың бірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1937 жылы Джон Стейнбек жазған повесть
1937 Novella by John Steinbeck
«Егеуқырлар мен адамдар» – американдық автор Джон Стейнбектың 1937 жылы жазған повесі. Ол Джордж Милтон мен Ленни Смолл есімді екі көшпенді шаруа жұмысшысының, Ұлы депрессия кезінде АҚШ-та жаңа жұмыс іздеп Калифорния штатында көшіп-қонып жүрген тәжірибесін баяндайды. Стейнбек бұл повесті 1910 жылдары, «Жүзімнің қаһары» романында сипатталатын Оклахомалықтар келгенге дейін, жас кезінде көшпенді шаруалармен бірге жұмыс істеген өзінің тәжірибесіне негіздеген. Повестің атауы Роберт Бернстің «Тышқанға» деген өлеңінен алынған: «Егеуқырлар мен адамдардың ең жақсы жоспарлары / Әдетте сәтсіздікке ұшырайды». «Егеуқырлар мен адамдар» көптеген мектептерде оқытылатын кітап болғанымен, оның әдепсіздігі, сондай-ақ кейбір адамдардың қарапайым және нәсілшіл деп санайтын тілі үшін жиі цензураға түсіп, кітаптан тыйым салынды. Осы себепті ол Американ кітапханалық қауымдастығының 21 ғасырдағы ең көп сынға ұшыраған кітаптар тізіміне енген.
Of Mice and Men is a 1937 novella written by American author John Steinbeck. It narrates the experiences of George Milton and Lennie Small, two displaced migrant ranch workers, who move from place to place in California in search of new job opportunities during the Great Depression in the United States. Steinbeck based the novella on his own experiences working alongside migrant farm workers as a teenager in the 1910s, before the arrival of the Okies that he would describe in his novel The Grapes of Wrath. The title is taken from Robert Burns' poem "To a Mouse": "The best laid schemes o' mice an' men / Gang aft agley" ("The best laid plans of mice and men / Often go awry"). While it is a book taught in many schools, Of Mice and Men has been a frequent target of censorship and book bans for vulgarity, and what some consider offensive and racist language; consequently, it appears on the American Library Association's list of the Most Challenged Books of the 21st Century.
Сюжет
Калифорниядағы Ұлы депрессия кезінде екі көшіп келген далалық жұмысшы – ақылды, бірақ білімсіз Джордж Милтон және Ленни Смолл – ірі, күшті, бірақ ақыл-ойы жетілмеген адам – Соледадтан штаттың басқа бөлігіне жол тартады. Олар бір күні өздеріне тиесілі жерге қоныстанып, арманға жетеді деп үміттенеді. Леннидің арманының бір бөлігі – фермада қояндарды күтіп-бағу және оларды ласкалау, себебі ол жұмсақ жануарларды ұнатып тиіседі, бірақ оларды тым күшті қысып өлтіріп қояды. Бұл арман – Леннидің ең сүйікті әңгімесі, оны Джордж үнемі қайталап айтады. Олар Weed қаласынан қашқан, себебі Ленни бір жас әйелдің юбкасын ұстап алып, жібермеген. Ол юбканың әдемі болғанын ойлаған және стресске түскенде нәрсені тығыз ұстап алуға бейім. Бұл зорлау айыптауына әкелді. Осы кіріспеде Леннидің Джорджқа тәуелді екені анық көрінеді, өйткені ол өздігінен өмір сүре алмайды. Фермада жұмысқа орналасқаннан кейін, олар Керлимен кездеседі – Босс ұлы, кішкентай, агрессивті, өзінен үлкен еркектерді ұнатпайтын және Наполеон комплексіне шалдыққан адам. Керли Ленниді мазалап, қудалай бастайды. Керлидің тартымды және провокациялық әйелі, Ленниге бірден қызығатын әйел де проблема тудырады. Керісінше, олар Кендимен де танысады – бір қолы бар және адал итімен бірге жұмыс істейтін қарт шаруа, сондай-ақ Slimмен – ақылды және мейірімді jerkline теріші, оның иті жақында күштікке келген. Слим Ленни мен Кендиге күштік береді, ал Кендидің адал, еңбекқор қойшы итін Карлсон атты ферма жұмысшысы өлтіреді. Проблемаларға қарамастан, олардың арманы шындыққа жақындағанда, Кенди Джордж пен Ленниге 350 доллар көмектеседі, осылайша олар айдың соңында ферма сатып алады және олармен бірге тұруға рұқсат алады. Үш адам қуаныштан көтеріліп, бірақ Керли Ленниге шабуыл жасағанда қуаныштары көлеңкеге түседі. Ленни Джорджтың ысқыруымен Керлидің қолына оңай соққы береді, өзін қорғайды. Дегенмен, Джордж көңілі тыныштайды және тіпті Ленниді фермада қалдырып, басқа шаруалармен бірге қалаға барады. Ленни қораға кіріп, қара түсті болғандықтан басқа жұмысшылардан оқшауланған, ащы, бірақ білімді қоралық жұмысшы Крукспен сөйлеседі. Кенди оларды тауып алады және олар Крукспен фермаға қатысты жоспарларын талқылайды, ол фермада бақша өсіруге рұқсат сұрайды, тіпті ферманың болуы мүмкін емес деп ойласа да. Керлидің әйелі тағы да пайда болып, әсіресе Ленниге флирт жасайды. Алайда, ол оларды қорлап, Крукске линч жасаумен қорқытады. Олар ферма жұмысшыларының қайтып келгенін естіп, ол кетіп қалады. Келесі күні Ленни күштікке ласкалап, оны өлтіріп қояды. Керлидің әйелі қораға кіріп, Леннимен сөйлесуге тырысады, ол жалғыздығын және киножұлдыз болу арманының қалай қирағанын мойындайды. Леннидің әдеті туралы білгеннен кейін, ол оның шашын сыпыруға рұқсат береді, бірақ оның күшін сезінгенде үрейленіп айқайлай бастайды. Ленни қорқып, қасақана мойнын сындырады. Содан кейін қашады. Басқа шаруалар денесін тапқанда, оны өлтіруді көздейтін линч тобын құрып, іздеуді бастамас бұрын полиция шақырады. Джордж олардың арманының аяқталғанын түсінеді және Ленниді табуға асығады, егер ол қиындыққа ұшыраса, олар тағайындаған кездесу орнында болады деп үміттенеді. Джордж Леннимен кездесу орнында кездеседі, екеуі бірге отырады, ал Джордж ешқашан болмайтынын білгеніне қарамастан, арманының сүйікті оқиғасын қайталайды. Джордж Ленниді өлтіруші топтың жақындап қалғанын естігенде, оны өлтіруші топтың қолынан гөрі мейірімділікпен өлтіруге болатынын білгендіктен, оны атып өлтіреді. Керли, Слим және Карлсон бірнеше секундтан соң келеді. Тек Слим ғана болған оқиғаны түсінеді және Джорджты жұбатады. Керли мен Карлсон Слим мен Джорджтың неліктен осындай сезімде екенін түсінбей қарап отырады.
During the Great Depression in California, two migrant field workers – George Milton, an intelligent but uneducated man, and Lennie Small, a bulky, strong but mentally disabled man – are on their way from Soledad to another part of the state. They hope to one day attain the dream of settling down on their own piece of land. Lennie's part of the dream is merely to care for and pet rabbits on the farm, as he loves touching soft animals, although he always accidentally kills them by petting them too hard. This dream is one of Lennie's favorite stories, which George constantly retells. They had fled from Weed after Lennie grabbed a young woman's skirt because he thought it was pretty, and would not let go because of his tendency to hold on tighter when stressed. This led to an accusation of rape. Throughout this introduction, it becomes clear that Lennie is dependent on George as he is unable to function independently. After being hired at a farm, the pair are confronted by Curley, the Boss's small, aggressive son with a Napoleon complex who dislikes larger men. Curley starts to target Lennie. Curley's flirtatious and provocative wife, to whom Lennie is instantly attracted, poses a problem as well. In contrast, the pair also meets Candy, an elderly ranch handyman with one hand and a loyal dog, and Slim, an intelligent and gentle jerkline skinner whose dog has recently had a litter of puppies. Slim gives a puppy to Lennie and Candy, whose loyal, accomplished sheep dog was put down by fellow ranch hand Carlson. In spite of problems, their dream leaps towards reality when Candy offers to pitch in $350 with George and Lennie so that they can buy a farm at the end of the month, in return for permission to live with them. The trio are ecstatic, but their joy is overshadowed when Curley attacks Lennie, who defends himself by easily crushing Curley's fist while urged on by George. Nevertheless, George feels more relaxed, to the extent that he even leaves Lennie behind on the ranch while he goes into town with the other ranch hands. Lennie wanders into the stable, and chats with Crooks, the bitter, yet educated stable buck, who is isolated from the other workers due to being black. Candy finds them and they discuss their plans for the farm with Crooks, who cannot resist asking them if he can hoe a garden patch on the farm, even though he scorns the possibility of the farm happening. Curley's wife makes another appearance and flirts with the men, especially Lennie. However, her spiteful side is shown when she belittles them and threatens to have Crooks lynched. They then hear the ranch hands returning, which prompts her to leave. The next day, Lennie accidentally kills his puppy while stroking it. Curley's wife enters the barn and tries to speak to Lennie, admitting that she is lonely and how her dreams of becoming a movie star have been crushed. After finding out about Lennie's habit, she offers to let him stroke her hair, but panics and begins to scream when she feels his strength. Lennie becomes frightened, and unintentionally breaks her neck. He then runs away. When the other ranch hands find the corpse, they form into a lynch mob intent on killing him, then send for the police before beginning the search. George quickly realizes that their dream is at an end and hurries to find Lennie, hoping he will be at the meeting place they designated in case he got into trouble. George meets Lennie at the meeting spot, and the two sit together while George retells the beloved story of the dream, despite knowing it is something that will never happen. Upon hearing the lynch mob near them, George shoots Lennie, knowing it to be a more merciful death than that at the hands of a mob. Curley, Slim, and Carlson arrive seconds after. Only Slim understands what has happened and consolingly leads George away. Curley and Carlson look on, neither understanding why Slim and George are feeling the way they are.
Кейіпкерлер
Джордж Милтон: Леннидің қамқоршысы және жақын досы. Леннимен достығы оның жақсы болашаққа деген арманын сақтауға көмектеседі. Олар бала кезінен бері дос. Штайнбек романында оны "кішкентай да жылдам" деп сипаттайды, оның әрбір бөлшегі "нақты белгіленген", жұқа білектерінде кішкентай, күшті қолдары бар. Оның қара беті, "көңілсіз көздері" және "жіңішке, сүйекті мұрыны" бар, сондай-ақ "қатаң, мықты сыртқы келбеті". Ленни Смолл: Джорджпен бірге саяхаттайтын, оның серігі әрі дене күші зор, ақыл-есі кем адам. Ол "жердің берекесінен" тіршілік көріп, қоян шаруашылығымен айналысуды армандайды. Оның жұмсақ заттарға деген құштарлығы – әлсіздік, себебі ол өзінің күшін білмейді, соңында оның құлауына себеп болады. Штайнбек оның сыртқы келбетін Джорджтың "керісі" деп сипаттайды, "ірі денелі, пішінсіз бетті, үлкен, сұр көзді" және "кең, көлбеу иықты" деп жазады. Ленни ауыр басып, аяқтарын сүйреп жүреді, "аюдың тырнағын сүйрегендей", ал қолы денесіне жабысқан емес, босқа төңкеріліп тұрады. Кенди: Қартайған шаруа, қолынан айырылып, шаруашылықтағы болашағына алаңдайды. Жасының өзіне пайдасыз ететінінен қорқып, Джордж пен Леннидің фермасы туралы айтқандарын естіп, олармен бірге жер сатып алуға мүмкіндік берсе, өмірінің бар жинағын беруге дайын. Слим: "Жерклин терісін қайырушы", балуан командасын басқаратын және "шаруашылықтың ханзадасы". Слимге көптеген кейіпкерлер өте құрмет көрсетеді, ал Керли оған ғана құрметпен қарады. Оның көрегендігі, сезімталдығы, мейірімділігі және табиғи билігі шаруаларды оған тартады, және ол Джордж пен Ленни арасындағы байланысты толық түсінген жалғыз адам. Слим осы әңгімедегі "үберменш" саналады, себебі ол романның кейіпкерлерінен ең жақсы білетін адам. Керли: Босс ұлы, жас, ұрысқақ мінезді, бұрын жартылай кәсіби боксшы болған. Басқалар оны ирониямен "шебер" деп сипаттайды, себебі ол сол қолында вазелинмен толтырылған қолғап ұнатып киеді. Ол әйеліне қызғанышпен қарап, оны қорғайды, сондай-ақ Ленниге бірден жек көрініш тудырады. Бірде Керли Леннидің өзіне күлгенін көргеннен кейін ашуға беріліп, Ленни оған қарсы тұрғаннан кейін қолы қатты зақымдалады. Керлидің әйелі: Күйеуіне сенімсіз жас, әдемі әйел. Басқа кейіпкерлер оны тек "Керлидің әйелі" деп атайды. Штайнбек оның "адам емес, символ" екенін түсіндіреді. Оның Ленниге қарсылық көрсетуден және қауіп төндіруден басқа қызметі жоқ. Автор бұл тақырыпты Соледад қалашығының маңындағы оқиғаны орналастыру арқылы одан әрі нығайтады, себебі "соледад" испан тілінде "жалғыздық" дегенді білдіреді. Штейнбек серіктестікке деген қажеттілікке қарамастан, адамгершіліксіздік арқасында туындаған кедергілер жалғыздықты қалай сақтайтынын көрсетеді. Керлидің әйелінің жалғыздығы Керлидің қызғанышымен күшейеді, бұл шаруалардың барлығынан одан қашып жұруына себеп болады. Крукстің кедергісі оны тұраққа тығып, жатақханадан шеттетуден туындайды; оның ащылығы Леннидің бейхабарлығымен ішінара басылады. Штайнбектің кейіпкерлері көбінесе зиялық, экономикалық және әлеуметтік жағдайларға байланысты әлсіздікке ұшырайды. Ленни кез келген кейіпкерден физикалық күші зор, сондықтан ол шаруа ретінде жұмыс істегені үшін құрметке лайық. Алайда, оның ақыл-есінің кемістігі осы мүмкіндікті жоққа шығарып, оны күшсіз етеді. Экономикалық күшсіздік Ұлы депрессияның құрбаны болған көптеген шаруалардың жағдайында көрінеді. Джордж, Кенди және Крукстің оң және іс-қимылға бағытталған кейіпкерлер ретінде үй сатып алуға ниеттері бар, бірақ депрессия салдарынан арманын орындауға жеткілікті ақша таба алмайды. Ленни өзін-өзі күтіп ұстай алмайтын жалғыз адам, бірақ басқа кейіпкерлер жақсарған жағдайда осыны істей алады. Олар мұны істей алмағандықтан, Леннидің ақыл-есінің кемістігінің нақты қауіпі көрінеді. Адамдардың қарым-қатынасына қатысты, Керли мен Керлидің әйелі арқылы қысым мен зорлық-зомбылықтың жамандығы көрсетіледі. Керли өзінің агрессивті мінезі мен жоғары статусын әкесінің фермасын бақылауға алуға тырысады. Ол шаруаларды үнемі сөгіп, кейбіреулерін әйелімен ойнасқан деп айыптайды. Керлидің Наполеондық комплексі шаруаларды ұсақ-түйек үшін қорқытуынан көрінеді. Керлидің әйелі физикалық емес, сөзбен манипуляция жасайды. Ол шаруалардың назарын аудару үшін әдемілігін пайдаланып, олармен флирттеседі. "Жылқы мен адамдар" атты кітапта Керли мен Керлидің әйелі мигранттарды әртүрлі жолдармен қысымға алып, зорлық-зомбылық көрсету арқылы жамандық символы екені айтылған. Тағдыр кейіпкерлердің армандары Джордж Ленниді қорғай алмағанда (ол нағыз қауіпті) құлағанда ең ауыр сезіледі. Штайнбек мұны "осылай болды" немесе оның досы айтқандай "телеологиялық емес ойлау" немесе "болу ойлау" деп сипаттайды, бұл бейтарап көзқарас. "Жылқы мен адамдар" романында шектеулердің болуы және күрескенмен, кейде адамның өміріндегі жағдайлар оның армандайтын өмірді баспалдақтап өту мүмкіндігін шектейтіні айтылады. Тіпті романның атауы Роберт Бернстің өлеңінен алынған, ол адамның күш-жігерінің нәсілсіздігіне немесе адамның тілектерінің бекерлігіне назар аударады. Жануарлар да оқиғада рөл атқарады; әуеқұс романың басындағы әдемі пейзаждың бөлігінен соңында жыртқышқа айналады. Соңғы тарауда әуеқұс қайта оралып, тым жақын келген жыландарды жейді, бұл адамдардың армандарының үнемі жоғалып бара жатқанын көрсетеді.
George Milton: A quick witted man who is Lennie's guardian and best friend. His friendship with Lennie helps sustain his dream of a better future. He has been friends with Lennie since they were children. He is described by Steinbeck in the novel as "small and quick," every part of him being "defined," with small strong hands on slender arms. He has a dark face and "restless eyes" and "sharp, strong features" including a "thin, bony nose". Lennie Small: A gigantic, physically strong imbecile who travels with George and is his constant companion. He dreams of "living off the fatta' the lan and being able to tend to rabbits. His love for soft things is a weakness, mostly because he does not know his own strength, and eventually becomes his undoing. Steinbeck defines his appearance as George's "opposite", writing that he is a "huge man, shapeless of face, with large, pale eyes" and "wide, sloping shoulders". Lennie walks heavily, dragging his feet a little, "the way a bear drags his paws," adding that his arms do not swing at his sides, but hang loosely. Candy: An aging ranch handyman, Candy lost his hand in an accident and worries about his future on the ranch. Fearing that his age is making him useless, he seizes on George's description of the farm he and Lennie will have, offering his life's savings if he can join George and Lennie in owning the land. Slim: A "jerkline skinner," the main driver of a mule team and the "prince of the ranch." Slim is greatly respected by many of the characters and is the only character whom Curley treats with respect. His insight, intuition, kindness and natural authority draw the other ranch hands automatically towards him, and he is significantly the only character to fully understand the bond between George and Lennie. Slim is considered the "übermensch" of this story by the god like descriptions of Slim that he is the one that knows best out of the novel’s characters. Curley: The Boss's son, a young, pugnacious character, once a semi professional boxer. He is described by others, with some irony, as "handy", partly because he likes to keep a glove filled with vaseline on his left hand. He is very jealous and protective of his wife and immediately develops a dislike toward Lennie. At one point, Curley loses his temper after he sees Lennie appear to laugh at him, and ends up with his hand horribly damaged after Lennie fights back against him. Curley's wife: A young, pretty woman, who is mistrusted by her husband. The other characters refer to her only as "Curley's wife". Steinbeck explained that she is "not a person, she's a symbol. She has no function, except to be a foil – and a danger to Lennie." The author further reinforces this theme through subtle methods by situating the story near the town of Soledad, which means "solitude" in Spanish. Despite the need for companionship, Steinbeck emphasizes how loneliness is sustained through the barriers established from acting inhuman to one another. The loneliness of Curley's wife is upheld by Curley's jealousy, which causes all the ranch hands to avoid her. Crooks's barrier results from being barred from the bunkhouse by restraining him to the stable; his bitterness is partially broken, however, through Lennie's ignorance. Steinbeck's characters are often powerless, due to intellectual, economic, and social circumstances. Lennie possesses the greatest physical strength of any character, which should therefore establish a sense of respect as he is employed as a ranch hand. However, his intellectual handicap undercuts this and results in his powerlessness. Economic powerlessness is established as many of the ranch hands are victims of the Great Depression. As George, Candy and Crooks are positive, action oriented characters, they wish to purchase a homestead, but because of the Depression, they are unable to earn enough money to fulfill their dream. Lennie is the only one who is basically unable to take care of himself, but the other characters would do this in the improved circumstances they seek. Since they cannot do so, the real danger of Lennie's mental handicap comes to the fore. Regarding human interaction, the evil of oppression and abuse is a theme that is illustrated through Curley and Curley's wife. Curley uses his aggressive nature and superior position in an attempt to take control of his father's farm. He constantly reprimands the farm hands and accuses some of fooling around with his wife. Curley's Napoleon complex is evidenced by his threatening of the farm hands for minuscule incidents. Curley's wife, on the other hand, is not physically but verbally manipulative. She uses her sex appeal to gain some attention, flirting with the farm hands. According to the Penguin Teacher's Guide for Of Mice and Men, Curley and Curley's wife represent evil in that both oppress and abuse the migrants in different ways. Fate is felt most heavily as the characters' aspirations are destroyed when George is unable to protect Lennie (who is a real danger). Steinbeck presents this as "something that happened" or as his friend coined for him "non teleological thinking" or "is thinking", which postulates a non judgmental point of view. Of Mice and Men can be associated with the idea that inherent limitations exist and despite all the squirming and struggling, sometimes the circumstances of one's existence limits their capacity to live the fairy tale lives they wish to. Even the title of the novel itself references this "the title is, of course, a fragment from the poem lay Robert Burns, which gives emphasis to the idea of the futility of human endeavor or the vanity of human wishes". Animals play a role in the story as well; the heron shifts from a beautiful part of the scenery from the beginning of the novel to a predator near the end. The ending chapter has the heron return, preying upon snakes that get too curious in a repetitive nature, symbolic of the dreams of men constantly being snatched away.
Даму
«Егеуқырлар мен тышқандар» – Стайнбектің роман жазуға жасаған алғашқы тынысы, бір сыншы оны «пьесалық новелла» деп атады. Әрқайсысы екі тараудан тұратын үш актіге бөлінген, бұл роман сонымен қатар пьеса сценарийі болып табылады. Оның көлемі 30 000 сөзден аспайды. Стайнбек романының мәтінінен қойылатын пьеса немесе роман сияқты оқылатын пьеса жазуды армандады. Стайнбек оны бастапқыда «Сол кезде болған оқиға» деп атаған (кітаптағы оқиғаларды «сол кезде болған оқиға» деп атаған, себебі оқиғаның трагедиялық аяғына ешкімді кінәлауға болмайды). Бірақ ол Роберт Бернстің «Тышқанға» деген өлеңін оқығаннан кейін атауын өзгертті. Стайнбек осы кітапты және «Жүзімнің қаһары» романын қазіргі Монте-Серено, Калифорнияда жазды. «Егеуқырлар мен тышқандар» романының алғашқы нұсқасын Стайнбектің иті жеп қойды. 1936 жылғы хатында ол былай деп түсіндірді: «Менің сеттері [Тоби] бір түні жалғыз қалды, менің [қолжазба] кітабымның жартысына жуығын конфетиге айналдырды. Екі айлық жұмысты қайта жасау керек. Бұл мені кері тартты. Басқа нұсқасы болған жоқ. Мен қатты ашуландым, бірақ шағын досы сыни тұрғысынан қараған болар. 1994 жылғы Penguin басылымының кіріспесінде Сьюзан Шиллинглоу Стайнбектің Стэнфорд университетінен шыққаннан кейін шамамен екі жыл Калифорнияны аралап, бидай мен қант қызылшасын жинаған Spreckels Sugar фермаларында жұмыс тапқанын жазады. Стайнбек 1937 жылы «Нью-Йорк Таймс» газетіне: Кристофер Морли және Гарри Торнтон Мур (Жаңа Республика) New York Times сыншысы Ральф Томпсон осы новелланы «барлық соңғы мелодрамасына қарамастан, керемет кішкентай кітап» деп сипаттады. Ұлыбританияда ол BBC-нің 2003 жылғы «The Big Read» сауалнамасында «ұлттың ең жақсы көретін романдары» тізімінде 52-орынды иеленді. Новелла АҚШ-тың түрлі мемлекеттік және мектеп кітапханаларынан немесе оқу бағдарламаларынан «эвтаназияны насихаттау», «расизмді қолдау», «бизнеске қарсы» болу, дөрекі сөздерді қамту, жалпы «вульгарлық», «нашар тіл» және нәсілдік стереотиптерді қамту, сондай-ақ осы стереотиптердің студенттерге тигізетін кері әсері үшін тыйым салынды. Көптеген тыйымдар мен шектеулер алынып тасталды және ол көптеген американдық, австралиялық, ирландтық, британдық, жаңа зеландиялық және канадалық жоғары мектептерде міндетті оқу болып қала береді. Цензураның жиі нысаны болғандықтан, «Егеуқырлар мен тышқандар» Американ кітапханалар қауымдастығының 2000–2009 жылдардағы ең 100 тыйым салынған/сынға алынған кітаптар тізіміне (бесінші орын) және 2010–2019 жылдардағы ең 100 тыйым салынған/сынға алынған кітаптар тізіміне (28-орын) енді. «Егеуқырлар мен тышқандар» 1936 жылы жарық көргеннен бері 54 рет цензураға ұсынылды. Алайда, Томас Скарсетті сияқты ғалымдар кітаптың әдеби құндылығын дәлелдеу арқылы оны қорғау үшін күресті. Скарсеттің айтуынша, «нағыз ұлы әдебиетте Өмірдің азабы Өнердің сұлулығына айналады».
Of Mice and Men was Steinbeck's first attempt at writing in the form of novel play termed a "play novelette" by one critic. Structured in three acts of two chapters each, it is intended to be both a novella and a script for a play. It is only 30,000 words in length. Steinbeck wanted to write a novel that could be played from its lines, or a play that could be read like a novel. Steinbeck originally titled it Something That Happened (referring to the events of the book as "something that happened" because nobody can be really blamed for the tragedy that unfolds in the story). However, he changed the title after reading Robert Burns's poem "To a Mouse". Steinbeck wrote this book and The Grapes of Wrath in what is now Monte Sereno, California. An early draft of Of Mice and Men was eaten by Steinbeck's dog. As he explained in a 1936 letter:My setter pup [Toby], left alone one night, made confetti of about half of my [manuscript] book. Two months [sic] work to do over again. It sets me back. There was no other draft. I was pretty mad, but the poor little fellow may have been acting critically. In the introduction to Penguin's 1994 edition of the book, Susan Shillinglaw writes that Steinbeck, after dropping out of Stanford University, spent almost two years roaming California, finding work on ranches for Spreckels Sugar where he harvested wheat and sugar beets. Steinbeck told The New York Times in 1937: Christopher Morley, and Harry Thornton Moore (New Republic). New York Times critic Ralph Thompson described the novella as a "grand little book, for all its ultimate melodrama." In the UK, it was listed at number 52 of the "nation's best loved novels" on the BBC's 2003 survey The Big Read. The novella has been banned from various US public and school libraries or curricula for allegedly "promoting euthanasia", "condoning racial slurs", being "anti business", containing profanity, and generally containing "vulgar," "offensive language," and containing racial stereotypes, as well as the negative impact of these stereotypes on students. Many of the bans and restrictions have been lifted and it remains required reading in many other American, Australian, Irish, British, New Zealand and Canadian high schools. As a result of being a frequent target of censors, Of Mice and Men appears on the American Library Association's list of the Top 100 Banned/Challenged Books: 2000–2009 (number five) and Top 100 Banned/Challenged Books: 2010–2019 (number 28). Of Mice and Men has been proposed for censorship 54 times since it was published in 1936. However, scholars including Thomas Scarseth have fought to protect the book by arguing its literary value. According to Scarseth "in true great literature the pain of Life is transmuted into the beauty of Art."
Сахна
"Ойналатын роман" ретінде оны Сан-Франциско театр одағы автордың нұсқасына сәйкес қойды. Бұл нұсқа 1937 жылдың 21 мамырында – роман жарық көргеннен кейін үш айдан да аз уақыт өткен соң – ашылып, шамамен екі ай бойы сахнада тұрды. Джордж рөлінде Уоллес Форд, ал Ленни рөлінде Бродерик Кроуфорд ойнады. (Уиппер осы рөлді 1939 жылғы фильмде қайта ойнады. 1939 жылы қойылым Лос-Анджелеске көшірілді, Джордж рөлінде Уоллес Форд сақталды, бірақ Ленни рөлін Лон Чейни, кіші, сомдады. Чейнидің осы рөлдегі өнері оның фильмге түсуіне себеп болды. 1958 жылы Ира Биловит (1925–2016) жазған музыкалық театрлық қойылым Нью-Йоркте Бродвейден тыс қойылды. Арт Лунд пен Джо Салливан, "The Most Happy Fella" мюзиклінде бірге ойнағаннан кейін тағы да бірге жұмыс істеді, сондай-ақ Лео Пенн сияқты сол кездегі танымал актерлер құрамында болды. Алайда, газет ереуілі қойылымға кері әсер етті және ол алты аптадан кейін жабылды. 2019 жылы Калифорния штатының Салинас қаласындағы Батыс сахнасында қойылым қайта жаңғыртылды. Белгілі сахна актрисасы Памела Блэр осы қойылымда Керлидің әйелі рөлін ойнады. 1970 жылы Карлайл Флойд осы повесть негізінде опера жазды. Стейнбек кітабы мен Флойд операсының арасындағы айырмашылық – операда кітапта жоқ Баллада оқушысы деген кейіпкер бар. 2014 жылдың 19 наурызында Бродвейдегі Лонгакре театрында пьесаның жаңа нұсқасы 18 апталық шектеумен ашылды, басты рөлдерді Джеймс Франко, Крис О'Дауд, Лейтон Мистер және Джим Нортон сомдады. Кэти Марстон Томас Ньюменнің түпнұсқа музыкасымен балет қойылымын жасады. Ол 2022 жылдың 27 сәуірінде Чикагодағы Джоффри балетінде дебют жасады.
As a "playable novel", it was performed by the Theater Union of San Francisco as written. This version opened on May 21, 1937 – less than three months after the novel's publication – and ran for about two months. It starred Wallace Ford as George and Broderick Crawford as Lennie. (Whipper repeated this role in the 1939 film version. In 1939 the production was moved to Los Angeles, still with Wallace Ford in the role of George, but with Lon Chaney, Jr., taking on the role of Lennie. Chaney's performance in the role resulted in his casting in the movie. In 1958, a musical theater adaptation by Ira Bilowit (1925–2016) was produced Off Broadway in New York City. The cast included several in demand performers of their day, including Art Lund and Jo Sullivan, re teamed after performing together in the hit musical The Most Happy Fella, as well as Leo Penn. However, a newspaper strike negatively affected the production and it closed after six weeks. A revival of the work was mounted at the Western Stage in Salinas, California in 2019. Noted stage actress Pamela Blair played Curley's Wife in this production. In 1970 Carlisle Floyd wrote an opera based on this novella. One departure between Steinbeck's book and Floyd's opera is that the opera features The Ballad Singer, a character not found in the book. A new version of the play opened on Broadway at The Longacre Theater on March 19, 2014 for a limited 18 week engagement, starring James Franco, Chris O'Dowd, Leighton Meester and Jim Norton. A ballet adaptation was created by Cathy Marston with original music by Thomas Newman. It debuted on April 27, 2022 at the Joffrey Ballet in Chicago.
Фильм
Бірінші киноадаптация 1939 жылы, повесть жарық көргеннен екі жыл кейін шықты. Ленни рөлін Лон Чейни-младший, Джордж рөлін Берджесс Мередит сомдады, режиссерлік жұмысын Льюис Майлстоун жүзеге асырды. Бұл фильм төрт «Оскар» сыйлығына ие болды. 1981 жылы Рэнди Куэйд Ленни, ал Роберт Блейк Джордж рөлінде ойнаған телефильм нұсқасы жарық көрді, режиссері – Реза Бадии. 1992 жылы Гари Синизе режиссерлік еткен тағы бір толық метражды фильм түсірілді, ол Канн кинофестивалінде «Алтын пальма» сыйлығына ұсынылды. Синиз Джордж рөлін, ал Джон Малкович Ленни рөлін ойнады, екеуі де 1980 жылғы Steppenwolf Theatre Company қойылымындағы рөлдерін қайталады. 1992 жылы Виджи Тампи режиссерлік еткен «Сурья Манасам» атты малаялам фильмі де осы роман негізінде түсірілді.
The first film adaptation was released in 1939, two years after the publication of the novella, and starred Lon Chaney Jr. as Lennie, with Burgess Meredith as George, and was directed by Lewis Milestone. It was nominated for four Academy Awards. In 1981, a TV movie version was released, starring Randy Quaid as Lennie, and Robert Blake as George, and directed by Reza Badiyi. Another theatrical film version was made in 1992, directed by Gary Sinise, who was nominated for the Palme d'Or at Cannes. Sinise played George, and the role of Lennie was played by John Malkovich, both reprising their roles from the 1980 Steppenwolf Theatre Company stage production. The 1992 Malayalam film Soorya Manasam directed by Viji Thampi is also based on the novel.
Радио
«Егеуқырлар мен адамдар» романы Донна Фрэнчесчайлд жазған, Кирсти Уильямс қойған, Дэвид Теннант пен Лиам Бреннан бас рөлдерде ойнаған радиоспектакль ретінде 2010 жылдың 7 наурызында BBC Radio 4 арнасында эфирге берілді. Алдыңғы BBC өндірістері 1966 және 1992 жылдары көрсетілген.
Of Mice and Men was adapted by Donna Franceschild as a radio play directed by Kirsty Williams starring David Tennant and Liam Brennan broadcast on BBC Radio 4 on 7 March 2010. Earlier BBC productions were aired in 1966 and 1992.