Кіріспе

Құс түрі – Африка дақылды сұңқары (Bubo africanus), сонымен қатар Африка дақылды сұңқары және Африка сұңқары деп те аталады, бұл орташа мөлшердегі сұңқар, сұңқарлардың ең кішілерінің бірі. Оның ұзындығы – , ал салмағы – дан басталады. Қанатының ені бар. Беттік дискісі ақтан ақшыл сары түске дейін, ал көздері сары. Желбезектері анық көрінеді, денесінің жоғарғы бөлігі күңгірт қоңыр, ал төменгі бөлігі қоңыр жолақтармен ақ. 1999 жылға дейін Африка дақылды сұңқары сұр сұңқармен бір түр деп есептелген, бірақ қазір ол жеке түр ретінде жіктеледі.

Тарату

Жапырақты бүркітқұйрық – Оңтүстік Африкада кездесетін ең көп таралған сұңқар құс. Олардың аймақтың көп бөлігінде жеткілікті популяциясы бар. Оларды көбінесе қалалық сұңқарлар деп атайды, себебі олар адам тұратын жерлерге жақын жерде тіршілік етеді. Олар Сахарадан оңтүстік Африканың барлық аймақтарында және Арабия түбегінде таралған. Сонымен қатар, оларды тікенді далаларда және қала маңындағы бақшаларда, мысалы, Зимбабведегі Хараре қаласының шетінде де кездестіруге болады.

Диета

Оның жемі негізінен кеміргіштер, ұсақ сүтқоректілер, құстар, жәндіктер және бауырымен жорғалаушылардан тұрады, бірақ кеміргіштер мен қоңызтар сияқты ұсақ сүтқоректілерді көбірек жақсы көреді. Ол көбінесе жемін толығымен жұтады, басын жиі шайқап, тоқтап, демалады, ал жемінің бір бөлігі аузында қалады, содан кейін толығымен жұтып қояды. Қауырсын мен сүйек сияқты қорытылмаған қалдықтар жұтылғаннан кейін 24 сағат ішінде піллет түрінде қайта шығарылады. Егер жем толығымен жұтуға тым үлкен болса, сұңқар етті жыртып, балапандарға тамақтандыру үшін де жыртып алады. Еркек аң аулап, аналық ұядан шыға алмай қалғанда тамақ әкеледі. Кейде, тіпті аштыққа ұшыраған жағдайларда да, ол тышқанның басын жыртып, денесін аналығына балапандарды тамақтандыруға немесе жұмыртқалары шықпаған жағдайда өзі жеуге береді. Бұл түр, мысалы, үй сұңқарынан (Tyto) айырмашылығы, көбірек бейімделген жем жеуші және сол себепті, белгілі бір аймақта бірнеше апта немесе ай бойы аулап, жергілікті жем азайып немесе ұстау қиын болғанда көшіп жүреді. Әдетте, ол жергілікті жағдайларға байланысты бір-екі жыл сайын қайта оралады. Ересек жұп өте агрессивті түрде аң аулау аумағын қорғайды, ал жас сұңқар үшін еңсеруге тиіс кедергілердің бірі – оны қууға немесе өлтіруге дайын ересектер жоқ, жақсы жемделу орындарын табу.

Мінез-құлық

Әдетте, бұл дауыстар музыкалық бүркітқұйрық шуыны сияқты. Әдетте еркек екі рет шақырады: "Хууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууууу Жас балалардың есейгенше шырылдап сөйлеуі мүмкін емес, бірақ олар өте жас кезінен бастап қауіп төндіріп, үрейленіп қалса, кастанет сияқты құйрықтарын қағып алады. Бұл дыбыстар олар өмір бойы шығарады, әдетте, бас төмен, қанаттары жағына қарай жайылған, олардың жоғарғы беттері алға, қосалқы сияқты. Олар мұндай мінез-құлықты бәсекелес соуларға қарсылық ретінде немесе ұяны немесе жас ұяны жаулардан қорғағанда көрсете алады. Жас балалардың, ең болмағанда, қарсылық немесе ренжітудің күрт-көрт шақыруы бар. Жастар жайлы ортада, бір-бірімен араласып, бір-біріне бірнеше секунд сайын қайталайтын "күркіреген" дыбыс шығарады. Егер олар өздерінің серіктерінен айырылғанын сезінсе, онда олар жиірек шақырады және олар өз серіктерін іздеуге барады. Барлық соулар сияқты, бұл түрді байқаған кезде жергілікті құстар күндіз қысым жасайды. Гаутенг аймағында оның басты және өте қатты азаптаушысы - сұр лори, ол тек кешке дейін келеді. Жазғы күндері бұрқасын кезінде бұрқасынды бүркіт ағаштардың бұтақтарында немесе жерде қанаттарын жайып тұрып көруге болады. Олар жартасты жерлерді артық көреді, ашық жерлерде, мысалы, жерде, жартасты жерлер мен ағаштардың басында ұя салады.

Көбею

Дақылды бүркіттер моногамды, бірақ серігі өлгеннен кейін көп ұзамай жаңа серік табады. Олар шамамен бір жасқа келгенде көбейе алады. Әдетте, олар ұяларын жерде салады, бірақ адамдар салған құрылыстарда да ұялайды, мысалы, ғимараттардың терезе алқаптарында немесе сүреулерге арналған үйлерде, үлкен ойыстарды ұнатады. Көбею әдетте шілде айының соңында басталып, ақпан айының бірінші апталарына дейін жалғасады. Аналығы екі-төрт жұмыртқа салады және оларды күтіп жатыр, тек тамақ әкелген аталық берген нәрсені жеу үшін ұядан шығады. Инкубация кезеңі шамамен 32 күнге созалады. Дақылды бүркіттердің балапандары жерден ұшқан ұядан шамамен бес аптада секіріп түседі және ұша бастағанға дейін жерде он шақты күн өткізеді. Осы уақыт ішінде балапандар аң ауру және жәндіктер сияқты кішірек жемтіктерді ұстау сияқты қажетті дағдыларды үйренеді. Ата-аналар осы кезеңде балапандарға тамақтандыруға көмектеседі, оларға кеміргіштер сияқты үлкен жем әкеледі. Балапандар ашқанда, ата-аналары еститін қырылдаған дыбыс шығарады, бұл олардың қайда екенін білуге көмектеседі. Осы кезеңде білмейтін адамдар балапандарды ата-аналарынан қателікпен алып кетеді, олардың ұша алмауынан, жараланғанынан немесе тасталып қалғанынан күдіктенеді. Жас бүркіттер шамамен жеті аптада ұша алады, бірақ ұшқаннан кейін бірнеше апта бойы ата-аналарымен бірге қалады. Табиғатта олардың өмір сүру ұзақтығы 10 жылға дейін, ал тұтқындықта 20 жылға дейін жетеді.

Қорғау

Олар жалпы әлемдік деңгейде қорғауға алынбаған және көбінесе өмір сүретін орталарында ең көп кездесетін сұңқарлардың түрі болып табылады. Оңтүстік Африка Республикасында Табиғатты қорғау департаментінің тиісті қайта оңалту рұқсатысыз кез келген жергілікті сұңқарларды ұстауға немесе күтуге тыйым салынған. Тұтқында күтім көрсетуде дұрыс кальций мен фосфор арақатынасы бар, теңгерілген тамақтану және шаруашылықтың ерекше қажеттіліктерін орындау қажет. Егер сұңқарларды дұрыс тамақтандырмаса, олар түрлі дәрежедегі толыққанды тамақтанбаудан зардап шегеді, соның ішінде метаболикалық сүйек ауруына (MBD) шалдығып, сүйектерінің дұрыс қалыптаспауына және тіпті өлімге алып келуі мүмкін. Тұтқында өсірілген сұңқарларды жабайы табиғатқа қайта енгізу үшін арнайы әдістер қолданылады. Көлік апаттары, электр сымдарына соқтығысу, қудалау, екіншілік улану және Trichomonas gallinae сияқты паразиттік инфекциялар – өлімге себеп болатын негізгі факторлар. Жастар мен жаңадан ұшқан құстар ерекше осал.