Кіріспе
Канада азаматтарына берілетін паспорт Канаданың барлық паспорттары Иммиграция, босқындар және азаматтық Канаданың (IRCC) Паспорттық бағдарламасы арқылы беріледі. 2013 жылдың 1 шілдесіне дейін Канада паспорттары Сыртқы істер және халықаралық сауда Канаданың тәуелсіз операциялық агенттігі – Паспорт Канада арқылы берілді. Паспорттар әдетте 16 жасқа толған және одан үлкен адамдар үшін бес немесе он жылға, ал 16 жасқа дейінгі балалар үшін бес жылға жарамды болады. Жеке азаматтардың қолында болғанымен, барлық Канада паспорттары заңды түрде Мемлекеттің меншігінде қалады және талап бойынша Паспорттық бағдарламаға қайтарылуға тиіс. Канада – бес елдің паспорттық тобының мүшесі, бұл Канада, Австралия, Жаңа Зеландия, Ұлыбритания және АҚШ елдерінің паспорттарды беруші органдары арасындағы ынтымақтастыққа арналған халықаралық форум. Ол «паспорт саясатын, өнімдерді және тәжірибені жетілдіруге қатысты ең жақсы тәжірибелермен бөлісу және жаңалықтарды талқылау» мақсатында құрылған. Канада 2013 жылдың 1 шілдесінен бастап биометриялық паспорттарды, сондай-ақ электрондық паспорттарды немесе e-паспорттарды Канада азаматтарына беруді бастады. 2023 жылдың жазында жаңа, қауіпсіздік элементтері мен көркемдік безендірулері бар паспорт ұсынылды.
All Canadian passports are issued through the Passport Program of Immigration, Refugees and Citizenship Canada (IRCC). Prior to 1 July 2013, Canadian passports were issued through Passport Canada, an independent operating agency of Foreign Affairs and International Trade Canada. Passports are normally valid for five or ten years for persons 16 years of age and older, and five years for children under 16. Although held by individual citizens, all Canadian passports legally remain the property of the Crown and must be returned to the Passport Program upon request. Canada is a member of the Five Nations Passport Group, an international forum for cooperation between the passport issuing authorities of Canada, Australia, New Zealand, the United Kingdom, and the United States in order to "share best practices and discuss innovations related to the development of passport policies, products and practices". Canada began issuing biometric passports, also known as electronic passports or e passports, to Canadian citizens on 1 July 2013. A new passport featuring more security features and artwork was rolled out in summer 2023.
Тарих
Канаданың алғашқы паспорттары 1862 жылы Америка Азамат соғысы басталғаннан кейін, АҚШ шекарадан өтуді қалаған канадалықтардан жақсырақ сәйкестендіру талап еткен кезде шығарылды. Олар Канаданың генерал-губернаторынан "Өтініш хаты" түрінде берілді. Бұл құжаттар 1915 жылға дейін қолданыста болды, содан кейін канадалық паспорттар алғаш рет британдық үлгіде, он бөлімнен тұратын бір парақтық қалташа түрінде шығарылды. Қазіргі заманғы канадалық паспорттың нысаны 1921 жылы қалыптасты. Сол кезде канадалықтар британдық текті азаматтар болып есептелді және Канада Ұлыбританиямен ортақ ұлттық мәртебеге ие болды; осылайша, канадалық паспорттар Канадада тұратын немесе Канадамен байланысы бар британдық текті азаматтарға берілді. Бұл тәртіп 1947 жылы Канада азаматтығы туралы заңға Корольдік мақұлдама берілгенде және канадалық азаматтық мәртебесі құрылғанда аяқталды. Келесі жылдың шілдесінен бастап канадалық паспорттар тек канадалық азаматтарға ғана берілді. Алайда, канадалық паспорттардың бірінші бетінде бұрынғыдай "Канада азаматы – британдық текті азамат" деп жазыла берді, себебі бұл 1946 жылғы Азаматтық туралы заңның басты қағидасы еді. Бұл жағдай 1976 жылғы Азаматтық туралы заңмен алмастырылғанша сақталды, содан кейін канадалық паспорттардың бірінші бетіндегі мәтін "Осы паспортты ұстаушы – канадалық азамат" деп өзгертілді. 1947 мен 1970 жылдар аралығында канадалық азаматтар паспорт алу үшін тек Оттаваға пошта арқылы өтініш бере алатын. Тәртіп талаптары қарапайым болды және Канадада туылғандарын айтқан өтініш берушілер туылғандығын растау құжатын ұсынбады. Мұндай қауіпсіздікке немқұрайлылық паспортты теріс пайдаланудың көптеген жағдайларына әкелді, сондықтан Канада үкіметі 1970 жылдан бастап өтініш беру талаптарын қатаңдатты. Сол жылы Монреаль, Торонто және Ванкувер қалаларында алғашқы үш Канада паспорты кеңсесі ашылды. 1985 жылы Халықаралық азаматтық авиация ұйымының стандарттарына сәйкес MRP (машиналық оқылатын паспорт) үлгісінің алғашқы нұсқасы шығарылды. 1991 жылы қосымша қауіпсіздік элементтерімен және қатаң өңдеу талаптарымен жаңартылған нұсқасы қолданысқа енгізілді. 1993 жылы MRP-нің жаңа үлгісі енгізілді, ол көшірме жасау немесе өзгерту мүмкіндігін болдырмау үшін ерекше қасиеттерге ие болды. 2009 жылы арнайы және дипломатиялық паспорттарға өтініш берушілерге электрондық паспорттар беру бойынша тәжірибелік жоба басталды. Электрондық паспортты енгізу 2013 жылдың 1 шілдесіне дейін кейінге шегерілді. Сол күні канадалық паспорттарды беру құқығы Сыртқы істер және халықаралық сауда министрлігінен қазір IRCC деп аталатын Азаматтық және иммиграция министрлігіне (CIC) ауыстырылды. Бұл қаулыда Иммиграция, босқындар және азаматтық министрлігінің (IRCC) паспортты беру немесе жаңару үшін негіздері көрсетілген.
Паспорттық талаптар
Канаданың барлық азаматтары Канадаға кіруге құқылы. 2016 жылдың 10 қарашасынан бастап, жаңа визалық ережелерге сәйкес, визасыз паспорт иелерінің барлығы (АҚШ азаматтары мен ұлттықтарынан басқа) Канадаға ұшу алдында Электрондық Саяхат Рұқсатына (eTA) өтініш беруі тиіс. Бұл, Канада азаматтары үшін Канадаға әуемен сапар шегу немесе транзиттен өту кезінде, егер 10 күн ішінде арнайы рұқсат алынбаса, Канада паспортын пайдалану қажеттігін білдіреді. eTA тек Канадаға уақытша кіретін Канада емес келушілерді иммиграциялық тексеру мақсатында қолданылатындықтан, барлық Канада азаматтары eTA-ға өтініш беруден автоматты түрде алысқанда. Сондықтан, паспортты ұсыну талабы бар, себебі визасыз, Канада паспорты емес басқа паспортпен саяхат ететін Канада азаматына, тіркеу кезінде жарамды Канада паспортын көрсетпесе, Канадаға коммерциялық рейске отыруға рұқсат берілмейді. Бұл ереженің жалғыз ерекшелігі – АҚШ паспортымен саяхат ететін Канада азаматтары, себебі америкалықтарға Канадаға кіру үшін eTA қажет емес, немесе eTA талап ететін паспортпен саяхат ететін Канада азаматы теңіз арқылы, АҚШ-тан кіретін құрлық шекаралық пункттер арқылы Канадаға кіргенде, немесе арнайы рұқсат алғанда (ол тегін және бұрын Канада паспорты немесе Канада азаматтығы туралы куәлікке ие болған кез келген адамға қолжетімді).
Қолдану
Канадада тұратын канадалықтар өтініштерін паспорт кеңсесі, Service Canada кеңсесі арқылы жеке тапсыра алады немесе пошта арқылы жібере алады. АҚШ немесе Бермудада тұратын канадалықтар тек пошта арқылы ғана өтініш бере алады. Басқа елдерде немесе аумақтарда тұратын канадалықтар ең жақын жердегі Канаданың дипломатиялық өкілдігі арқылы өтініш беруі тиіс. Жеделдетілген қызметтер (шұғыл, экспресс және стандартты алу) тек Канададағы паспорт кеңсесі арқылы ғана қолжетімді.
Жеке басының кепілі
Канаданың паспорт беру жүйесі Ұлыбритания үлгісімен салынған, онда алғашқы рет паспорт алуға берілген барлық өтініштерді өтініш берушіні кем дегенде 2 жылдан бері таныған адам "растауы" тиіс. Австралия мен Жаңа Зеландияда да ұқсас қағидалар бар. Кепілдің мақсаты – өтініш беру құқығын растау процесінде қауіпсіздік шарасы ретінде және өтініш нысанында берілген мәлімдемелерді болашақта тексеру үшін бастапқы нүкте ретінде қызмет ету. Кепілдердің құқықтылығына қатысты ережелер соңғы рет 2013 жылғы 12 тамызда жаңартылды. Канадада паспорт алуға үміткерлер үшін тек канадалық паспорт иесі ғана кепіл бола алады. Шетелде тұратын және канадалық кепілі жоқ канадалық азаматтар үшін өтініш беру үшін лицензиясы бар мамандық бойынша жұмыс істейтін канадалық емес кепілді пайдалануға болады, мысалы, тіс дәрігері, дәрігер, судья, заңгер, нотариус, фармацевт, полиция қызметкері, ветеринар немесе қаржы институтының қызметкері.
Паспорттық алымдар
Канадада шығарылған ересектерге арналған стандартты паспорттың құны (2013 жылдың 1 шілдесінен бастап) бес жылдық паспорт үшін 120 доллар, ал он жылдық паспорт үшін 160 долларды құрайды. Канададан тыс жерлерде тиісінше 190 және 260 доллар төленеді. 16 жасқа дейінгі балаға бес жылдық паспорт Канадада берілген жағдайда 57 доллар, ал Канададан тыс жерде 100 доллар тұрады. Жедел қызмет көрсету немесе жоғалған немесе ұрланған паспортты алмастыру үшін қосымша төлемдер қабылданады. Барлық төлемдер Канада долларымен жүзеге асырылуы тиіс.
Паспортты беруден бас тарту және оны қайтарып алу
IRCC Канаданың паспорттық тәртібінде белгіленген негіздер бойынша, оның ішінде толыққанды өтінім ұсынбау, паспорт алу кезінде дұрыс емес мәлімдеме жасау және қылмыстық құқық бұзушылықтар сияқты жағдайларда, паспортты қайтарып алуға немесе беруден немесе жаңарудан бас тартуға құқылы. Дегенмен, ұлттық қауіпсіздік алаңдауларына байланысты Канада паспортын қайтарып алуға немесе беруден бас тарту мүмкіндігі күмәнда болып отыр.
Жыныстық қатынас
2017 жылдың 24 тамызында Канада үкіметі канадалықтарға, егер олар өз жынысын X (белгіленбеген) деп көрсеткісі келсе, олар үшін қажетті рәсімдерді енгізе бастайтынын жариялады. Бұл Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ICAO) белгілеген машинамен оқылaтын паспорттар үшін рұқсат етілген үш жыныс белгісінің бірі болып табылады: M (еркек) және F (әйел). IRCC X жыныстық белгісі бар паспорттарды басып шығара алатын болғанға дейін, уақытша шара ретінде 2017 жылдың 31 тамызынан бастап, IRCC паспорт иесінің деректер бетінде көрсетілген жынысы емес, X ретінде танылуын көрсететін ескертуі бар паспорттарды ұсынды. 2019 жылдың 11 шілдесінен бастап X белгісі деректер бетіне тікелей басылып шығарылды, алайда, басқа елдер еркек немесе әйел жынысын талап етуі мүмкін екендігі туралы сақтандырылады.
Туған жері
Туған жері мына форматта көрсетіледі: CITYNAME UTO, мұнда "UTO" – туған елдің ISO 3166-1 алфавиттік 3 таңбалық коды. Туған жердің бірінші деңгейдегі әкімшілік-аумақтық бөлінісі, мысалы, Канада провинциясы (немесе АҚШ штаты), туған жердің бір бөлігі ретінде жазылмайды. Осылайша, Британ Колумбиясының Ричмонд қаласында, Квебек провинциясының Ричмонд қаласында немесе Новая Шотландия провинциясының Ричмонд қаласында туған Канада азаматтарының туған жері бірдей болып, РИЧМОНД КАН деп жазылады; Мэйн штатының Портленд қаласында немесе Орегон штатының Портленд қаласында туған Канада азаматының екеуі де PORTLAND USA деп көрсетіледі. Осы форматтан ерекшеліктер төменде тізілген. Паспорт алуға үміткер IRCC-ден өз туған жерін (қаласы мен елін) немесе тек туған елін мәліметтер бетінде көрсетпеуді жазбаша түрде PPTC 077 нысаны арқылы сұрауға құқылы. Өтініш беруші бұл ақпаратты қалдырудың халықаралық шекарадан өту кезінде немесе виза алуға өтініш бергенде қиындықтар тудыруы мүмкін екенін түсінетінін көрсетуі керек.
Гонконг, Макао және Тайвань
Қытай үкіметі Гонконг, Макао немесе Тайваньда туған Канада азаматтарына виза беру шарттарын өзгертуге жауап ретінде, Гонконг, Макао немесе Тайваньда туған канадалықтарға берілетін Канада паспорттарында енді үш әріптік ел кодысы көрсетілмейді, тек туған жері ғана жазылады. Қытай визалары енді туған жері Гонконг HKG, Макао MAC немесе TWN деп көрсетілген Канада паспорттарының иелеріне берілмейді.
Иерусалим мен Палестина
1976 жылдың сәуірінен бері, саясат бойынша, Иерусалимде туған Канада азаматтарының туған жері Иерусалимнің құқықтық мәртебесі шешілмегендіктен, ешқандай ұлттық белгісіз, тек қаланың атымен көрсетіледі. Дегенмен, 1948 жылғы 14 мамырға дейін туған Канада азаматтары, егер олар Ұлыбританияның Палестина мандатында (Иерусалимді қоса алғанда) туған болса, туған жерін Палестина деп көрсетуге болады.
Ресми тілдер
2003 жылдың қыркүйегінде Le Devoir газеті Passport Canada-ға жеке канадалықтарға паспортында қандай ресми тілдің – ағылшын немесе француз тілінің – бірінші болып көрсетілуін таңдау мүмкіндігін беру туралы хат жариялады. Паспорттық кеңсе бұл халықаралық талаптарға қайшы екенін мәлімдеді, бірақ Бельгиядағы паспорт алуға арналған өтініштерде Бельгия азаматтарынан олардың елінің үш ресми тілінің (голланд, француз және неміс) қайсысын паспортарында бірінші көрсетуді қалатындықтары сұралады.
Электрондық паспорт
2008 жылы Канада паспорты 2012 жылдан бастап канадалық саяхатшыларға электрондық паспорттар беретінін хабарлады. Электрондық паспортта иесінің аты-жөні, жынысы, туған күні мен орны және оның бет-әлпетінің цифрлық суреті сақталатын электрондық чип болады. 2010 жылдың 7 сәуірінде Канада паспорты 2012 жылы Канаданың барлық азаматтарына электрондық паспорттар немесе ePassports беруді бастайтынын мәлімдеді. Канада паспорты «электрондық паспорттарды пайдалану Канадаға елдің шекарасын қорғау және канадалықтардың қазіргідей оңай халықаралық саяхат жасау мүмкіндігін сақтау үшін паспорттық қауіпсіздік саласындағы халықаралық стандарттарды ұстануға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, Канада паспорты қазіргі 5 жылдық мерзіммен қатар 10 жылдық жарамдылық мерзімін де ұсына бастайды». 2011 жылдың қыркүйегінде Канада паспорты электрондық паспорт 2012 жылдың соңына дейін дайын болады деп хабарлады, бірақ 2000 жылдардың соңында АҚШ-қа кіру талаптары өзгергендіктен паспорт өтініштерінің көбеюіне және жаңа паспорттық өзгерістерге қатысты халық пікірін білу үшін ұзақ кеңесу процесі қажет болғандықтан бұл мерзім 2013 жылға шегерілді. 2013 жылдың 1 шілдесінен бастап берілген барлық Канада паспорттары электрондық паспорттар болып табылады. Жаңа Зеландия үлгісіндегі жүйе бойынша, паспорт иелері ескі паспорттарын CIC-ге қайтарудың қажеті болмайды, олар жаңа паспортты онлайн түрде алуға өтініш бере алады және жаңасын алғанға дейін ескі құжаттарын сақтай алады. Ескі паспорттарды қайтарудың орнына, өтініш берушілерден осы құжаттардың бұрыштарын «сенімділікпен» кесуі сұралады. Жаңа процестің 2015 жылдың қараша айында қолжетімді болады деп күтілген, бірақ жүйедегі көптеген қауіпсіздік кемшіліктеріне байланысты GCMS-ті паспорт өтініштері үшін пайдалану уақытша тоқтатылғандықтан жоспар қазан айында тоқтатылды. IRCC 2016 жылдың ақпан айында өткізген ішкі аудиттің қорытындысы бойынша GCMS-ті паспорт өтініштерінде пайдалануды тоқтатты. GCMS «Паспорт бағдарламасының бизнес талаптарын» қоса алған барлық тәуекелдер анықталғанға және қамтамасыз етілгенге дейін паспорт өтініштері үшін қолданылмайды.
Жаңа дизайн
2023 жылдың 10 мамырында Канада үкіметі жаңа канад паспортының дизайнын жариялады. Жаңа паспортты басып шығару 2023 жылдың жазында басталды және ол 2023 жылдың 18 маусымынан бастап қолжетімді болды.
Қате пайдалану
Канадалық паспорт қолданысқа енгізілгеннен бері оны жалған жасаушылар, қылмыскерлер және шетелдік үкіметтердің агенттері пайдаланады. Мұндай көптеген дұрыс емес пайдаланулардың себебі 1970 жылға дейінгі салыстырмалы түрде жеңіл рәсімдер болды. 1940 жылы испан азаматы Рамон Меркадер Леон Троцкийді өлтіру үшін жалған канадалық паспортпен Мексика қаласына барды. 1961 жылы Конон Молоди қайтыс болған канадалық Арнольд Лонсдейлдің алаяқтықпен алынған паспортын қолданды. Осы тұлғаны пайдаланып ол Ұлыбританияда тыңшылық қызметімен айналысты. 1997 жылы Израильдің құпия қызметінің қызметкерлері тағы да Канадалық паспорттарды пайдаланып, адам өлтіруге тырысты. Иорданиядағы Халед Машалға жасалған шабуыл оның өлтірушілерінің қамауға алуына әкелді. Сыртқы істер министрі Ллойд Аксуорти ақырында кешірім алды және Моссадтың Канадалық паспорттарды пайдаланудан бас тартатынын жазбаша түрде растады. 1999/2000 жылғы Жаңа жыл қарсаңында Лос-Анджелес халықаралық әуежайын жарылтуға тырысқан әл-Қаиданың «Мыңжылдық бомбалаушысы» Ахмет Рессам Канададан депортациядан қашып, 1998 жылғы наурызда алған Канадалық паспортты пайдаланып, Канадаға еркін кіріп-шықты; ол ұрланған бос куәлікті пайдаланып, оны ойдағы есіммен толтырды. 2007 жылы Канаданың бұрынғы бюрократы шетелдегі адамдарға кем дегенде 10 жалған паспортты сатуда кінәлі екенін мойындады. «Заңсыз азаматтар» бағдарламасына қатысқан ресейлік тыңшы АҚШ-қа барып, ресейлік жасырын агенттерге төлем жасау үшін Канадалық паспортты пайдаланды. Паспорт Кристофер Метсос деген адамға берілген. Алайда, 2010 жылы тыңшылар желісі жарияланғаннан кейін, Канада паспорты құжатты кері қайтарып алды, ол Жоханнесбургтегі Канаданың жоғарғы комиссариатында, Оңтүстік Африкада, қайтыс болған канадалық баланың жеке басын қабылдаған адамға берілгенін мәлімдеді. 1980 жылы Ираннан алты американдық дипломатты Иранның жалған визалары бар нақты Канадалық паспорттарды пайдаланып шығарып әкелді. Бұл Канада үкіметінің құпия келісімімен жасалған болғанымен, бұл дұрыс пайдалану емес.
In 1940, Ramón Mercader, a Spanish national, travelled to Mexico City on a fraudulent Canadian passport to assassinate Leon Trotsky. In 1961, Konon Molody used a fraudulently obtained passport of deceased Canadian Arnold Lonsdale. Using this identity he engaged in espionage activities in the United Kingdom. In 1997, Israeli secret service personnel again botched an assassination bid while using Canadian passports. The attempt against Khaled Mashal in Jordan resulted in the arrest of the would be killers. The Foreign Affairs Minister Lloyd Axworthy eventually received an apology and a written assurance that Mossad would desist from using Canadian passports. Ahmed Ressam, the Algerian al Qaeda Millennium Bomber who attempted to blow up Los Angeles International Airport on New Year's Eve 1999/2000, evaded deportation by Canada and travelled freely to and from Canada by using a Canadian passport he obtained in March 1998 by submitting a fraudulent baptismal certificate; he used a stolen blank certificate, filling it in with a fictitious name. In 2007, a former Canadian bureaucrat pleaded guilty to selling at least 10 fraudulent passports to individuals overseas. A Russian spy involved in the Illegals Program used a Canadian passport to travel to the United States to deliver payment to Russian sleeper agents. The passport was issued to a man known as Christopher Metsos. However, following the public revelation of the spy ring in 2010, Passport Canada revoked the document, saying it had been issued by the Canadian High Commission in Johannesburg, South Africa to a man assuming the identity of a deceased Canadian child. While not a case of misuse as it was conducted with secret approval of the Canadian government, six American diplomats were smuggled out of Iran using authentic Canadian passports containing forged Iranian visas in 1980.
Абдурахман Кадр мен Фате Камельге паспорт беруден бас тарту
2004 жылдың шілдесінде генерал-губернатор Адриен Кларксон Сыртқы істер министрі Билл Грэмнің тікелей кеңесі бойынша Абдурахман Хадрдың Канада паспортын беруден бас тарту туралы шешім қабылдады. Б. Грэм бұл шешімді «Канаданың ұлттық қауіпсіздігі мен Ауғанстандағы канадалық әскерлерді қорғау мүддесінде» деп түсіндірді. Үкімет Хадрдың паспортын беруден бас тарту үшін Корольдік құқығына (Royal Prerogative) жүгінді, себебі ұлттық қауіпсіздік сол кезде Канаданың паспорттық тәртібінде бас тартуға негіз ретінде көрсетілмеген еді. Бірақ көп ұзамай, 2004 жылдың 22 қыркүйегінде тәртіпке 10.1-бап қосылды, ол министрге ұлттық қауіпсіздік тұрғысынан паспортты беруден бас тартуға немесе жоюға мүмкіндік берді. Хадр министрдің паспортын беруден бас тарту шешімін сот арқылы тексеруді сұрады. Келесі жылдың 8 маусымында Федералды сот үкіметтің Канаданың паспорттық тәртібінде тиісті өкілеттік болмаған жағдайда Хадрдың паспортын беруден бас тартуға құқығы жоқ екенін анықтады. Бірақ, егер тәртіп өзгертілсе, Хадр жою туралы шешімге шағымдана алмайтынын атап өтті. 2006 жылы Сыртқы істер министрі Питер МакКей Хадрдың өтінішін тағы да қабылдамады, бұл жолы түзетілген Канаданың паспорттық тәртібінің 10.1-бабын қолданды. Кейіннен 10.1-бапқа ұлттық қауіпсіздік себептерімен паспортынан бас тартылған Фате Камель Федералды сотта шағымданып, сот отырысын өткізді. 2008 жылдың 13 наурызында Федералды сот Канаданың паспорттық тәртібінің 10.1-бабын конституцияға қайшы деп жариялады және осылайша жарамсыз деп таныды. Алайда, сот үкіметке тәртіпті өзгерту үшін алты айға жарамсыздық туралы жариялауды тоқтатты. Федералды үкімет Федералды апелляциялық сотқа шағымданып, 2009 жылдың 29 қаңтарында шығарылған шешім бойынша төменгі соттың шешімі күштен шығарылды. Сот бірауыздан ұлттық қауіпсіздік негіздерімен паспорт беруден бас тартудың Құқықтар мен бостандықтар хартасына сәйкес екенін, шектеу туралы ережені (1-бап) негізгі себеп ретінде келтірді. Камель 2009 жылы Канаданың Жоғарғы сотына шағымданып, бірақ сот оның ісін қараудан бас тартты, осылайша Канаданың паспорттық тәртібіне заңдық шағымдар аяқталды. 2010 жылы Камель тағы да Канада паспортын алуға өтініш берді, бірақ ұлттық қауіпсіздік негіздерімен министр оны тағы да қабылдамады. Ол сот арқылы тексеруді сұрады, бірақ 2013 жылы Федералды сот және кейіннен Федералды апелляциялық сот оның өтінішін қабылдамады. Камель Федералды апелляциялық соттың шешіміне Канаданың Жоғарғы сотына шағымданбады.
Визалық талаптар
Канада азаматтарына виза талаптары – басқа мемлекеттердің билік органдары Канада азаматтарына қатысты қоятын әкімшілік кіру шектеулері. 2024 жылғы ақпан айындағы Хенли паспорт индексіне сәйкес, Канада паспортының иелері 189 ел мен аумаққа визасыз немесе келген кезде виза алып бара алады, бұл Канада паспортын әлемдік рейтингте 6-орынға (Чехия, Польша және АҚШ-пен бірдей) қояды.
Құрама Штаттарда заңды түрде жұмыс істеу
АҚШ-Мексика-Канада келісімі (USMCA) негізінде, егер олардың мамандықтары USMCA ережелеріне сәйкес келсе және АҚШ жұмыс берушісімен алдын ала толық немесе жартылай штатқа жұмыс орны болса, Канада азаматтары АҚШ-та қарапайым процедура бойынша жұмыс істей алады. Бұл процедура TN статусы деп аталады. TN статусы алу үшін физикалық виза алу қажет емес, өтініш беруші АҚШ Кедендік және шекаралық қорғау (CBP) мекемесіне АҚШ-тың кіру портында TN статусы үшін өтініш беруі және оны алуы тиіс. TN статусы мақұлданғаннан кейін үш жылға дейін жарамды болады және егер өтініш беруші бір және де сол жұмыс берушіде жұмыс істей берсе, мерзімізсіз жаңартуға болады. Алайда, әрбір АҚШ-қа кірген сайын бұл статус қайта қарастырылып, жойылуы мүмкін. TN статусы АҚШ-та тұрақты тұруға немесе АҚШ азаматтығына өтуға көмектеспейді. АҚШ-қа көшіп өтуді жоспарлаған немесе TN статусына сәйкес келмейтін Канада азаматтары H-1B статусы бойынша жұмыс істей алады. Басқа елдердің азаматтарынан айырмашылығы, олар АҚШ елшілігінен немесе консулдығынан виза алудан босатылады. Виза талабынан басқа, барлық процедуралар басқа елдердің азаматтары үшін де бірдей.
Алғашқы халықтар
1794 жылы АҚШ пен Ұлыбритания қол қойған Джей келісімшарты бойынша, Канадада туған барлық Бірінші Ұлт өкілдері жұмыс, білім алу, зейнеткерлікке шығу, инвестиция салу немесе көшіп өту мақсатымен АҚШ-қа еркін кіруге құқылы. Осы құқыққа ие болу үшін, барлық талапкерлер кіру портында өздерінің Бірінші Ұлт екенін растайтын құжаттарды ұсынуы керек. Аталған құжаттар, құжат иесінің "кем дегенде 50% американдық үнді мүлттық тегінен" екенін көрсете алуы тиіс.