Классикалық бидің бөлімі – характерлік би! Еуропа халық билерінің театрға бейімделген стилделген нұсқасы. «Аққу көлі», «Дон Кихот» сияқты балеттерде кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Карактерлік би – классикалық бидің ерекше бір тармағы. Бұл көбінесе Еуропа елдерінің дәстүрлі халықтық немесе ұлттық билерінің стильделген бейнесі болып табылады. Бұл биде театрға бейімделген қозғалыстар мен музыка қолданылады. Карактерлік би классикалық балет репертуарының ажырамас бөлігі. Балеттегі кейіпкерлік бидің жақсы мысалы – «Лебедь көлі» балетінің екінші актісінің басындағы ұлттық билер сериясы. «Дон Кихот» балеті де дәстүрлі испан билеріне негізделген көптеген кейіпкерлік вариацияларды ұсынады. Балетке бейімделген танымал кейіпкерлік билерге Венгрия, Ресей, Польша, Италия және Испанияның ұлттық билері жатады: чардаш, мазурка, тарантелла, фламенко және т.б. Карактерлік биді оқыту бағдарламасына енгізген ең танымал мектептердің бірі – Ваганова балет академиясы. Ресей мен бұрынғы Кеңес Одағы республикаларынан тыс жерлерде кейіпкерлік би өнерін үйренуге мүмкіндік аз. Алайда, ол әлі де Ұлыбритания мен Австралияда, сондай-ақ Орталық Еуропада (Чехия, Венгрия) кеңінен оқытылады, мұнда ол Патшалық балет мектебі мен Австралия балет мектебінің студенттерін даярлаудың ажырамас бөлігі болып табылады. Бұл би Royal Academy of Dance және Statni Konzervator Praha емтихан бағдарламаларында жеке дағды ретінде де оқытылады. Көптеген труппалар мен мектептер бұл стильдің тарихымен немесе техникасымен таныс емес. Сондықтан «кейіпкерлік би» термині балет терминологиясындағы бастапқы мағынасына сәйкес келмейтін, жаңылыстыратын тәсілдермен жиі қолданылады. Юрий Слонимский өзінің «Большой балет» (екінші басылым, 1960, 8-бет) кітабында кейіпкерлік би тарихы туралы былай деп жазады:
Character dance is a specific subdivision of classical dance. It is the stylized representation of a traditional folk or national dance, mostly from European countries, and uses movements and music which have been adapted for the theater. Character dance is integral to much of the classical ballet repertoire. A good example of character dance within ballet is the series of national dances which take place at the beginning of Act II of Swan Lake. The ballet Don Quixote also features many character variations based on traditional Spanish dances. Popular character dance adaptations for ballet also include the national dances of Hungary , Russia, Poland, Italy and Spain: csárdás, mazurka, tarantella, flamenco, etc. One of the best known schools that incorporate character dance to teaching syllabus is Vaganova Ballet Academy. Outside of Russia and the former republics of the late Soviet Union, there is little training in the art of character dance. However, it is still widely taught in the United Kingdom and Australia and in Central Europe (Czech Republic, Hungary) where it is integral to the training of students at the Royal Ballet School and the Australian Ballet School. It is also taught as a separate skill within the graded examinations syllabus of the Royal Academy of Dance, Statni Konzervator Praha. Most performing companies or schools elsewhere are not familiar with the history or technique of this style. Therefore, the term character dance is often used in misleading ways that have no bearing to the original definition in ballet terminology. Yuri Slonimsky writes in his book The Bolshoi Ballet (Second edition 1960, p.8) on the history of character dance:
Халықтық дәстүрлер ғасырлар бойы балетке енгізіліп келіп, бірақ Мариус Петипаның ассистенті Александр Шираевке дейін ғана кейіпкерлік би классикалық балеттің құрамдас бөлігі ретінде лайықты орын алатын бірегей және жүйеленген өнер түріне айналды. Карактерлік билер әдетте суетті табан мен кішкентай өкшесі бар аяқ киімдерде немесе ботинкаларда орындалады. Әдетте, ерлер қара түсті кейіпкерлік аяқ киімдерді, ал әйелдер ет түсті аяқ киімдерді, көбінесе үлкен әйелдік өкшесі бар, бірақ кейде қара аяқ киімдерді де таңдайды.
Folk traditions have been incorporated into what is known as ballet for centuries but it was not until Aleksandr Shirayev, Assistant to Marius Petipa, that character dance became a unique and codified art form that takes its rightful place as an integral part of classical ballet. Character dances are usually performed in shoes or boots, with a suede sole and a small heel. Men typically wear black character shoes and women typically wear a flesh coloured shoe with a larger, more feminine heel, but sometimes black shoes too.