Кіріспе

Күндізгі күзет («Дневной Дозор») – орыс авторлары Сергей Лукьяненко мен Владимир Васильевтің фантастикалық романы. «Сағаттар» сағасындағы екінші кітап, оған «Түнгі күзет» (Night Watch), «Көктемгі күзет» (Twilight Watch), «Соңғы күзет» (Last Watch), «Жаңа күзет» (New Watch) және «Алтыншы күзет» (Sixth Watch) кітаптары прецедент болып табылады. «Күндізгі күзет» сериядағы Антон Городецкийдің көзқарасынан баяндалмаған жалғыз роман ретінде ерекшеленеді. 2006 жылы түсірілген «Күндізгі күзет» фильмі де сол атауды алып жүрсе де, ол шын мәнінде серияның бірінші кітабы «Түнгі күзеттің» екінші жартысының еркін бейімделуі болып табылады, бұл романның бейімделуі емес. Эндрю Бромфилд жасаған ағылшын тіліне аудармасы 2007 жылдың қаңтар айында АҚШ және Ұлыбританияда жарық көрді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Мәскеу көшелерінде, қалған халқынан ешбір айырмасы жоқ, "Басқалары" жүреді. Бұл жандар табиғаттан тыс күштерге ие және біздің әлемімізге параллель өмір сүретін көлеңкелі әлемге, Twilight-ке кіре алады. Әр "Басқа" қараңғы күштерге немесе жарық күштерге адал болуға міндетті. Әр тараптың қарсы тарапы мыңжылдықтар бұрын жасалған келісімнің ережелерін сақтауын қадағалау үшін өз күзетшілерін ұстайды. Жарық күшінің күзетшілері "Түнгі күзет" деп, ал қараңғы күшінің күзетшілері "Күнгі күзет" деп аталады, олардың белсенділік уақытына сәйкес.

Өзгелерге жарық

Антон Городецкий (Жұрақ сиқыршысы) – Түнгі күзеттің еріксіз мүшесі, бірінші кітаптың басында, нақты далалық жұмыстарға қарағанда қарапайым, техникалық жұмыстарды артық көреді. Оқиғалардың дамуы оны толыққанды оперативші болуға мәжбүр етеді. Бұл оқиғалар оны "Жарықтардың өзгелері" ісіне қатысты әлдеқайда циникті етеді. Оның сүйікті әуесқойлығы – кездейсоқ реттелген, жеке жасалған шағын дискілерді тыңдау. Роман барысында Светланамен қарым-қатынасы шиеленіседі, бірақ кітап Антонның Светлананың баласының әкесі болатынын біліп аяқталады. Борис Игнатьевич / Гесар (Ұлы жарық сиқыршысы) – өмір бойы көптеген батырлар мен философтарға тәлім берген ежелгі тибеттік текті сиқыршы. Ол 15 ғасырдың басында Еуропаға көшіп келген. Түнгі күзетте жоғары лауазымдарға тағайындалуға көптеген мүмкіндіктері болғанымен, ол Мәскеу бөлімшесінің аймақтық директоры болып қалуды жөн көрді. Гесар – шайқаста шыңдалған, жеңілістерді шағын жеңістерге айналдыра білетін тактик. Ол өзінің қол астындағыларына қатты қамқорлық жасайды, бірақ үлкен мақсат үшін оларды қауіпке тікелей ұшыратудан тартынбайды. Светлана (Ұлы жарық сиқыршысы) – жас дәрігер, Ұлы жарық сиқыршысы болған. Ол Жарық Мәсіхінің анасы болуға тағдырланған. Оның күші Айнаның әсерінен қатты әлсіреді. Ольга (Ұлы жарық сиқыршысы) – Гесардың ескі досы және кейде жақыны, ол жарық жағына берген уәделерін бұзғаны үшін соғаға айналдырылған. Күндізгі күзет оқиғаларынан бұрын, ол жазасы алынып, толық күшіне қайта ие болды. Ол сондай-ақ тағдыр кітабына Жарық Мәсіхінің туған күніне жанама әсер ету үшін жазды (өйткені басқаның тағдырын тікелей өзгерту өте қиын). Семион (Жұрақ сиқыршысы) – әлемге ащылықпен қарап, цинизмге бой алдырған тәжірибелі сиқыршы. Көптеген әріптес сиқыршыларынан айырмашылығы, ол сиқыры болмаса да, жақсы жауынгер. Тайгер Бала / Катя (Shifter Mage) – жас, ойнақы сиқыршы, зергерлік бұйымдар мен талисманға құмар. Ол Қараңғы және Жарық басқалары тарапынан жоғары бағаланады. Оның кез келген адамды өз қатарына тарта алатыны айтылады. Атауынан көрініп тұрғандай, жолбарыс – оның жануарлық формасы. Оның құпия жолдармен толы үлкен үйі бар. Ойнақпен шайқасқанда Виталийдің сиқырынан қаза тапты. Аю (Shifter Mage) – тым жабық, тыныш сиқыршы, есептелген, қатыгездік тактикасымен танымал. Ол бастапқыда Қараңғы басқа болған деген болжамдар жиі айтылады, бірақ таңдау жасалғаннан кейін басқалар жағын өзгерте алмайды деген фактіге қарамастан. Оның жануарлық формасы – үлкен ақ аю. Ол көбінесе Тайгер Баламен бірге жұмыс істейді және оның қазасына қатты қайғырады. Игнат (Жұрақ инкубусы/Суккубусы) – "Голливуд актерінің сырт келбеті мен грек құдайының денесіне" ие, өзіне ғана ойлайтын сиқыршы. Ол кез келген әйелмен (немесе еркекпен) қарым-қатынас жасай алатынымен мақтанады. Сондықтан, ол сәтсіздікке қатты төзе алмайды. Гарик (Жұрақ сиқыршысы) – әйелдермен бақытсыздыққа ұшырағанымен танымал ұялшақ сиқыршы. Алишер (Жұрақ сиқыршысы) – девон әкесінен және адам анасынан туған әлсіз сиқыршы. Алишердің әкесі бірінші кітапта Алиса Донникованың қолынан қаза тапты. Содан кейін ол Гесардың жаңа шәкірті болды. Гесардың жоспарында оның белгісіз рөлі болуы мүмкін деген пікір айтылды. Игорь Теплов (Жұрақ сиқыршысы) – идеалистік орта деңгейдегі сиқыршы. Жасы келгеніне қарамастан, ол 1920 жылдардың соңында дүниеге келген. Ол "Жарықтардың өзгелері" ісіне адал, бірақ принциптерінен бас тартқаны кейде қиындықтар туғызады. Ол Қараңғы басқалармен шайқаста күшінен айырылып, Қара теңіздегі лагерьке емделуге жіберілді. Ол Алисаға ғашық болды, ол да күшін жоғалтқаннан кейін жазылып жатқанда, екеуі де бір-бірін басқалар ретінде тани алмады. Алисаның қараңғы басқа екенін білгеннен кейін, ол қатты ренжіді және оған қарсы шықты, бұл оның өліміне әкелді, өйткені ол қарсылық көрсетпеді. Бір жылдан кейін, Фафнир оқиғасы кезінде, ол Алисамен бірге болу үшін өз еркімен "Шомыртқа" сүртіп жіберді ("дематериалданды").

Қараңғы басқалары

Завулон (ағылшын тіліндегі аудармасында Забулон деп жазылады) (Ұлы қараңғы сиқыршы) – Гесармен шамалас жастағы ежелгі саясаткер. Оның нағыз бейнесі көп уақыт Құралайда өткендіктен, демондық сипатқа ие болған. Ол Алисаны қайтарып алуға мүдделі болды, егер ол сөйтілгеннің бәрін орындаса (бірақ ол Алисаны тек өзінің жоспарының бір бөлігі ретінде пайдаланғанын кейіннен көрсетті). Ол Льюис Кэрроллды білген. Алиса Донникова (Қарақырау) – жас сиқыршы, қиындықтарға құмар және сырлы түрде сананы манипуляциялауға бейім. Ол Завулонның Жарық Мәсіхті лайықты ұстаздан айыру ниетімен жасаған жоспарының салдарынан қаза тапты. Фарнир ісінде куәлік беру үшін уақытша қайта тірілді. Анна Лемешева (Қарақырау) – Завулонның бұрынғы сүйіктісі болған тәжірибелі сиқыршы. Завулон Алисаға көңіл бөлгенде қызғанышқа толы болды. Ол Алисаны уақытша қайта жандандыру/тірілту үшін құрал ретінде пайдаланылды. Эдгар (Қара маг) – күшті қара маг (1-2 деңгей), Завулонның бұйрығымен Эстонияның Күндізгі күзетінен Мәскеуге ауыстырылды. Бір кезде Қараңғы Күштердің мүддесін берік қолдағанмен, олардың өмір салтының көптеген жақтары оған ұнамады. Завулонның саясаттарынан жалыққаннан кейін ол Инквизицияға қосылады.

Қатыспаған

Максим (Инквизитор) – орта тапқа жататын жарық Басқа, оның күші Түнгі күзет оны таба алмастан бұрын пайда болды. Ол зұлымдықты іздеуге итермеленіп, сиқырлы ағаш қанжарымен қараңғы Басқалардың төменгі деңгейдегілерін аңдап өлтірді. Басқалар туралы шындықты білген соң, Инквизицияға қосылды. Виталий Рагоза (Айна) – екі жаққа да қатысы болмаған кішігірім Басқа, бірақ Мәскеудегі Түнгі күзет пен Күндізгі күзет арасындағы тепе-теңдікті қалпына келтіру үшін өзінің күшімен Айнаға айналдырылды. Айна ретінде ол сол сәтте күрескен кез келген Басқаның күш деңгейіне теңесе алатын. Екі апта ішінде ол "Тайгер" баласын өлтіріп, Светлананың күшін тонады. Міндетін орындағаннан кейін, ол Қараңғылыққа жоғалып кетті. Витецслав (Инквизитор): жоғары дәрежелі вампирлік қараңғы Басқа. Антон Прага Инквизициясында вампир бар екенін білгенде қатты таң қалды. Чех тілінде – Vítězslav. Егор (Басқа) – жарыққа да, қараңғыға да қатысы жоқ, сирек кездесетін жас Басқа. Ол да Виталий сияқты Айнаға айналуы мүмкін екені айтылды.