Кіріспе
Кашмир және Кашмир ішіндегі қақтығыстың уақыт жобасы
Төменде Кашмир қақтығысының – Үндістан, Пәкістан және шамалы дәрежеде Қытай арасындағы аумақтық даудың уақыт жобасы келтірілген. Үндістан мен Пәкістан осы мәселе бойынша төрт соғысқа қатысып, бірнеше шекаралық ұрысқа түскен.
18461945: Князьдік мемлекет
Кашмир алқабы – мұсылман көпшілігі тұратын, кашмир тілінде сөйлейтін және Кашмирият деп аталатын ерекше мәдениеті бар аймақ еді. Махараджа бұл ұсыныстарды қабылдады, бірақ оларды іске асыруды кешіктірді, нәтижесінде 1934 жылы наразылықтар туды. Махараджа халыққа заң шығару жиналысын құруға мүмкіндік беретін конституцияны қабылдады, бірақ ол әлсіз болды. Одан кейін, Мұсылман конференциясының жас көшбасшылары партияны кеңейтіп, штаттың барлық халқының мүше болуы үшін шақырулар жасады. Жеңіске жеткен екі тәуелсіз кандидаттың кейін Мұсылман конференциясына қосылғаны айтылады. Сонымен қатар, Ұлттық конференция Бүкіл Үндістан штаттары халықтары конференциясына қосылды, бұл князьдық штаттардағы Конгресспен байланысты қозғалыстардың тобы еді.
1947 жылдың сәуір айы
Шығу маусым айында күшейіп, тамыз айына дейін жалғасты.
1947 жылдың шілдесі
Штаб бастығы генерал-майор Генри Лоуренс Скотттың мәлімдемесіне сәйкес, олар бірнеше күн бұрын штатқа кірген Батыс Пенджабтан келген 30 мұсылманның ықпалымен қоздырылған.
1947 жылдың қыркүйегі
Пакстанның Солтүстік-Батыс шекаралық провинциясынан мыңдаған пуштундар, Пакстан армиясы тарапынан жасырын түрде тартылған, Пунч пен Джаммудағы мұсылмандарға жасалған қатыгездіктерге ашуланған Пунч көтерілісшілерімен бірге Кашмирге шабуыл жасады. Олар жол бойы тонау мен кісі өлтіруге ұшырады. Махараджаның армиясының Пәкістанға жақтас әскери қызметкерлері Домелде (Музаффарбад) көтеріліс ұйымдастырып, Джелум өзенінің көпірін бақылауға алды, халықтың еркі анықталғанша. Тайпалар тағы да Кашмирге көптеп келді.
1947 жылдың қарашасы
6 қараша күні Пакистан мен Азад Кашмирде естелік күні болып белгіленді. Бұл күн Үндістан басқаруындағы Джаммуда "Мирпур күні" ретінде еске алынады. Алайда, Джинна келісімді қабылдамады: "Ешқандай міндеттемелерді, келісім шарттарын мен мақұлдамайынша қабылдауға болмайды. Лиақат мырза осы мәмілеге сәйкес әрекет етуге келісті және уәде берді", - деп министрлерге жолдаған хатында жазды. Келесі күні Үндістанның Қорғаныс комитетіне Пакистанның тайпалық жасақтарды күшейтіп жатқаны туралы хабарланды.
1948 жылдың ақпан-сәуір айлары
Қысқы қар Зодзи-Ла асуын жапқандықтан, күшейте алмайтын жағдай туды. Ладак халқы Неруден көмек сұрады.
1949 жыл
1948 және 1949 жылғы БҰҰ-ның қауіпсіздік кеңесінің қаулыларына сәйкес, екі ел де Пәкістанның өз басып кіргендерін шығарып алуын қамтамасыз етуі, одан кейін Пәкістан мен Үндістан күштерін шығарып алуын, содан кейін плебисцит өткізілетін бітім шартының ережелерін анықтау үшін негіз ретінде қабылдады. Дегенмен, екі ел демилитаризация процедурасы мен ауқымы бойынша түсінбеушіліктерге байланысты бітімге келе алмады, оның ішінде Азад Кашмир армиясы бітім кезеңінде таратылуы керек пе, әлде плебисцит кезеңінде таратылуы керек пе деген мәселе де болды.
1953 жыл
Дели және елдің басқа да аймақтарында ірі наразылықтар болды.
1954 жыл
Ол салқын соғысқа байланысты жағдайлар мен осындай одақтың Кашмир мәселесіне әсер ететіні туралы алаңдаушылығын айтты. Осыдан бастап Үндістан халық қалауын (плебисцит) жүзеге асыруға қарсылық көрсетті.
1955-1957 жылдар
Үндістанның Ішкі істер министрі Пандит Говинд Баллаб Пант Сринагарға сапары барысында Джамму және Кашмир штаты Үндістанның ажырамас бөлігі екенін және оның мәртебесін қайта анықтау үшін референдум өткізу туралы сөз қозғалмайтынын жариялады. Үндістан референдум өткізуге жасалған барлық әрекеттерге қарсы тұруын жалғастырды.
1970-1979 жылдар
Плебисциттік майдан таратылып, Ұлттық конференция деп аталды. Шейх Абдулла 11 жылдық үзілістен кейін Джамму және Кашмирдің бас министрі лауазымына келді. Келесі жылы Аманулла Хан оның Бас хатшысы болып сайланды. Осылайша тартылған моджахедтер 1980-жылдардың аяғында Кашмирде ислами үкімет құруды өздерінің жеке мақсаты ретінде алға қойды.
1987-1989 жылдар
МУФ үміткері Мохаммад Юсуф Шах, бұрмалаушылық пен мемлекет тарапынан жасалған зұлымдықтардың құрбаны болғаннан кейін, Сайед Салахуддин есімін қабылдап, Хизб-ул-Муджахиддин жауынгерлік ұйымының басшысы болды. Оның сайлау жәрдемшілері – ХАЖИ тобының мүшелері Абдул Хамид Шайх, Ашфак Маджид Вани, Джавед Ахмед Мир және Мохаммед Ясин Малик JKLF-ке қосылады.
2010-2018 жылдар
Үндістан билігі бұл дауыстың Кашмир халқының Үндістан демократиясын қолдағандығын мәлімдеді.
2019 жылдан қазіргі уақытқа дейін
2019 жылдың 6 қыркүйегіндегі Үндістан үкіметінің баяндамасына сәйкес, 4 мыңға жуық адам тұтқындалды және көптеген адамдар азапталды. Баяндамада балалар да ұсталғаны айтылды, бірақ 2019 жылдың желтоқсанында бұл мәлімдеме жалған екені анықталды. Даулы аймақта 200-ден астам саясаткер, оның ішінде Джамму және Кашмирдің (Дж&К) екі бұрынғы бас министрі, сондай-ақ, «Барлық партиялар Хуррият конференциясынан» 100-ден астам көшбасшы мен белсенді ұсталды.