Кіріспе

Көне рим императорлық форумы, Италияның Рим қаласының танымал орны.

Август форумы (Forum Augustum;) – Август тұрғызған Римнің императорлық форумдарының бірі. Форум мен оның Марс Ұлтор храмы толыққанды аяқталмай, алғаш уәде берілгеннен кейін 40 жыл өткен соң, б.з.д. 2 жылы салтанатты түрде ашылды.

Тарих

Триумвир Октавиан б.з.б. 42 жылы Филиппи шайқасында Римнің соғыс құдайы Марстың құрметіне ғибадатхана салуға уәде берді. Жер мәселелері, сондай-ақ көптеген сәулеттік қателіктер құрылысты ұзаққа созды. Аяқталмаған форум мен оның ғибадатханасы алғаш рет уәде берілгеннен кейін 40 жыл өткен соң, б.з.б. 2 жылы салтанатты түрде ашылды. 19 жылы Тиберий ғибадатхананың екі жағына жас Друз бен Герман және олардың Германиядағы жеңістерінің құрметіне екі триумф аркасын қосты. 112 жылы Траян форумының ашылуымен Август форумында табылған жазулардың саны азайды, бұл Адриан кейбір жөндеу жұмыстарын жүргізгенімен, оның көптеген функциялары жаңа орынға ауыстырылғанын көрсетеді. Эксэдралардың білім беру және мәдени мақсатта қолданылуы кейінгі антикалық дәуірде тіркелген. Форумға соңғы сілтеме 395 жылы жасалған. Археологиялық деректер көрсеткендей, құрылыстар жүйелі түрде 6 ғасырдың бірінші жартысында бөлшектелген, бұл, мүмкін, жер сілкінісі немесе соғыстар салдарынан ауыр зақымдануына байланысты болған. Август форумы Римнің ұлы қоғамдық ғимараттарының біріншілерінің қатарында болды және оның жоғалуы оның бастапқы атының естелігінің тез жоғалуын түсіндіреді. 9 ғасырда қираған ғибадатхананың тұғырына базилиандық монастырь салынды. 10 ғасырға қарай форум қираған үйінділер мен өсімдіктерге толып, жергілікті тұрғындар оған Hortus mirabilis (әдемі бақ) деген ат берді.

Қолданылуы

Август форумы Марс құдайына арналған ғибадатхананы орналастыру және Рим форумы тым толы болғандықтан, сот ісін жүргізу үшін қосымша кеңістік беру мақсатымен салынған. Шаяндасқа дейін генералдар Марс ғибадатханасынан салтанатты рәсімнен өткен соң жолға шығатын. Ғибадатханада жас жігіттердің тога вирилис кию рәсімі сияқты басқа да шаралар өткізілді. Сенат соғыс мәселелерін талқылағанда ғибадатханада жиналатын, ал жеңіске жеткен генералдар өздерінің жеңістерінен алған олжаларын Марс құрбандығына арнап, алтарьға қоятын. Соғыстан алынған қару-жарақ пен азық-түлік көбінесе Форумда сақтауға алынар еді. Август бұл ғибадатхананы Парфтардан Красстың сәтсіз жорығы кезінде тартып алған туларын сақтау үшін де пайдаланды. Бұл тулар 20 жылы Августтың дипломатиялық әрекеттері арқасында қайтарылып алынған, және Прима Портадағы Август мүсінінде бейнеленген. 9 жылы Тейтобург орманы шайқасында XVII, XVIII және XIX легиондарының үш Аквиласы жоғалып кетті; олардың үшеуі де 14 жылы Марсилерден, ал 15 жылы Бруктерлерден табылды. Үшіншісі 41 жылы Шоуцилерден қайтарылып алынды, және барлығы Марс-Қорғаушы ғибадатханасына орналастырылды.