Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Tell Fekheriye (تل الفخيرية) (көбінесе Tell el Fakhariya немесе Tell Fecheriye деп жазылады) – Сирияның солтүстігіндегі Хасака провинциясындағы Хабур өзені алқабындағы ежелгі орны. Бұл шамамен б.з.д. 2000 жылдан бері белгілі болған Сиккан қаласының орны ретінде нақты анықталды. Сиккан б.з.д. 1-мыңжылдықтың басында Бит-Бахиани Сиро-Хетт мемлекетінің бір бөлігі болды. Аймақта бірнеше төбелер (tell) жақын орналасқан: Tell Fekheriye, Рас-әл-Айн және Телл Халафтан шығысқа қарай 2,5 километрде, арамей және Жаңа Ассириялық Гузана қаласының орны. Қазба жұмыстары кезінде осы орнында Телл-Фехерье екі тілде жазылған жазуы табылды, ол Хадад-ити туралы мәліметтердің көзі болып табылады. 20-ғасырдың басында Телл-Фехерье Митаннидің астанасы Вашуканнидің орны деп ұсынылған, бірақ бұл мәлімдеме расталмады. Майкл Роаф, Питер Аккерманс, Дэвид Оутс, Джоан Оутс және Эдвард Липински сияқты көптеген ғалымдар бұл теорияға қарсы болды. Дегенмен, Стефано де Мартино Мирко Новак және Доминик Бонац басқарылған неміс командасының соңғы археологиялық қазбаларының нәтижесінде бұл анықтамаға жаңа қолдау көрсетті.
Tell Fekheriye ( تل الفخيرية) (often spelled as Tell el Fakhariya or Tell Fecheriye, among other variants) is an ancient site in the Khabur river basin in al Hasakah Governorate of northern Syria. It is securely identified as the site of Sikkan, attested since c. 2000 BC. Sikkan was part of the Syro Hittite state of Bit Bahiani in the early 1st millennium BC. In the area, several mounds, called tells, can be found in close proximity: Tell Fekheriye, Ras al Ayn, and 2.5 kilometers east of Tell Halaf, site of the Aramean and Neo Assyrian city of Guzana. During the excavation, the Tell Fekheriye bilingual inscription was discovered at the site, which provides the source of information about Hadad yith'i. In the early 20th century Tell Fekheriye was suggested as the site of Washukanni, the capital of Mitanni, but the claim is unconfirmed. Many scholars opposed this theory including Michael Roaf, Peter Akkermans, David Oates, Joan Oates and Edward Lipiński. However this identification received a new support by Stefano de Martino due to recent archaeological excavations by a German team led by Mirko Novák and Dominik Bonatz.
Тарих
Бұл жер неолит дәуірінде мекенделгендігін көрсетеді. Қазірге дейін жүргізілген шектеулі қазба жұмыстары Орта Ассирия және Жаңа Ассирия кезеңдерінде маңызды дамулар болғанын көрсетті, ал ертедегі Митанни кезеңдерінен тек сирек қыш сынықтары табылды. Бұл жерде Рим-Византия дәуірінде де адамдар тұрған.
The site showed signs of occupation in the Neolithic period. The limited excavations so far conducted have shown substantial developments in the Middle Assyrian and Neo Assyrian periods, with only scattered pottery sherds from the earlier Mitanni periods. The site was also occupied in the Roman Byzantine period.
Уошуканимен ұсынылып отырған бірлестік
Дитрих Опиц жақын орналасқан Ра'с-әл-Айндағы Сикан қаласын Митанни мемлекетінің астанасы – Ушуканнимен теңестірді. Сикан атауының оның хуриттік немесе үнді-арийлік түпнұсқасының ассириялық түрі болғаны жөнінде пікір қалыптасты, ол (Wa) Сикан(ни) түрінде сақталған. Бірақ осы қаланың өзінде немесе басқа да жерлерде жүргізілген қазба жұмыстарынан осы теңестіруді растайтын эпиграфикалық, глифтік немесе басқа археологиялық дәлелдер әлі табылмады. Сондықтан, теңестіру тек этимологиялық негізде ғана жасалған. Эдвард Липинский бұл этимологияға қарсы шығып, Сикан атауының семиттік есім екенін (яғни, стела мағынасында) және бұл атау бұл жерге шамамен б.з.б. 2000 жылға дейін белгілі болғанын көрсетті. Ушуканниден Мысырға жіберілген саз тақташа химиялық талдаудан өтті және Сиканнан алынған үлгілермен салыстырылды, нәтижесінде "сәйкессіздік" анықталды.
The Neo Assyrian city Sikan at nearby Ra's al 'Ayn was identified by Dietrich Opitz as the capital of Mitanni, Washukanni. The name Sikan was then believed to be an Assyrianized version of its Hurrian, or Indo Aryan original, becoming (Wa )Sikan( ni). No epigraphic, glyphic or other archaeological evidence supporting this identification has yet emerged from excavations at this or other sites. The identification thus rests on a purely etymologic basis. The etymology is challenged by Edward Lipiński, who points out that Sikan is a Semitic name (meaning stele) already attested for the site circa 2000 BC. A clay tablet sent from Washukanni to Egypt was chemically analyzed and compared with samples from Sikan; the result was "no match".
Археология
Бұл жердің аумағы шамамен 90 гектарды құрайды, оның 12 гектары биік үйіндіні құрайды. Телл Фахария 1900 жылдардың басында Макс фон Оппенхаймның назарына ілікті. 1929 жылы Тель-Халафтағы қазба жұмыстары кезінде ол Феликс Лангенгер мен Ханс Леманды жерді зерттеу үшін жіберді, нәтижесінде контурлық карта жасалды. 1940 жылы Кальвин В. Макьюэн басқарыған Чикаго Шығыс институты мен Бостон көркемсурет мұражайының командасы, құрамында Гарольд Д. Хилл болған, қысқа мерзімге жұмыс істеді, бірнеше сынама қазбалар жасады, жердің контурлық картасын жасады және түрлі қыш ыдыстар мен жазуы бар заттарды жинады. Олардың арасында он екі тақташа және бірнеше сынықтар болды. Б.з.д. 13 ғасырға жатқызылатын орта ассириялық тақташалардың бірі сол кезде қаланың аты Дунну болғанын көрсетті. Зерттелген аймақтар негізінен орта ассириялық және жаңа ассириялық мәдениеттеріне жатады. 1955 жылы Антон Муртгат Митанни империясы кезеңіне жататын Телл Фахарияда екі сынама қазба жасады. 2001 жылы А. Прусс басқарыған Хале-Виттенберг университетінің және Сирияның Ежелгі Ескерткіштер мен Мұражайлар Бас Дирекциясының тобы қысқа мерзімді қазба жұмыстарын жүргізді. 2005 жылғы зерттеуден кейін, 2006 жылы Берлин еркін университеті, SAHI Словакия археологиялық және тарихи институты және Сирияның Ежелгі Ескерткіштер мен Мұражайлар Бас Дирекциясының тобы Телл Фахарияда бір ай бойы жұмысты қайта бастады. 2007 жылы қазба жұмыстары 8 апта бойы жалғасты. 2009 жылы Митанниден кейінгі кезеңнің басындағы қабаттан 11 орта ассириялық клинопись тақташалары табылды. 2010 жылы осы контексте 40 мәтін мен мәтін фрагменттері табылды. Алдын ала аударма олардың әкімшілік сипатта екенін көрсетті. Эпонимдер кейбіреуін б.з.д. 13 ғасырдағы орта ассириялық билеушілер Шальманесер I және Тукулти-Нинурта I биліктерімен байланыстырады. Сондай-ақ, бірнеше байланысты мөрлер мен бірнеше мөрлер де табылды.
The site is around 90 hectares in area, 12 of which are a high mound. Tell Fakhariyah came to the attention of Max von Oppenheim in the early 1900s. In 1929, during his excavations at Tell Halaf, he dispatched Felix Langenegger and Hans Lehmann to the site to do a field survey, resulting in the production of a contour map. In 1940, a team from the Oriental Institute of Chicago and the Boston Museum of Fine Arts, led by Calvin W. McEwan, and which included Harold D. Hill, worked for a short period there, conducted several soundings, developed a contour map of the site, and collected various pottery and epigraphic objects. The later included twelve tablets and some fragments. One of the Middle Assyrian tablets, from c. 13th century BC, indicated that the town's name was Dunnu at that time. The areas explored were mainly Middle Assyrian and Neo Assyrian. In 1955, Anton Moortgat conducted two soundings at Tell Fakhariyah, dated to the Mitanni empire period. A brief excavation occurred in 2001 by a team of University of Halle Wittenberg and the Syrian Directorate General of Antiquities and Museums led by A. Pruß. After a survey in 2005, a team from the Free University of Berlin and SAHI Slovak archeological and historical institute and the Syrian Directorate General of Antiquities and Museums resumed work at Tell Fakhariyah for a month in 2006. Excavations continued in 2007 for a period of 8 weeks. In the 2009 season, 11 Middle Assyrian cuneiform tablets were recovered from a layer early in the post Mitanni period of the site. In 2010, 40 texts and text fragments were found in the same context. Preliminary translation shows them to be administrative in nature. Eponyms link some to the 13th century BC reigns of Middle Assyrian rulers Shalmaneser I and Tukulti Ninurta I. A number of related sealings and a few seals were also found.