Кіріспе

Карна – Коннемара ауданы, Галвей округі, Ирландиядағы аймақ. Ол елдің батыс жағалауында, Галвей қаласынан батысқа қарай шамамен 50 км қашықтықта орналасқан. Карна өте шағын аймақ, бірақ төңіректегі аймақтардың орталық нүктесі ретінде Гарда Сиохана бөлімшесі, жедел медициналық жәрдем көлігі бар денсаулық орталығы және ирланд жағалау күзетінің құтқару кемесі орналасқан. Карна кез келген елді мекенге жақын емес. Ұлы ашаршылыққа дейін халық саны орташа есеппен 8000-нан күрт азайды. Тұрғындардың орташа жасы Ирландияның жалпы орташа жасынан едәуір жоғары. Ұлттық Ирландия университеті, Галвей, Карнаның жанындағы Ройсин-на-Майниахта ирланд тілі мен білім беру орталығын (Áras Shorcha Ní Ghuairim) иеленеді. Сондай-ақ, ол Майнистегі Мартин Райан институтының теңіз биологиялық станциясын және университеттің эксперименталды физика факультеті басқаратын Мейс-Хедтегі (Карна) атмосфералық зерттеу станциясын басқарады. Карнада Батыс Коннемараны, соның ішінде Раундстоунды таза сумен қамтамасыз ететін су қоймасы бар. Карнадан Галвей қаласына және кері бағытта жолаушыларды тасымалдайтын автобус та бар, ол N59 тас жолы бойында тоқтайды. Кромвель соғысынан және одан кейінгі Даун-Сурвейге негізделген тәркілеулерден кейін, мүліктен айырылған көптеген адамдар Коннахтта қоныстанды. «Тозаққа немесе Коннахтқа» деген мәлімдеме осы көші-қон кезінде пайда болды. Карна күшті Галтахт аймағында орналасқан, сондықтан көптеген адамдар үйде ирланд тілінде сөйлейді. Халықтың басым бөлігі екі тілді (2006 жылы 96%), ал ағылшын тілі екінші тіл болып табылады. Ирландияның тәуелсіздік соғысы мен азамат соғысынан кейін Карна Ирландияның жоғалып бара жатқан фольклорын, мифологиясын және ауыз әдебиетін жазудағы Ирландиялық фольклор комиссиясының жұмысы үшін маңызды орталық болды. Фольклор коллекционері және архивисті Сеан О Суиллеабхайнның айтуынша, Карна тұрғындарының әңгіме айтуға тақырыбы жоқтары сирек кездесетін жағдай еді және 1935 жылы Карна ауданында Батыс Еуропаның кез келген жерінен гөрі көбірек жазылмаған халық ертегілері бар екендігі мойындалды. Карна мен Чилл Чиарайнде екінші деңгейдегі студенттерге арналған Coláiste Sheosaimh деп аталатын ирланд тіліндегі колледж бар.

Ертедегі христиандық

Сент-Макдара аралы (Cruach na Cara) Карнаға жақын Мейс-Хед жағалауында орналасқан. Бұл орында ерте христиандық шіркеудің тастан салынған ғимараты және аймақтағы балықшылар мен теңізшілердің қадірлісі Сент Мак Дараның кресті орналасқан. Жыл сайын 16 шілдеде аралға қажылық сапар жасалады, одан кейін дәстүрлі қайықтардың жарысы өтеді.

Жағалауды қорғау

Испан армадасының Ұлыбритания және Ирландияның батыс жағалауында тараған кезде, испан кемесі – «Консепсьон де Хуан дель Кано» Маседегі Карна жағалауындағы жартастарға тіреліп қалды. Теңізшілер Галвейге жеткізіліп, Коннахт губернаторы Бингем Эйр алаңында көпшілік алдында дарға асылды. Кеменің қалдықтары табылған жоқ. Сонымен қатар, Наполеон соғыстары кезінде салынған Мартелло мұнарасының қираған қалдықтары да бар. Бұл мұнаралар француз кемелерін жағалаудан байқау үшін салынған. Карна орталығынан 5 минуттық жерде орналасқан Колин төбесіндегі мұнара қазірге уақытқа дейін қираған күйде. Археологтардың пікірінше, жертөле болған жердің қалдықтарын қираған мұнараның ішіндегі тереңдікке қарай созылған ойыстан көруге болады. Сондай-ақ, Карнадан 10 минуттық қашықтықтағы Мейс-Хедлендте, испан армадасының кемесі жағаға отырған жерге жақын, Ирландия қорғаныс күштері Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі (Төтенше жағдай) Ирландия жағалауындағы кемелерді байқау үшін пайдаланған әскери бекіністің қалдықтары сақталған.

Сент-Оливер апаты

2004 жылдың қыркүйек айында "Сент Оливер" балық аулау кемесі Рос ан Мхильге жол тартты. Кеме Леттерардтағы кеме құрылыс-жөндеу заводында жөндеуден өтіп жатқан еді. Бортында Коннемара мен Аран аралдарының түрлі аймақтарынан келген төрт адам болды, оның ішінде зауыттың иесі де бар еді. Бағыт әдеттегідей болуы тиіс еді, бірақ шығанақты қалдырғаннан кейін көп ұзамай кеме қиындыққа тап болып, Миниш аралының жанындағы Қаз аралына тіреліп қалды. Ирландия жағалау күзет қызметі мен Ирландия теңіз күштері дереу хабардар етілді, ал кеменің апатқа ұшыраған жері сол түні сағат 11.00-ден кейін анықталды. Келесі күндері ер адамдардың денелері судан және жағалаудан табылды. Екі жыл бұрын "Ароса" атты испандық балық аулау кемесі Қаз аралынан 2 миль қашықтықтағы Скейрде тауларындағы сайға тіреліп, 12 адамның қазасына себеп болған еді. Теңіз апаттарын тергеу кеңесінің баяндамасы бойынша, кеменің соқтығысудың күшінен жүйелері зақымданғандықтан және тергеу кезінде маңызды жабдықтарды алып тастау салдарынан кеме қалай сайға тірелгені белгісіз деп қорытындыланды.

Тәуелсіздік соғысы кезінде суға бату

1921 жылғы 6 ақпанда Ирландия Тәуелсіздік соғысы кезінде ИРА-ның төрт еріктісі Карнадан (немесе, дәлірек айтқанда, Дуохердегі Мойрус жағасынан) Батальон отырысына Раундстоунға қайықпен жол тартқанда, күшті дауылға ілігіп, Инишлакан жағалауында суға батып кетті. Мойрус жағасының портының жанында ескерткіш тас орнатылған.

Спорт

Карнаның негізгі спорты – гэлдік футбол. Жергілікті команда көршілес Кашель ауылымен бірігіп, «Карна Кашель» немесе «Карна Кайзель» деп аталады. Команда қазіргі уақытта Галвей ГАА-ның Жоғары лигасында ойнап жатыр. «Карна Кашельдің» үй алаңы «Плантация» деп аталады, бірақ сонымен қатар «Парк Наумх Мхикдара» деп те белгілі. «Карна Кашель» клубынан бірнеше ойыншы Галвейдің футбол құрама командасы сапында өнер көрсеткен. 1930 жылдары Хьюго Кэри «Карна» үшін ойнап, Галвеймен бірге «Барлық Ирландия» медалін жеңіп алды, ал Майкл Клоэрти 1998 жылы Галвей командасымен 32 жылдық күтістен кейін «Барлық Ирландия» титулын ұтып алды. Жақында Вэл Фини және Найл Койн сияқты ойыншылар да Галвей құрамында өнер көрсетті. 2016 жылдан бастап Карнада әйелдер гэлдік футбол командасы құрылатын болады. Карна сонымен қатар «Club Luthchleasaíocht Iorras Aithneach» немесе «Iorras Aithneach» жеңіл атлетика клубына да үй иесі. Клуб 2015 жылы құрылды. Оның құрылуына Cill Chiaráin-дегі жасанды жабынмен жабдықталған алаңның ашылуы көмектесті. Клуб мүшелері Галвейдегі және Атлондағы аймақтық жарыстарға қатысты.

Қалалық аумақтар

Карна – Иоррас Айтнеидің басты аймағы болғанымен, Карнаға қатысты "кіші ауылдар" деп аталатын бірнеше аймақтар бар. Батыстан бастап, жағалау бойымен шығысқа қарай: Глинск, Летард, Муигрос, Койлин, Ард Вест, ал шығысында: Мас, Лиатхмас, Летир Деускеарт, Крумпан, Карна, Руисин на Маиниох, Фениш және Каллоуфениш. Мұхинис аралын да қосуға болады, сонда Рос Дуган, Фейтернах және Руисин а'Чаладх кіші ауылдары да кіреді.