Кіріспе

Гачко — Босния және Герцеговинадағы Серб Республикасындағы қала және муниципалитет. Ол Шығыс Герцеговина аймағында орналасқан. 2013 жылғы мәлімет бойынша, қаланың халқы 5 784 адамды, ал муниципалитеттің халқы 8 990 адамды құрайды.

География

Муниципалитеттің аумағы , осылайша ол Босния және Герцеговинадағы ең ірі муниципалитеттердің бірі болып табылады. Қала Монтенегро мемлекеттік шекарасына жақын орналасқан.

Орта ғасырлар

XIV ғасырда аймақ қуатты Войнович әулетінің билігінде болды. 1359 жылы Великий Чельник Димитрий аймақты басқарды.

Осман дәуірі

Көтерілісшілер Гакко даласында жеңілді. Бұл, түптеп келгенде, шетелдік қолдаудың болмауынан туындады.

Қазіргі тарих

1878 жылы Берлин конгресінде қабылданған шешіммен Австрия-Мажарстан билігі оны өз бақылауына алды. 1908 жылы Австрия-Мажарстан Босния мен Герцеговинаны аннексиялап, Босния дағдарысын тудырды, ол әрі қарай Бірінші дүниежүзілік соғысқа алып келді. Соғыстан кейін Гачко Сербтер, хорваттар және словендер мемлекетіне қосылды, ал 1918 жылдың соңына қарай Сербтер, хорваттар және словендер патшалығының құрамына кірді. Бұл Югославияның құрылуының алғашқы кезеңдері еді. 1941 жылдың 4 маусымында хорват фашистік усташ қозғалысы Гачкода қырғын жасады. Жауабында, 1941 жылдың 6 маусымында Гачкодан шыққан көтерілісшілер, православие дінінің қызметкері Радожица Перишичтің басшылығымен, геноцидтік Хорватия Тәуелсіз Мемлекетіне қарсы көтеріліс бастады, ол Шығыс Герцеговинадағы 1941 жылғы маусымдық көтеріліс ретінде белгілі болды. Коммунистік тарихнама 22 маусымға дейінгі Шығыс Герцеговина мен Сански-Мосттағы көтерілістерді қасақана назарына алмады, өйткені олар коммунистер мен фашистердің ынтымақтастық кезеңінде болды, бұл коммунистердің көтерілісшілерді коммунистер басқарды деген тұжырымына қайшы келді. Алайда, 1941 жылдың соңында Гачкода құрылған алғашқы партизандық батальон көтерілістің бірінші күнінің құрметіне «6 маусым» деп аталды. Берлин қабырғасы құлағаннан кейін Гачко муниципалитеті 6 маусымды көтерілістің басталуына арналған мереке деп жариялады және 6 маусымда «Гачко күні» деп аталатын ресми шаралар өткізді. Босния соғысы кезінде Гачко мен Шығыс Герцеговинаның серб емес халқының көп бөлігі ВРС және оған байланысты серб ұлтшыл жартылай әскери топтары тарапынан, сол кездегі өзін-өзі жариялаған Серб Республикасы құрылған кезде қуып шығарылды немесе өлтірілді.

Халық саны

Елді мекендердің халқы – Гачко муниципалитеті
Елді мекен1879.1885.1895.1910.1921.1931.1948.1953.1961.1971.1981.1991.2013. Жалпы
9,29510,58212,67515,10713,66715,23514,42414,62813,29612,03310,27910,7888,990
1. Автовац 594 261 2
2. Добрелжи 143 257 3
3. Гачко 1,527 5,911 1,368 1,604 2,602 4,584 5,784 4
4. Липник 253 214 5
5. Михољаче 334 604

Этникалық құрамы

Этникалық құрамы – Гачко қаласы
2013. 1991. 1981. 1971.
Жалпы5,784 (100,0%) 4,584 (100,0%) 2,602 (100,0%) 1,604 (100,0%)
Босниялықтар2,253 (49,15%) 1,235 (47,46%) 776 (48,38%)
Сербтер2,144 (46,77%) 1,100 (42,28%) 776 (48,38%)
Басқалар81 (1,767%) 10 (0,384%) 6 (0,374%)
Югославиялықтар78 (1,702%) 207 (7,955%) 15 (0,935%)
Хорваттар28 (0,611%) 17 (0,653%) 10 (0,623%)
Моңғолдар31 (1,191%) 20 (1,247%)
Македониялықтар1 (0,038%)
Албаниялықтар1 (0,038%)
Словендер1 (0,062%)

Этникалық құрамы – Гачко муниципалитеті
2013. 1991. 1981. 1971.
Жалпы8,990 (100,0%) 10,788 (100,0%) 10,279 (100,0%) 12,033 (100,0%)
Сербтер8,556 (95,17%) 6,661 (61,74%) 6,215 (60,46%) 7,634 (63,44%)
Босниялықтар369 (4,105%) 3,858 (35,76%) 3,424 (33,31%) 4,184 (34,77%)
Басқалар50 (0,556%) 156 (1,446%) 22 (0,214%) 33 (0,274%)
Хорваттар15 (0,167%) 29 (0,269%) 21 (0,204%) 15 (0,125%)
Югославиялықтар84 (0,779%) 380 (3,697%) 20 (0,166%)
Моңғолдар215 (2,092%) 142 (1,180%)
Македониялықтар1 (0,010%) 3 (0,025%)
Албаниялықтар1 (0,010%) 1 (0,008%)
Словендер1 (0,008%)

Спорттық

Жергілікті футбол клубы «FK Mladost Gacko» Серб Республикасының Бірінші лигасынде ойнайды. Волейбол командалары, ерлер және әйелдер, Босния және Герцеговинадағы ең табысты командалардың қатарында. Әйелдер волейбол командасы бірнеше рет вице-чемпион атанды және Серб Республикасы кубогын бір рет жеңіп алды.