Кіріспе
Американдық шахматшы Айзек Кашдан (19 қараша 1905 жылы Нью-Йорк қаласында - 20 ақпан 1985 жылы Лос-Анджелесте) – американдық шахмат гроссмейстері және шахмат жазушысы. Ол екі рет АҚШ ашық чемпионатының жеңімпазы атанды (1938, 1947). Шахмат олимпиадаларында АҚШ құрама командасының намысын бес рет қорғап, барлығы тоғыз медаль жеңіп алды, ал оның олимпиадалық көрсеткіші американдық шахматшылардың арасында ең үздік көрсеткіш болып табылады. Кашданды Еуропада оның тең жағдайлардан да жеңіс алып шығу қабілеті үшін "Кішкентай Капабланка" ("der Kleine Capablanca" неміс тілінде) деп атаған. Александр Алекхин оны өзінен кейін әлем чемпионы атанын алуға ең лайықты ойыншылардың бірі деп атады. Дегенмен, Кашдан қаржылық жағдайға байланысты шахмат мансабымен толыққанды айналыса алмады; оның шахматтағы ең жақсы жылдары Ұлы депрессиямен бірге келді. Ол отбасын күтіну үшін сақтандыру агенті және әкімші болып жұмыс істеді.
Isaac Kashdan (November 19, 1905, in New York City – February 20, 1985, in Los Angeles) was an American chess grandmaster and chess writer. He was twice U. S. Open champion (1938, 1947). He played five times for the United States in chess Olympiads, winning a total of nine medals, and his Olympiad record is the all time best among American players. Kashdan was often called 'der Kleine Capablanca' (German for "The little Capablanca") in Europe because of his ability to extract victories from seemingly even positions. Alexander Alekhine named him one of the most likely players to succeed him as World Champion. Kashdan could not, however, engage seriously in a chess career for financial reasons; his peak chess years coincided with the Great Depression. He resorted to earning a living as an insurance agent and administrator in order to support his family.
Алғашқы жылдар
Кашдан, еврей болғандықтан, 1920 жылдары CCNY-де оқыды.
Олимпиада жұлдызы
Ол шахмат олимпиадаларында АҚШ құрамасы үшін бес рет ойнады, оның толық нәтижелері төменде: 1928 жылы ол Гаагада өткен 2-ші шахмат олимпиадасында бірінші тақтада ойнады (+12 –1 =2). 1930 жылы Гамбургте өткен 3-ші шахмат олимпиадасында бірінші тақтада ойнады (+12 –1 =4). 1931 жылы Прагада өткен 4-ші шахмат олимпиадасында бірінші тақтада ойнады (+8 –1 =8). 1933 жылы Фолкстондағы 5-ші шахмат олимпиадасында бірінші тақтада ойнады (+7 –1 =6). 1937 жылы Стокгольмдегі 7-ші шахмат олимпиадасында үшінші тақтада ойнады (+13 –1 =2). 1937 жылы Стокгольмде ол 14/16 ұпай жинады, бұл барлық ойыншылардың арасындағы ең жақсы жеке нәтиже. Оның барлық Олимпиадалық көрсеткіші 79,7% (+52 –5 =22) құрайды, бұл американдық ойыншылар арасындағы ең жақсы көрсеткіш. Қашдан төрт командалық медаль жеңіп алды: үш алтын (1931, 1933, 1937), бір күміс (1928), және бес жеке медаль: екі алтын (1928, 1937), бір күміс (1933), және екі қола (1930, 1931). Төрт немесе одан көп Олимпиаданың ашық турнирінде ойнаған ойыншылардың арасында Қашданның жеңіс көрсеткіші Михайл Тал, Анатолий Карпов және Тигран Петросяннан кейін төртінші орында тұр.
In 1928, he played at first board in 2nd Chess Olympiad in The Hague (+12 –1 =2). In 1930, he played at first board in 3rd Chess Olympiad in Hamburg (+12 –1 =4). In 1931, he played at first board in 4th Chess Olympiad in Prague (+8 –1 =8). In 1933, he played at first board in 5th Chess Olympiad in Folkestone (+7 –1 =6). In 1937, he played at third board in 7th Chess Olympiad in Stockholm (+13 –1 =2). In Stockholm 1937, he scored 14/16, the best individual record of all the players. His all time Olympic record stands at 79.7% (+52 5 =22), the best all time among American players. Kashdan won four team medals: three gold (1931, 1933, 1937), one silver (1928), and five individual medals: two gold (1928, 1937), one silver (1933), and two bronze (1930, 1931). Among players who have played in the open section of four or more Olympiads, Kashdan's winning percentage is the fourth best in history, behind only World Champions Mikhail Tal, Anatoly Karpov, and Tigran Petrosian.
Еуропа мен Америкада үздіктер
1930 жылы Франкфуртта Кашдан екінші орынды (Арон Нимзовичтің артында) алды және Стокгольмде жеңіске жетті. Ол 1930 жылы Гьорде 8,5/9 есебімен жеңіске жетті. 1931 жылы Нью-Йоркте Кашдан 8,5/11 есебімен Хосе Рауль Капабланкадан кейін екінші орын алды. 1931 жылы Бледте Кашдан 13,5/26 ұпай жинап, 4-7 орындарды тең бөлісті, ал Алекхин жеңілмей 20,5 ұпай жинады. 1931/32 жылы Хастингсте Кашдан 7,5/9 есебімен Сало Флордан кейін екінші орын алды. 1932 жылы Мексика қаласында ол 8,5/9 есебімен Алекхинмен бірінші орынды тең бөлісті, ал Пасаденада 7,5/11 есебімен Алекхиннен кейін екінші орын алды. 1932 жылы Лондонда Кашдан 7,5/11 есебімен 3-4 орындарды тең бөлісті, ал Алекхин жеңіске жетті. 1934 жылы Чикагода өткен АҚШ ашық шахмат чемпионатында Кашдан финалда 4,5/9 ұпай жинап, 5-6 орындарды тең бөлісті, ал Решевский мен Рубен Файн титулды бөлісті.
Соғыс жылдары
Кашдан 1938 жылы Нью-Йорк қаласында Хоровицке қарсы өткен матчта 5:5 есебімен тең түсті. 1945 жылғы КСРО-ға қарсы радиоматчта Кашдан Александр Котовқа қарсы екі ойында жеңіліске ұшырады, бұл матч әлемдік шахмат күшінің Совет Одағына нақты ауысуын білдірді. 1945 жылы Голливудте Кашдан 7/12 ұпаймен 5-орынды иеленді, ал Решевский жеңіске жетті.
Соғыстан кейін
1946 жылы американдық команда кеңес командасына қарсы реванш үшін Мәскеуге сапар шекті, ал Кашдан өткен жылғы Котовтан жеңілгенінің орнын ішінара қайтарды, 1,5-0,5 есебімен жеңіске жетті. Бірақ 1948 жылғы Нью-Йорк халықаралық турнирінде Кашдан 9 ойында 4 ұпай жинап, 7-8 орындарды бөлісті, ал Фина жеңіске қол жеткізді.
Ұйымдастырушы, төреші, жазушы
1954 жылы Кашданға гроссмейстер атағы берілді, ал 1960 жылы – Халықаралық төреші атағы. Кашдан 1960 жылы Лейпцигте өткен Олимпиадада АҚШ командасының капитаны болды, нәтижесінде команда күміс жүлдеге ие болды. Брэйди Кашданның еңбегін жоғары бағалады: «Мүмкін, ең құнды мүше – ойыншы емес, Исаак Кашдан еді. Команда капитаны ретінде ол ойыншыларымызға халықаралық командалық шахматтың қыр-сырын ғана емес, сонымен қатар 1930-шы жылдардың шабытын және сенімділігін жеткізді, ол Американың үздіксіз жеңістерін көрген дәуір болды». 1933 жылы Кашдан Хоровицпен бірлесіп «Chess Review» журналын құрды, ол 1969 жылы АҚШ шахмат федерациясымен сатып алынды. Ол 1966 жылғы Пятигорский кубогы турнирінің баяндамалық кітабын редакциялады. Кашдан 1955 жылдан 1982 жылға дейін, денсаулығына қарай, «Los Angeles Times» газетінің шахмат рубрикасын ұзақ жылдар бойы басқарды. Төреші ретінде ол көптеген шахмат турнирлерін өткізді, соның ішінде 1963 жылғы (Лос-Анджелесте) және 1966 жылғы (Санта-Моникада) Пятигорский кубогы турнирлерін. Кашдан 1970-ші жылдарда Луис Статамның демеушілігімен өткен Lone Pine турнирлері сериясын ұйымдастыруға да көмектесті. Кейін Кашдан АҚШ шахмат федерациясының вице-президенті қызметін атқарды.
Стил және бағалау
Денкер мен Парр Кашданның шебер тактик болғанын, бірақ оның нағыз күші партияның соңында екенін, сондай-ақ екі пілмен өте күшті ойнайтынын жазды. Дегенмен, гроссмейстер Денкер Кашданның ойынына кейде "шамалы қаталдық" енгенін, себебі ол екі пілге ие болу үшін жасанды маневрлер жасауға көшкенін айтты. Оның жалғыз тірі ұлы Ричард Кашдан – Сан-Францискода тұратын адвокат (2010 жылғы мәлімет бойынша). Ричард хакерлер мен фриктер арасында "Марк Берней" атты есіммен белгілі. Ол осы лақап атымен "телефон саяхаттарының" архивін сақтайды; бұл 1960-шы және 1970-шы жылдардың басында АҚШ-ты аралап, жергілікті телефон байланыс желілерін зерттеу мақсатында жасалған жазбалардың жиынтығы. Ричард шахмат жаңалықтарымен қатар жүреді және ойынға қызығушылық танытады, бірақ ол кәсіби түрде оynamайды.
Дәйексөздер
Кашданға еңілу ешқашан арсыздық емес. | Арнольд Денкер, «Егер шахмат ойнауың керек болса», 1947 ж.