Әл-Раджи Банкі: Әлемдегі ірі ислам банкі

Кіріспе

Ал Раджхи Банкі (مصرف الراجحي) (бұрынғы атауы – Ал Раджхи Банкілік және Инвестициялық Корпорациясы) – Сауд Арабиясының банкі және 2015 жылғы деректерге сәйкес капитал бойынша әлемдегі ең ірі ислам банкі. Банк Сауд Арабиясы бизнесіне ірі инвестор болып табылады және Корольдіктегі ең ірі акционерлік қоғамдардың бірі, оның басқарудағы активтері (AUM) 330,5 миллиард сауд риялы (88 миллиард доллар) және 600-ден астам филиалы бар. Бас кеңсесі Эр-Риядта орналасқан, алты аймақтық кеңсесі бар. Ал Раджхи Банкінің Кувейт пен Иорданияда филиалдары, ал Малайзия мен Сирияда еншілес компаниялары бар. Банктің нарықтық капитализациясы 302,80 миллиард сауд риялына жетеді.

Тарих

"Аль-Раджхи" банкі 1957 жылы құрылған. Ол Сауд Арабиясының ең ірі банктерінің бірі, 9 600-ден астам қызметкері және 88 миллиард долларлық активтері бар. Банктің бас кеңсесі Эр-Риядта орналасқан, оның 600-дан астам филиалы бар, көбінесе Сауд Арабиясында, сондай-ақ Кувейт пен Иорданияда, ал Малайзияда еншілес компаниясы бар. Банкті Аль-Раджхи әулетінің ең бай отбасыларының бірінен шыққан төрт бауыр – Салех, Сулейман, Мохамед және Абдулла құрған. Банк бастапқыда 1978 жылы "Аль-Раджхи" сауда және валюталық операциялар компаниясының құрамына біріккен банк және коммерциялық операциялар тобы ретінде жұмыс істеді. 1987 жылы компания акционерлік қоғамға айналды, екі жылдан кейін "Аль-Раджхи Банкинг және Инвестициялық Корпорациясы" деп қайта аталды. 2006 жылы банк өзін "Аль-Раджхи Банкі" деп атады. Ол Сауд Арабиясының қор биржасында (Tadawul) саудаланады және акцияларының шамамен 75 пайызы жеке меншікте. Аль-Раджхи отбасының мүшелері банктің ең ірі акционерлері болып табылады. 2006 жылы, Сауд Арабиясында 50 жылға жуық қызмет еткеннен кейін, банк Малайзиядағы Al Rajhi Bank-ты іске қосып, халықаралық банк саласына алғаш рет қадам басты.

Операциялар

Аль-Раджхи Банкі депозиттер, несиелер, инвестициялық кеңестер, бағалы қағаздармен сауда, ақша аударымдары, несие карталары және тұтынушылық қаржыландыру сияқты түрлі банктік қызметтерді ұсынады. Барлық қызметтер ислам талаптарына сәйкес ұсынылады. Банк өзінің Таяу Шығыс операциялары үшін көптеген марапаттар алды. Абдулла бин Сулейман Аль Раджхи – банк директорлар кеңесінің төрағасы, ал Стефано Бертамини – бас директор. Директорлар кеңесінде он бір директор бар, олардың төртеуі Аль-Раджхи отбасының мүшелері: Мұхаммед бин Абдулла Аль-Раджхи, Сүлеймен бин Салех Аль-Раджхи, Абдулла бин Сулейман Аль-Раджхи – Директорлар кеңесінің төрағасы және Бадер бин Мұхаммед Аль-Раджхи. 2016 жылдың қыркүйегінде Аль-Раджхи Сауд Арабиясының Тұрғын үй министрлігімен серіктестік жасаған алғашқы банк болды, мемлекеттік бағдарламаға қатысып, ипотекалық несиелерді ұсынды, олардың бір бөлігі мемлекеттік қаражат есебінен қаржыландырылды. 2016 жылғы мәліметтер бойынша Аль-Раджхи активтерінің 70 пайызы және кірісінің 55-60 пайызы жеке клиенттерге қызмет көрсетуден түскен. 2005 жылдың қаңтар айында Нью-Йорк қаласының оңтүстік округінің АҚШ округтік соты банкке қатысты барлық талаптарды жоққа шығарды. Сот шешімі: «Талдап қарағанда, талапкерлер Аль-Раджхи Банкінің жауапкер қайырымдылық ұйымдарының терроризмді қолдайтынын білуі керек деген тұжырымдарын растайтын фактілерді ұсынбады. Егер Аль-Раджхи Банкіне қатысты барлық айыптаулар шындық деп қабылданса да, талапкерлер өздеріне көмек алуға құқылы талап қоюға жеткіліксіз». Осы айыптауларға қарамастан, 2014 жылдың 30 маусымында АҚШ Жоғарғы Соты 2001 жылғы 11 қыркүйектегі террористік шабуылдарға байланысты банкке, сондай-ақ Сүлеймен бин Абдулазиз Аль-Раджхиге (банк негізін қалаушы және бұрынғы төрағасы) және Абдулла бин Сулейман Аль-Раджхиге (банк төрағасы және бұрынғы бас директор) қатысты барлық талаптарды тоқтату туралы бұйрық шығарды. Жоғарғы соттың қаулысы 11 қыркүйектегі шабуылдардың құрбандары мен аман қалғандарының банкке және оның қызметкерлеріне қатысты айыптауларына нүкте қойды. 2002 жылдың наурыз айында АҚШ Қаржы министрлігінің АҚШ-тағы террористік қаржыландыруды тоқтатуға бағытталған жасырын операциясы – «Жасыл ізденіс» аясында АҚШ құқық қорғау органдары Вирджиния штатындағы 14 өзара байланысты бизнес пен коммерциялық емес ұйымдарды тексерді, олар SAAR Foundation жеке қайырымдылық қорымен байланысты болды. Бұл қор 1983 жылы құрылған, ал оның алғашқы директорлар кеңесінде Сүлеймен бин Абдулазиз Аль-Раджхи және Аль-Раджхи отбасының тағы екі мүшесі болды. Құқық қорғау органдарының антхатында Вирджиниядағы 100-ден астам коммерциялық емес ұйымдар мен бизнес «Safa Group» тобының құрамына кіргені, олардың террористерге қолдау көрсету жолын құқық қорғау органдарынан жасыру үшін «жасырын» ақшаны адалдандыру тактикасын қолданғаны айтылды. Сот қызметкерлерінің баяндамасында бұл мәселелерді банкке де, Аль-Раджхи отбасына да ешқашан қатысы жоқ адвокаттармен байланыстырды. Аль-Раджхи есімі әл-Қаиданың негізгі қаржылай қолдаушылары ретінде саналатын 20 адамның қолжазба тізімі көрсетілген файлда анықталды. Бұл тізім, CD-ROM-дағы сканерленген құжаттың бейнесі ретінде, Сауд Арабиясында орналасқан, кейіннен Қаржы министрлігі террористік ұйым деп таныған Benevolence International Foundation ұйымының босниялық кеңсесін тексеру кезінде табылды. «Алтын тізбек» туралы 9/11 комиссиясының есебінде, федералды сот құжаттарында және азаматтық сот ісінде айтылды, бірақ Аль-Раджхи есімі нақты аталмады, ал 2004 жылғы баяндарда Аль-Қаида тізіміне Аль-Раджхи есімі енгізілгені туралы хабарланды. 2004 жылы Аль-Раджхи Банкі 2002 жылғы Сауд Арабиясының террористік қауіптену салдарынан бірнеше шотты қалай бақылап отырғаны туралы мақала жазған Wall Street Journal газетіне қарсы жамандау туралы сотқа жүгінді. 2004 жылы сот ісі бойынша келісімге қол жеткізілді және Wall Street Journal зиянды өтеуді талап етпеді. WSJ сондай-ақ банк директорының хаттарын және өзінің мәлімдемесін жариялады, онда газеттің «Аль-Раджхи Банкі террористік әрекеттерді қолдады немесе терроризмді қаржыландырды деген айыптауды білдіргісі келмеді» деп жазылған. 9/11 террористік шабуылдағы үш ұрықшы, соның ішінде Абдулазиз әл Омари, Аль-Раджхи Банкі арқылы банктік қызметтерді пайдаланғаны хабарланды. Банктің құпиялылық туралы заңдарын бұзбай, бұл мәлімдемені растай да, жоққа шығара да алмайды. АҚШ-қа қарсы террористік шабуылдар жөніндегі ұлттық комиссия ұшырушылардың көптеген банктерде, соның ішінде АҚШ банктерінде шоттары болғанын және олар арқылы жүз мыңдаған доллар ақша аударғанын анықтады, бірақ «9/11-ге дейін 19 ұрықшының ешқайсысының транзакцияларына қатысты ешбір қаржы мекемесі күдікті әрекет туралы хабарлама (SAR) жібермеген». Комиссияның пікірінше, «мұндай жағдайдың болуы ақылға қонымды емес», өйткені «кейіннен қарағанда, ешбір SAR жіберуге немесе ұрықшылар туралы құқық қорғау органдарына хабарлауға ешқандай себеп болмады».

Al Rajhi Bank offers a variety of banking services such as deposits, loans, investment advice, securities trading, remittances, credit cards, and consumer financing. All services are offered according to Islamic requirements. The bank has won a numerous awards for its Middle East operations. Abdullah bin Sulaiman Al Rajhi is the bank's Chairman of the Board of Directors and Stefano Bertamini is CEO. The board of directors has eleven directors, four are Al Rajhi family members: Mohammed bin Abdullah Al Rajhi, Sulaiman bin Saleh Al Rajhi Abdullah bin Sulaiman Al Rajhi Chairman of the Board of Directors, and Bader bin Mohammed Al Rajhi. In September 2016, Al Rajhi became the first bank in Saudi Arabia to partner with the Ministry of Housing, participating in the government's plans to increase home ownership by offering mortgages funded in part by the state. As of 2016, 70 percent of Al Rajhi's assets and 55 to 60 percent of its revenue were generated from consumer banking, In January 2005, the U. S. District Court for the Southern District of New York dismissed all claims against the Bank. The Court held: "Plaintiffs do not offer facts to support their conclusions that Al Rajhi Bank had to know that Defendant charities . were supporting . terrorism. . Even accepting all the allegations against Al Rajhi Bank as true, Plaintiffs have failed to state a claim that would entitle them to relief." Despite these allegations, on June 30, 2014, the U. S. Supreme Court issued an order leaving intact the dismissal with prejudice of all claims against the bank, as well as Sulaiman bin Abdulaziz Al Rajhi (the bank's founder and former chairman) and Abdullah bin Suleiman Al Rajhi (the bank's chairman and former CEO) among others, related to the terrorist attacks of September 11, 2001. The Supreme Court's order brought a final close to claims asserted against the bank and its officers by victims and survivors of the 9/11 attacks. In March 2002, as part of Operation Green Quest, a covert U. S. Treasury attempt to disrupt terrorist financing in the United States, U. S. law enforcement agents entered and searched 14 interwoven business and nonprofits in Virginia that were associated with the SAAR Foundation, a private charitable foundation established in 1983 that Sulaiman bin Abdulaziz Al Rajhi and two other Al Rajhi family members were on its initial board of directors. A law enforcement affidavit stated that over 100 nonprofit and businesses in Virginia were a part of the “Safa Group,” which were believed to be “engaged in the money laundering tactic of ‘layering’ to hide from law enforcement authorities the trail of its support for terrorists.” Subsequent 2006 federal grand jury subpoenas showed Al Rajhi Bank was not directly related to the entities subject to the March 2002 search. The decision of the U. S. Court of Appeals for the Fourth Circuit cited by the Staff Report in this regard indicated those matters involved counsel that has never represented either the bank or members of the Al Rajhi family. The Al Rajhi name was identified on a file that displayed a handwritten list of 20 people listed as alleged key financial backers of al Qaeda. The list, an image of a scanned document on a CD ROM, was found during a search of the Bosnian offices of the Benevolence International Foundation, a Saudi based nonprofit later designated a terrorist organization by the Treasury Department. The Golden Chain was discussed in the 9/11 Commission's report, in Federal court filings, and civil lawsuits, though the Al Rajhi name was not specifically mentioned, while media reports as early as 2004 claim that the al Qaeda list included the Al Rajhi name. Al Rajhi Bank filed a defamation lawsuit in 2004 against the Wall Street Journal for a 2002 article that wrote about how Saudi Arabia was monitoring several accounts because of terrorist worries. The lawsuit settled in 2004 and the Wall Street Journal was not required to pay damages. The WSJ also published a letter from the bank's chief executive, and its own statement that the newspaper "did not intend to imply an allegation that [Al Rajhi Bank] supported terrorist activity, or had engaged in the financing of terrorism." Three of the hijackers in the 9/11 terrorist attack, including Abdulaziz al Omari, reportedly used banking services through Al Rajhi Bank. Without violating applicable bank secrecy laws, the bank cannot confirm or deny this allegation. The National Commission on Terrorist Attacks Upon the United States found that the hijackers had accounts with and moved hundreds of thousands of dollars through many banks, including mainstream U. S. banks, but "[c]ontrary to persistent media reports, no financial institution filed a Suspicious Activity Report (SAR) in connection with any transaction of any of the 19 hijackers before 9/11 " This, however, “was not unreasonable” in the Commission's view because, “[e]ven in hindsight, there is nothing to indicate that any SAR should have been filed or the hijackers otherwise reported to law enforcement.”

Аль-Раджхи Банкі осы айыптауларға жауап ретінде терроризмді айыптайды және террористерді қаржыландыруға қатысқандығын жоққа шығарады.