Кіріспе

Аль-Баракат немесе Аль-Баракат (البركات), араб тілінде "Нығметтер" дегенді білдіреді, 1987 жылы Сомалиде құрылған компаниялар тобы. Бұл компания заманауи "хавала" түрінде, яғни ақша құндылықтарын бейресми түрде аудару және ақша жіберу жүйесімен айналысады. 2001 жылға қарай Аль-Баракат 40 елде филиалдары болды және елдегі ең ірі жеке жұмыс беруші болып саналды. Ол сомали диаспорасынан жылына шамамен 140 миллион АҚШ долларын қабылдады, сонымен қатар телефон және интернет қызметтерін ұсынды. АҚШ-та болған 9/11 шабуылдарынан кейін АҚШ үкіметі Аль-Баракатты террористік ұйым деп танып, оның активтерін тәркіледі және компаниямен байланысты бірнеше адамды ұстады. Компанияның жабылуы Сомали экономикасына зор күш түсірді, себебі тұрғындардың көп бөлігі шетелдегі туыстарынан жіберілген ақшаға тәуелді болды. 2006 жылы АҚШ және БҰҰ Аль-Баракатты қара тізімнен шығарды, себебі компанияның террористік қызметті қаржыландыруға қатысқандығына ешқандай дәлел табылған жоқ. Хавала – бұл ежелгі ақша аудару жүйесі, ол түрлі елдердегі операторлар (хаваладалар) арасындағы есеп айырысу үшін алтын, отын, азық-түлік және электрониканы пайдаланады. Көшіп-қонған жұмысшылар жергілікті хаваладаға ақша салып, туыстарына ақша жіберуге мүмкіндік алады, ал хавалада агентке алушының тұратын елінде ақшаны беруді тапсырады. АҚШ үкіметі хавала брокерлері террористік әрекеттерді қаржыландыруға көмектескен болуы мүмкін деп мәлімдеді, АҚШ-тан "Әл-Қаида" сияқты террористік ұйымдарға миллиондаған доллар жібергендігін айтты. Алайда, көптеген тергеулерге қарамастан, 9/11 комиссиясы атап өткендей, Аль-Баракатты террористік әрекеттермен байланыстыратын ешқандай дәлел табылған жоқ. 2003 жылдың басында тек төрт қылмыстық іс қозғалды, бірақ олардың ешқайсысы терроризмге көмектесу туралы айыптамаларды қамтыған жоқ. 9/11 комиссиясының есебі кейіннен "Егіз мұнараларға" шабуылды қаржыландыру үшін жұмсалған қаражаттың көп бөлігі хавала жүйесі арқылы емес, Флоридадағы SunTrust Bank-қа банктік аударым арқылы жіберілгенін растады. Дегенмен, Аль-Баракат желісіне зор зиян келді, миллиондаған сомалиліктер өз туыстарына жіберілген ақшаны ала алмады, ол БҰҰ-ның қара тізімінен шығарылғанша тоқтап тұрды. Сонымен қатар, Кубадағы Гуантанамодағы тұтқын лагерінде соттан тыс қамауда ұсталған бірнеше тұтқын Аль-Баракатпен байланысы бар деген күдікпен ұсталды, мұны Гуантанамодағы Бірлескен Жұмыс Тобының (JTF GTMO) барлау аналитиктері мәлімдеді. Олардың арасында Мұхаммед Сүлеймен Барре және Илхам Турдбявич Батаев та болды.

Террористік тізімнен шығару

"Аль-Баракат" компаниясын террористік топтармен байланыстыруға жасалған әрекеттердің әлсіздігі ертеде-ақ анықталды, фирманың штаб-пәтерлері мен филиалдарында жан-жақты тергеу жүргізілгеннен кейін. 2002 жылдың 27 қарашасында құрылған АҚШ-қа жасалған террористік шабуылдар жөніндегі ұлттық комиссия, сондай-ақ "9/11 комиссиясы" деп танылатын комиссия, "11 қыркүйек шабуылдарына қатысты жағдайларды толыққанды баяндау үшін" құрылды. Комиссия шабуылдарға дайындық және оларға дереу жауап беруді де қарастырды, бірақ "Аль-Баракаттың" террористік қаржыландыруға қатысқандығына тікелей дәлелдер таба алмады. Сонымен қатар, екінші АҚШ делегациясын басқарған ФБР агенті Біріккен Араб Эмираттарында (БАӘ) жүргізілген мұқият тергеуде "Аль-Баракаттың" AIAI немесе "Аль-Қаиданы" қаржыландырғанын көрсететін ешқандай нақты дәлел – куәліктер немесе құжаттар таба алмады. АҚШ командасы "Аль-Баракат" пен терроризмнің арасында тікелей байланыс бар екенін көрсететін ешқандай дәлел таппады. Бен Ладеннің "Аль-Баракатқа" алғашқы инвестор болғаны және фирманың ақшасының бір бөлігін AIAI немесе "Аль-Қаидаға" аударғаны туралы екі маңызды мәлімдеме расталмады. Джумали және "Аль-Баракат" куәгерлері "Аль-Қаидамен" немесе AIAI-мен байланыстарын жоққа шығарды, ал тергеушілер қараған қаржылық мәліметтер бұл мәлімдемелерге қайшы келмеді. Сонымен қатар, алғашқы барлау қызметінің кейбір мәлімдемелері, мысалы, Джумали мен Бен Ладеннің Ауғанстанда бірге болғаны туралы ақпарат, жалған болып шықты. 2009 жылдың қазан айында "Аль-Баракаттың" швед филиалы Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) террористік ұйымдар тізімінен шығарылды. Компания соңғы сегіз жылдан бері тізімде болды және оның банк шоттарындағы қаражаты тоңдырылған еді. Швеция радиосының хабарлауынша, БҰҰ "Аль-Баракатты" тізімнен шығару себебін түсіндірген жоқ. Алайда, БҰҰ-ның террористік тізіміне әлсіз негіздемелермен енгізілген көптеген ұйымдарға қатысты Еуропалық Одақтың ұстанымының өзгеруі БҰҰ-ның позициясына әсер еткен болуы мүмкін деген пікірлер айтылды. "Аль-Баракат" кейіннен банк шоттарына қол жеткізе алды. 2012 жылдың 17 ақпанында "Аль-Баракат" компанияларының барлығы толығымен тізімнен шығарылды. Бұл компанияға қатысты іс жабылып, ол БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің "Аль-Қаидаға" қарсы санкциялар комитетінің тізімінен алынды. Тізімнен шығарылғандардың арасында "Аль-Баракат" компаниялар тобының иесі және бас директоры Ахмет Нур Джимале, сондай-ақ "Аль-Баракат" компаниялар тобымен байланысты 17 тізімделген компания болды. Олардың ішінде Сомалидің "Barakat Bank", "Al Barakat Exchange" және "Barakat Telecommunications Company" компаниялары бар еді. 2016 жылдың 30 маусымында Шетелдік активтерді бақылау басқармасы (OFAC) Ахмет Нур Джимале мырзаны тізімнен толығымен шығарды, бұл "Аль-Баракат" тобының иесін халықаралық санкциялардан шығару процесін аяқтады. Сонымен қатар, 2020 жылдың 12 ақпанында OFAC "Барша Баракатқа" байланысты компанияларды, сондай-ақ осы компаниялар тобының соңғы тізімделген басшысы KAHIE, Абдуллахи Хусейнді де тізімнен шығарды.

Қайта іске қосу

2014 жылы "Әл-Баракат" фирмасының қайта іске қосылуы салтанатты түрде таныстырылды.