Кіріспе

1893 жылғы британдық эротикалық роман, Патрик О'Брайанның «Обри-Матурин» сериясындағы тарихи роман. «Телени, немесе Медальдің кері жағы» – 1893 жылы Лондонда алғаш жарық көрген порнографиялық роман. Шығарманың авторлығы белгісіз. Бұл бірлескен еңбек болды деген консенсус бар, бірақ көбінесе Оскар Уайльдқа жатады деп есептеледі. 19 ғасырдың соңындағы Париж қаласында өтетін роман, жас француз Камиль Де Гриу мен венгр пианині Рене Телени арасындағы тартымдылық пен құштарлық, бірақ ақырында трагедияға ұласатын қарым-қатынас туралы айтады. Бұл роман ағылшын тіліндегі гомосексуализмге толық және негізгі назар аударатын ең алғашқы порнографиялық шығармалардың бірі (1881 жылы жарық көрген «The Sins of the Cities of the Plain» романынан кейін). Оның көркем және әдеби тілі, бірақ өзгермелі стильі, сондай-ақ кейіпкерлер мен сюжеттің күрделілігі мен тереңдігі сол дәуірдегі эстетикалық әдебиеттермен қатар, оның әдеттегі порнографиясынан да ерекшеленеді.

Басылым тарихы

Уайльдтің авторлығы дәлелденбеген болса да, эротикалық кітап сатушы және порнограф Чарльз Хирш былай деп мәлімдейді: "Бірнеше күннен кейін, мен [Уайльдпен] бірге көрген жас жігіттердің бірі пакетті алуға келді. Ол оны біршама уақыт сақтап, содан кейін қайтарып әкеліп: «Осыны біздің досымыздың біреуіне беріңіз, ол сол адамның атынан оны алып кетуге келеді» деді". Хирш бұл «бірдей рәсімнің» пакет Уайльдке қайтарылуы үшін тағы үш рет қайталанғанын айтады. Хирш пакетті өзінің қадағалауында болғанда ашуға қатысты қатаң нұсқауларды елемей, оның бірнеше әртүрлі қолмен жазылғанын мәлімдейді, бұл оның Уайльдтің жақын достарының шағын тобы «түсті робин» стилінде жазған деген болжамын нығайтады. Уайльдтің авторлығы да, редакторлығы да анықталған жоқ. 1893 жылға қарай, қолжазба 1892 жылдан бері Гарри Сидни Николспен бизнесте болған Леонард Смитерстің қолына тиді, Смитерс көбінесе «авторлар, баспагерлер және дистрибьюторлар» арасындағы «кәсіпкерлік» байланыс қызметін атқарды. Алайда, Уайльд түрмеге қамалуынан кейін Смитхерстің беделіне нұқсан келді, ол қаржылық қиындыққа тап болып, Уайльдтің туындыларының пираттық көшірмелерін жасауға мәжбүр болды. Смитерс оны таңдалған абоненттер тобына жіберілген жарнамада «күдіссіз, соңғы жылдары ағылшын тілінде пайда болған ең күшті және ең тапқыр жазылған эротикалық роман» ретінде таныстырды, авторы «үлкен қиялы бар адам [біреу] қызықты оқиға ойлап тапқан». Сондай-ақ: «Бұл - құмарлыққа толы керемет оқиға, және оның авторының стиліне тән мәдениет, ең еркін еркіндікке дейін жететін көріністермен айналысса да, баяндауға ерекше пішіндік және дәмдік қосады». Оқиғаның оқиғасы Лондонға көшіріліп жатыр. 2014 жылдың мамыр айында Мельбурн қаласындағы Fly On The Wall театры драматург Барри Лоудің өңдеуімен, Роберт Чутердің режиссерлігімен «Телени» пьесасын қойды.