Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Африкадағы теңізге шығу мүмкіншілігі жоқ ел
Landlocked country in Africa
Лесото – Оңтүстік Африкада орналасқан таулы, теңізге шығу мүмкіншілігі жоқ ел. Бұл ел Оңтүстік Африкамен толық қоршалған анклав болып табылады. Елдің шекарасының жалпы ұзындығы – Лесотоның аумағы шамамен 30 355 км² құрайды, оның өте аз бөлігі су жамылған. Лесото туралы ең танымал географиялық факт, анклав мәртебесінен басқа, ол әлемдегі барлық жері 1000 метрден жоғары биіктікте орналасқан жалғыз тәуелсіз мемлекет екендігі. Оңтүстік Африкамен шекараның жалпы ұзындығы – Лесотоның анклав мәртебесі сонымен қатар оның теңізге шығу мүмкіншілігі жоқ екенін және көбінесе Оңтүстік Африкаға тәуелді екенін көрсетеді. Ең жақын ірі теңіз порты – Дурбан.
Lesotho is a mountainous, landlocked country located in Southern Africa. It is an enclave, surrounded by South Africa. The total length of the country's borders is Lesotho covers an area of around , of which a negligible percentage is covered with water. The most popular geographic fact about Lesotho, apart from its status as an enclave, is that it is the only independent state in the world that lies entirely above in elevation. The total length of the South African border is Lesotho's status as an enclave also means that it is landlocked and largely dependent on South Africa. The nearest major shipping port is Durban.
Физикалық география
Лесотоны шамамен үш географиялық аймаққа бөлуге болады: Каледон өзенінің оңтүстік жағалауын және Сенку өзенінің аңғарын қамтитын төмендіктер; елдің шығыс және орталық бөліктерін құрайтын Дракенсберг және Малоти тауларының биік аймақтары; және төмендіктер мен биік аймақтарды бөліп тұратын тауалды жерлер. Елдің ең төменгі нүктесі Махаленг және Оранж (Сенку) өзендерінің қосылған жерінде (Оңтүстік Африка шекарасында) орналасқан, бұл кез келген елдегі ең жоғары төмендік нүктесі болып табылады. Лесото – теңіз деңгейінен толығымен жоғары орналасқан әлемдегі жалғыз тәуелсіз мемлекет. Ең биік нүктесі – Табана Нтленьяна тауының шыңы. Лесотоның биік жерлерінде, әсіресе елдің шығыс шекарасына жақын таулы жартастарда кеңінен таралған батпақтар кездеседі. Табана Нтленьяна тауының шыңының бір бөлігі батпақтармен қоршалған. Лесотоның биік аймақтарында солифлюкциялық шөгінділер, тас үйінділері, тас ағындары және тас тізбектері табылады. Бұл құбылыстар аймақта соңғы мұздық кезеңде болған перигляциалдық жағдайлармен байланысты қалыптасқан.
Lesotho can be roughly divided into three geographic regions: the lowlands, following the southern banks of the Caledon River, and in the Senqu river valley; the highlands formed by the Drakensberg and Maloti mountain ranges in the east and central parts of the country; and the foothills that form a divide between the lowlands and the highlands. The lowest elevation in the country is at the junction of the Makhaleng and Orange (Senqu) rivers (at the South African border), which at is the highest lowest point of any country. Lesotho is the only independent state in the world that lies entirely above in elevation. The highest point is the peak of the Thabana Ntlenyana mountain, which reaches an elevation of Peatlands can be found in the highlands of Lesotho, most extensively in the mountainous escarpment near the country's eastern border. The summit of Thabana Ntlenyana is partially encircled by bogs. Solifluction deposits, blockfields, blockstreams and stone garlands can be found across the higher portions of the Lesotho Highlands. These features were formed in connection to the periglacial conditions that prevailed during the last glacial period in the area.
Табиғи ресурстар
Лесотода табиғи ресурстар аз. Экономикалық тұрғыдан ең маңызды ресурсы – су. Лесотоның Жоғарғы Жерлері Су Жобасы Малибаматсо, Мацуку, Сенку және Сенкуньян өзендерінен Оңтүстік Африкаға су экспорттауға, сонымен қатар Лесотоның қажеттіліктері үшін гидроэлектр энергиясын өндіруге мүмкіндік береді. 2008 жылдың сәуір айында жобаның бірінші кезеңі аяқталды. Қазірдің өзінде жоба Лесотоның ЖІӨ-сінің шамамен бес пайызын құрап отыр, ал толық аяқталғаннан кейін 20 пайызға жете алуы мүмкін. Басты минералды ресурсы – Малути тауларындағы Летсенг алмаз кенішіндегі алмаздар. Кеніште өте аз тас өндіріледі, бірақ ол әлемдегі бір карат алмазға ең жоғары долларлық бағасы бар кеніш. Басқа минералды ресурстарға көмір, галена, кварц, агат және уран кен орындары жатады, бірақ оларды пайдалану коммерциялық тұрғыдан тиімді емес деп есептеледі. Елде саз балшығы бар, ол плитка, кірпіш және басқа да керамикалық бұйымдар жасауға қолданылады. Елдің жерінің 10,71% ғана егістік жер болып саналады, ал 0,13% тұрақты егістік дақылдарымен жабылған. Ең құнарлы егістік жерлер солтүстік және орталық жазықтарда, сондай-ақ жазықтар мен таулар арасындағы етектенген жерлерде орналасқан. Елдің солтүстігіндегі, Оңтүстік Африканың Еркін Мемлекет аймағындағы құнарлы егістік жердің үлкен бөлігі 19 ғасырдағы соғыстарда еуропалық отарлаушыларға өткен.
Lesotho is poor in natural resources. Economically the most important resource is water. The Lesotho Highlands Water Project allows exporting water from the Malibamatso, Matsoku, Senqu and Senqunyane rivers to South Africa, while also generating hydroelectric power for Lesotho's needs. As of April 2008, the first phase of the project has been completed. The project already accounts for an estimated five percent of Lesotho's GDP, and when fully completed, it could account for as much as 20 percent. The main mineral resource is diamonds from the Letseng diamond mine in the Maluti mountain range. The mine produces very few stones, but has the highest dollar ratio per carat of any diamond mine in the world. Other mineral resources include coal, galena, quartz, agate and uranium deposits, but their exploitation is not considered commercially viable. Clay deposits can be found in the country, and are used for producing tiles, bricks and other ceramics. even though only 10.71% of the country's surface is classified as arable land and 0.13% has permanent crops. The most fertile farmlands are in the northern and central lowlands, and in the foothills between the lowlands and the mountains. Large tracts of the fertile farmland to the north of the country—in the Free State region of South Africa—were lost to European colonists in wars during the 19th century.