Кіріспе

Италиядағы Монте-Цирцео немесе Цирцео мүйісі (promonˈtɔːrjo del tʃirˈtʃɛːo, Mons Circeius) – Италияның оңтүстік-батысындағы Сан-Феличе-Цирцео қаласының жанында орналасқан, бұрынғы Понтин батпақтарының оңтүстік-батыс шекарасын көрсететін таулы мүйіс. Гаета шығанағының солтүстік жағында, ол шамамен ұзындығы және ені теңіздің барлық жағынан қоршалған, тек солтүстік бөлігі құрлыққа жалғасқан. Солтүстік-шығысқа қарай орналасқан жер – ежелгі Понтин батпақтары. Ежелгі батпақтың көп бөлігі егіс және қалалық жерлерге айналдырылды. Тау, Латинаға дейінгі жағалау аймағы, соның ішінде батпақтың жалғыз қалған бөлігі, және Понтин аралдарының екеуі – Занноне және Понза, Цирцео ұлттық паркінің құрамына кірді.

Геология

Бұл мүйіс болғанымен, ол жағалау эрозиясының нәтижесінде қалыптаспаған – мүйістер әдетте осылай қалыптасады, – ал Апеннин тауларын жасаған орогендік процестердің қалдығы болып табылады. Тау мен батпақтың орналасқан Лацио жағалауының барлығы, бір кезде хорст үстінде пайда болған және арадағы грабенге шөгінділер жиналу арқылы материкке қосылған кедергі аралдар тізбегі еді. Таудың құрамында негізінен палеогендік мергель мен құмтас, сондай-ақ төменгі ерте юра кезеңіне жататын әктас басым.

Тарихқа дейінгі дәуір

1939 жылы Альберто Карло Бланк басқаратын экспедиция Гуатари үңгірінен неандерталь адамының бас сүйегін тапты. Тауда тарихқа дейінгі дәуірде адамдар тұрғандығын бірнеше басқа да жатқандықтар көрсетіп тұр. 2021 жылдың мамыр айында осы Гуатари үңгірінен 9 неандерталь адамының қалдықтары табылды. Италияның Мәдениет министрі бұл орынды неандерталь дәуіріне қатысты әлемдегі ең маңызды орындардың бірі деп мәлімдеді.

Бүгін

Бүгінгі таңда Цирцео тауы 1934 жылы Латина, Сабудия, Сан-Феличе-Чирчео және Занноне аралы (Понциан архипелагының шағын аралы) аумақтарында құрылған Цирцео ұлттық паркінің құрамына кіреді.