Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адамның Y хромосомасы ДНК-сының жалпы тегін көрсететін топтамасы – адамның Y ДНК-ның гаплогруппасы.
Human Y chromosome DNA grouping indicating common ancestry
the human Y DNA haplogroup
Гаплогруппа E M96 – адамның Y хромосомасы ДНК-сының гаплогруппасы. Ол көне және ата-текті гаплогруппа DE-нің екі негізгі тармағының бірі, ал екінші негізгі тармақ – гаплогруппа D. E M96 клады екі негізгі субкладқа бөлінеді: жиі кездесетін E P147 және сирек кездесетін E M75.
Haplogroup E M96 is a human Y chromosome DNA haplogroup. It is one of the two main branches of the older and ancestral haplogroup DE, the other main branch being haplogroup D. The E M96 clade is divided into two main subclades: the more common E P147, and the less common E M75.
E-M96*
E M96* паратобы – E кладына жататын, бірақ кез келген белгілі тармаққа жіктеуге болмайтын генеалогиялық желілерді білдіреді. E(xE1 P147, E2 M75), яғни P147 және M75 маркерлеріне теріс нәтиже берген E, Ливаннан 3 ер адам, Эфиопиядан 2 амхар, Сириядан 2 ер адам, Сауд Арабиясынан 2 ер адам және Оңтүстік Африкадан банту тілінде сөйлейтін 1 ер адамда анықталған. E(xE1a M33, E1b1a1 M2, E1b1b M215, E2 M75) Камерун мен Габонның пигмейлері мен бантулары арасында, сондай-ақ Нигерден келген фульбе ер адамдарында да кездескен. Жақында 3 Шығыс Африкалық ер адам, бұрын тек E* M96 деп жіктелген, жаңа тармаққа, E V44 деп аталатын, E1 P147-нің туысқан тармағы екені анықталды. E P147 және E V44 V3725 мутациясын ортақ, бұл E2 M75 және E V3725-ті E-нің екі белгілі негізгі тармағы етеді. Мекке мен Джизан қалаларынан келген екі саудиялық жеке зерттеуші де осы сирек тармаққа жататыны анықталды. Алдыңғы зерттеулердегі басқа E*(xE1,E2) генеалогиялық желілерінің бір бөлігі немесе барлығы V44-ке жататыны әлі белгісіз.
Paragroup E M96* refers to lineages belonging to the E clade but which cannot be classified into any known branch. E(xE1 P147, E2 M75) that is, E which has tested negative for both P147 and M75 has been reported in 3 males from Lebanon, 2 Amharas from Ethiopia, 2 males from Syria, 2 males from Saudi Arabia, and in a single Bantu speaking male from South Africa. E(xE1a M33, E1b1a1 M2, E1b1b M215, E2 M75) has also been observed amongst pygmies and Bantu from Cameroon and Gabon; and a Fulbe man from Niger. Recently it was discovered that 3 East African men previously classified only as E* M96 could be assigned to a new branch, E V44, which is a sister branch to E1 P147; E P147 and E V44 share the V3725 mutation, making E2 M75 and E V3725 the two known primary branches of E. Two Saudi private testers from Mecca and Jizan were also found to belong to this elusive and rare branch. It is not known whether or not some (or all) other E*(xE1,E2) in previous studies would fall into V44 as well.
E-P147
E P147 (сондай-ақ E1 деп те аталады) – E M96-ның ең көп саны мен кеңінен таралған тармағы. Оның екі негізгі саласы бар: E M132 (E1a) және E P177 (E1b). E1a гаплогруппасы екі тармаққа бөлінеді: негізінен Еуропа, Батыс Азияда және ашкенази еврейлері арасында кездесетін E1a1 (E M44); және тек Сахара төңірегіндегі Африкада анықталған E1a2 (E Z958). E P2 (E1b1) гаплогруппасы – E M96-ның ең жиі кездесетін түрі және Африкадағы ең көп таралған Y ДНК желісі, оның екі негізгі ұрпағы бар: E V38 (E1b1a) және E M215 (E1b1b). E (xE3b,E3a) гаплогруппасы, яғни M35 және M2 сынақтарында теріс нәтиже берген E, Zalloua et al. (2008б) мақаласында 11 марокколық еркекте кездескен. E V38 гаплогруппасы E M2 (E1b1a1) –нің атасы, ол Сахарадан оңтүстікке қарай орналасқан Африканың барлық аймақтарында E-нің ең көп таралған субклады болып табылады және Орталық және Оңтүстік Африкада банту тілдерінде сөйлейтін халықтың таралуымен тығыз байланысты. E V38-дің тағы бір ұрпағы, E M329 (E1b1a2), 4200 жыл бұрынғы эфиопиялық аңшы-жинаушыда байқалды және көбінесе Африка мүйізі мен Арабия түбегіндегі еркектерде кездеседі. Ал E M215 (E1b1b) гаплогруппасы Солтүстік Африка, Батыс Азия, Шығыс Африка және Еуропа бойынша кеңінен таралған. E Z827 гаплогруппасы Палестинадан 10 000 жыл бұрынғы Натуф үлгілерінде (E Z830+) табылды және Батыс Азия, Солтүстік Африка, Еуропа және Эфиопияда жиі кездеседі. E V68 гаплогруппасы да Солтүстік Африка мен Батыс Азияда жиі кездеседі және Мароккодан 15 000 жыл бұрынғы Иберомауриан қалдықтарында табылған, оның көптеген ұрпағы E V32 Африка мүйізіндегі еркектердің тегіне үстемдік етеді.
E P147 (also known as E1) is by far the most numerous and widely distributed branch of E M96. It has two primary branches: E M132 (E1a) and E P177 (E1b). Haplogroup E1a is split into two branches: E1a1 (E M44) which has been mostly found in Europe, West Asia and among Ashkenazi Jews; and E1a2 (E Z958) which has been exclusively identified in Sub Saharan Africa. Haplogroup E P2 (E1b1) is the most frequent variant of E M96 and the most common Y DNA lineage in Africa with two main descendants: E V38 (E1b1a) and E M215 (E1b1b). Haplogroup E (xE3b,E3a) that is, E tested negative for both M35 and M2, has been reported in 11 males from Morocco in Zalloua et al. (2008b). Haplogroup E V38 is the ancestor of E M2 (E1b1a1) which is the most common subclade of E in the entirety of Sub Saharan Africa, and is strongly associated with the expansion of Bantu speakers throughout Central and Southern Africa. Another descendant of E V38, E M329 (E1b1a2), has been observed in an Ethiopian hunter gatherer from 4,200 ybp, and is mostly found in males from the Horn of Africa and Arabian Peninsula. On the other hand, haplogroup E M215 (E1b1b) is distributed in high frequencies throughout North Africa, Western Asia, East Africa and Europe. Haplogroup E Z827 was found in Natufian samples (E Z830+) dated to 10,000 ybp from Palestine, and is commonly found throughout West Asia, North Africa, Europe and Ethiopia. Haplogroup E V68 is also commonly observed in North Africa and West Asia, and has been found in Iberomaurusian remains dating to 15,000 ybp from Morocco, with its prolific downstream descendant E V32 dominating male lineages in Horn of Africa.
E-M75
E M75 (E2 деп те аталады) бүкіл Субэкваторлық Африкада, әсіресе Африканың Ұлы көлдері және Орталық Африкада таралған. Бұл гаплогруппаның ең жоғары концентрациясы Алур халқының арасында (66,67%) анықталды, сондай-ақ Е М75 Ливаннан шыққан еркекте де кездескен.
E M75 (also known as E2) is present throughout Subequatorial Africa, particularly in the African Great Lakes and Central Africa. The highest concentration of the haplogroup has been found among the Alur (66.67%), E M75 has also been identified in a Lebanese male.
Филогенетикалық тарихы
2002 жылға дейін ғылыми әдебиетте Y хромосомасының филогенетикалық ағашы үшін кем дегенде жеті түрлі номенклатура болған. Бұл айтарлықтай жаңылысқандыққа алып келді. 2002 жылы негізгі зерттеу топтары бірігіп, Y хромосома консорциумын (YCC) құрды. Олар барлық тарап келісетін жаңа, біртұтас ағашты жариялаған бірлескен мақала шығарды. Кейіннен, халық генетикасы және генеалогиялық генетика саласына қызығушылық танытқан азамат ғалымдары тобы уақтылы болуға баса назар аударатын әуесқой ағаш жасау үшін жұмыс тобын құрды. Төмендегі кестеде осы еңбектердің барлығы 2002 жылғы маңызды YCC ағашының нүктесінде біріктірілген. Бұл зерттеушіге бұрын жарияланған әдебиеттерді қарап, номенклатуралар арасында жылдам ауысуға мүмкіндік береді. YCC 2002/2008 (қысқартылған)(α)(β)(γ)(δ)(ε)(ζ)(η)YCC 2002 (толық)YCC 2005 (толық)YCC 2008 (толық)YCC 2010r (толық)ISOGG 2006ISOGG 2007ISOGG 2008ISOGG 2009ISOGG 2010ISOGG 2011ISOGG 2012 E P2921III3A13Eu3H2BE*EEEEEEEEEE E M3321III3A13Eu3H2BE1*E1E1aE1aE1E1E1aE1aE1aE1aE1a E M4421III3A13Eu3H2BE1aE1aE1a1E1a1E1aE1aE1a1E1a1E1a1E1a1E1a1 E M7521III3A13Eu3H2BE2aE2E2E2E2E2E2E2E2E2E2 E M5421III3A13Eu3H2BE2bE2bE2bE2b1 E P225III414Eu3H2BE3*E3E1bE1b1E3E3E1b1E1b1E1b1E1b1E1b1 E M28III515Eu2H2BE3a*E3aE1b1E1b1aE3aE3aE1b1aE1b1aE1b1aE1b1a1E1b1a1 E M588III515Eu2H2BE3a1E3a1E1b1a1E1b1a1E3a1E3a1E1b1a1E1b1a1E1b1a1E1b1a1a1aE1b1a1a1a E M116.28III515Eu2H2BE3a2E3a2E1b1a2E1b1a2E3a2E3a2E1b1a2E1b1a2E1ba12жойылдыжойылды E M1498III515Eu2H2BE3a3E3a3E1b1a3E1b1a3E3a3E3a3E1b1a3E1b1a3E1b1a3E1b1a1a1cE1b1a1a1c E M1548III515Eu2H2BE3a4E3a4E1b1a4E1b1a4E3a4E3a4E1b1a4E1b1a4E1b1a4E1b1a1a1g1cE1b1a1a1g1c E M1558III515Eu2H2BE3a5E3a5E1b1a5E1b1a5E3a5E3a5E1b1a5E1b1a5E1b1a5E1b1a1a1dE1b1a1a1d E M108III515Eu2H2BE3a6E3a6E1b1a6E1b1a6E3a6E3a6E1b1a6E1b1a6E1b1a6E1b1a1a1eE1b1a1a1e E M3525III414Eu4H2BE3b*E3bE1b1b1E1b1b1E3b1E3b1E1b1b1E1b1b1E1b1b1жойылдыжойылды E M7825III414Eu4H2BE3b1*E3b1E1b1b1aE1b1b1a1E3b1aE3b1aE1b1b1aE1b1b1aE1b1b1aE1b1b1a1E1b1b1a1 E M14825III414Eu4H2BE3b1aE3b1aE1b1b1a3aE1b1b1a1c1E3b1a3aE3b1a3aE1b1b1a3aE1b1b1a3aE1b1b1a3aE1b1b1a1c1E1b1b1a1c1 E M8125III414Eu4H2BE3b2*E3b2E1b1b1bE1b1b1b1E3b1bE3b1bE1b1b1bE1b1b1bE1b1b1b1E1b1b1b1a E M10725III414Eu4H2BE3b2aE3b2aE1b1b1b1E1b1b1b1aE3b1b1E3b1b1E1b1b1b1E1b1b1b1E1b1b1b1E1b1b1b1aE1b1b1b1a1 E M16525III414Eu4H2BE3b2bE3b2bE1b1b1b2E1b1b1b1b1E3b1b2E3b1b2E1b1b1b2aE1b1b1b2aE1b1b1b2aE1b1b1b2aE1b1b1b1a2a E M12325III414Eu4H2BE3b3*E3b3E1b1b1cE1b1b1cE3b1cE3b1cE1b1b1cE1b1b1cE1b1b1cE1b1b1cE1b1b1b2a E M3425III414Eu4H2BE3b3a*E3b3aE1b1b1c1E1b1b1c1E3b1c1E3b1c1E1b1b1c1E1b1b1c1E1b1b1c1E1b1b1b2a1 E M13625III414Eu4H2BE3b3a1E3b3a1E1b1b1c1aE1b1b1c1a1E3b1c1aE3b1c1aE1b1b1c1a1E1b1b1c1a1E1b1b1c1a1E1b1b1b2a1a1
Prior to 2002, there were in academic literature at least seven naming systems for the Y Chromosome Phylogenetic tree. This led to considerable confusion. In 2002, the major research groups came together and formed the Y Chromosome Consortium (YCC). They published a joint paper that created a single new tree that all agreed to use. Later, a group of citizen scientists with an interest in population genetics and genetic genealogy formed a working group to create an amateur tree aiming at being above all timely. The table below brings together all of these works at the point of the landmark 2002 YCC Tree. This allows a researcher reviewing older published literature to quickly move between nomenclatures. YCC 2002/2008 (Shorthand)(α)(β)(γ)(δ)(ε)(ζ)(η)YCC 2002 (Longhand)YCC 2005 (Longhand)YCC 2008 (Longhand)YCC 2010r (Longhand)ISOGG 2006ISOGG 2007ISOGG 2008ISOGG 2009ISOGG 2010ISOGG 2011ISOGG 2012 E P2921III3A13Eu3H2BE*EEEEEEEEEE E M3321III3A13Eu3H2BE1*E1E1aE1aE1E1E1aE1aE1aE1aE1a E M4421III3A13Eu3H2BE1aE1aE1a1E1a1E1aE1aE1a1E1a1E1a1E1a1E1a1 E M7521III3A13Eu3H2BE2aE2E2E2E2E2E2E2E2E2E2 E M5421III3A13Eu3H2BE2bE2bE2bE2b1 E P225III414Eu3H2BE3*E3E1bE1b1E3E3E1b1E1b1E1b1E1b1E1b1 E M28III515Eu2H2BE3a*E3aE1b1E1b1aE3aE3aE1b1aE1b1aE1b1aE1b1a1E1b1a1 E M588III515Eu2H2BE3a1E3a1E1b1a1E1b1a1E3a1E3a1E1b1a1E1b1a1E1b1a1E1b1a1a1aE1b1a1a1a E M116.28III515Eu2H2BE3a2E3a2E1b1a2E1b1a2E3a2E3a2E1b1a2E1b1a2E1ba12removedremoved E M1498III515Eu2H2BE3a3E3a3E1b1a3E1b1a3E3a3E3a3E1b1a3E1b1a3E1b1a3E1b1a1a1cE1b1a1a1c E M1548III515Eu2H2BE3a4E3a4E1b1a4E1b1a4E3a4E3a4E1b1a4E1b1a4E1b1a4E1b1a1a1g1cE1b1a1a1g1c E M1558III515Eu2H2BE3a5E3a5E1b1a5E1b1a5E3a5E3a5E1b1a5E1b1a5E1b1a5E1b1a1a1dE1b1a1a1d E M108III515Eu2H2BE3a6E3a6E1b1a6E1b1a6E3a6E3a6E1b1a6E1b1a6E1b1a6E1b1a1a1eE1b1a1a1e E M3525III414Eu4H2BE3b*E3bE1b1b1E1b1b1E3b1E3b1E1b1b1E1b1b1E1b1b1removedremoved E M7825III414Eu4H2BE3b1*E3b1E1b1b1aE1b1b1a1E3b1aE3b1aE1b1b1aE1b1b1aE1b1b1aE1b1b1a1E1b1b1a1 E M14825III414Eu4H2BE3b1aE3b1aE1b1b1a3aE1b1b1a1c1E3b1a3aE3b1a3aE1b1b1a3aE1b1b1a3aE1b1b1a3aE1b1b1a1c1E1b1b1a1c1 E M8125III414Eu4H2BE3b2*E3b2E1b1b1bE1b1b1b1E3b1bE3b1bE1b1b1bE1b1b1bE1b1b1bE1b1b1b1E1b1b1b1a E M10725III414Eu4H2BE3b2aE3b2aE1b1b1b1E1b1b1b1aE3b1b1E3b1b1E1b1b1b1E1b1b1b1E1b1b1b1E1b1b1b1aE1b1b1b1a1 E M16525III414Eu4H2BE3b2bE3b2bE1b1b1b2E1b1b1b1b1E3b1b2E3b1b2E1b1b1b2aE1b1b1b2aE1b1b1b2aE1b1b1b2aE1b1b1b1a2a E M12325III414Eu4H2BE3b3*E3b3E1b1b1cE1b1b1cE3b1cE3b1cE1b1b1cE1b1b1cE1b1b1cE1b1b1cE1b1b1b2a E M3425III414Eu4H2BE3b3a*E3b3aE1b1b1c1E1b1b1c1E3b1c1E3b1c1E1b1b1c1E1b1b1c1E1b1b1c1E1b1b1c1E1b1b1b2a1 E M13625III414Eu4H2BE3b3a1E3b3a1E1b1b1c1aE1b1b1c1a1E3b1c1aE3b1c1aE1b1b1c1a1E1b1b1c1a1E1b1b1c1a1E1b1b1c1a1E1b1b1b2a1a1
Ғылыми жарияланымдар
YCC ағашын құруға олардың жарияланымдарында көрсетілген зерттеу топтары қатысты.
The following research teams per their publications were represented in the creation of the YCC tree.
Филогенетикалық ағаштар
Гаплогруппалық тармақтардың осы филогенетикалық ағашы Y хромосома консорциумының (YCC) ағашы, ISOGG Y ДНК гаплогруппалық ағашы және одан кейін жарияланған зерттеулерге сүйенеді.
This phylogenetic tree of haplogroup subclades is based on the Y Chromosome Consortium (YCC) Tree, the ISOGG Y DNA Haplogroup Tree, and subsequent published research.