Ахилл Ван Аккер: Бельгия социалистік саяхатшысы және мемлекет қайраткері

Кіріспе

Бельгиялық социалистік саясаткер

Ахилль Ван Акер (8 сәуір 1898 – 10 шілде 1975) – 1946 және 1958 жылдар аралығында Бельгияның үш рет премьер-министрі болған бельгиялық саясаткер. Фландриядан шыққан Ван Акер Бельгия социалистік партиясының (PSB–BSP) мүшесі және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Бельгиядағы әлеуметтік мемлекет құруда маңызды рөл атқарды.

Ерте өмір

Ахилл Оноре Ван Акер 1898 жылы Бельгияның Брюгге қаласында жұмысшы отбасында 12 баланың ең кішісі болып дүниеге келді. Ол мектепке 11 жасқа дейін қатысты. Жұмысқа орналасқаннан кейін де Ван Акер көп оқыды және Брюггедегі бірнеше әлеуметтік бірлестіктерге мүше болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, астигматизм салдарынан Бельгия армиясы оны қабылдаудан бас тартты. Немістер Бельгияның көп бөлігін басып алған кезде Ван Акер Изер майданының артындағы азат болған шағын аумаққа қашып, түрлі жұмыстар істеді. Соғыс жылдары бельгиялық әскерлермен байланыста болған Ван Акер социалистік саясатқа қатысып, орташа социал-демократияға негізделген ерекше идеологияны қалыптастырды. Соғыс аяқталған соң ол Брюггеге оралып, Бельгияның Еңбек партиясына (Belgische Werkliedenpartij, POB–BWP) қосылды және социалистік топтарда, кәсіподақтар мен кооперативтерде белсенділік танытты. 1926 жылы Ван Акер Брюгге қалалық кеңесіне сайланды, ал 1927 жылы 29 жасында Өкілдер палатасының POB–BWP депутаты болды. Парламенттегі алғашқы жылдары Ван Акер әлеуметтік қамсыздандыру заңнамасы саласында сарапшылық білімін жетілдірді. 1940 жылдың мамыр айында Бельгия нацистік Германияның шабуылына ұшырады. Бельгияның капитуляциясы мен неміс оккупациясы басталғаннан кейін POB–BWP төрағасы Анри де Ман социалистік партияның таратылуын жариялады, бұл әріптестік саясатының бір бөлігі болды. Ван Акер қоғамдық өмірден шеттеді. Алайда 1941 жылы ол "Мсье Андре" атты жасырын есіммен заңсыз социалистік партия мен астыртын кәсіподақ қозғалысына қайта қосылып, партия ұйымдарымен байланыс орнату үшін елді аралап сапарлады. 1944 жылдың қыркүйек айында Бельгия азат болған кезде Ван Акер POB–BWP партиясының мұрагері – Бельгияның социалистік партиясының (Belgische Socialistische Partij, PSB BSP) басшысы болды. 1944 жылдың желтоқсан айында үкімет министрі қызметін атқарып жүргенде Ван Акер Бельгияның әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін енгізді.

Премьер-министр

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Ван Акер Бельгияның төрт түрлі кабинетінде премьер-министр болды және Еңбек және әлеуметтік қызметтер министрі, Қоғамдық денсаулық сақтау министрі, Қозғалыс министрі және Тау-кен министрі (соңғысы оның лақап аты болды) қызметтерін атқарды. 1961 жылдан 1974 жылға дейін ол Өкілдер палатасының төрағасы болды. 1958 жылы Мемлекеттік министр мәртебесі берілді. Ван Акердің бірінші премьер-министрлік кезінде 1945 жылдың наурыз айында міндетті мүгедектік сақтандыру және жұмысшылар мен кеңсе қызметкерлері үшін міндетті денсаулық сақтану сақтандыруы енгізілді, ал 1946 жылдың қаңтарынан бастап денсаулық сақтану сақтандыру қорындары профилактикалық, таза ауада емдеу шығындарын жабуға арналған арнайы жарна белгіледі. 1945 жылғы 20 қыркүйектегі Жарлықпен жұмыс оқиғаларына қатысты заң үй шаруашылығы қызметкерлеріне де таратылды, ал 1945 жылғы 13 желтоқсандағы Жарлықпен «1942 жылдан бері қолданылып келе жатқан жол апаттарына қатысты ережелер заңмен бекітілді». Сонымен қатар, бір зерттеуде көрсетілгендей, «алғашқы ұйымдастырылған жұмыссыздық схемасында (Регенттің 1945 жылғы 26 мамырдағы Жарлығы) жұмыссыз адамның мұқтаждығы ескерілмей, жұмыссыздыққа жалпы құқық принципі тіркелді». 1945 жылдың сәуірінен бастап шетелдік азаматтарды депортациялау бойынша жәрдемақы алу құқығын кеңейтуге қатысты бірқатар заңдар қабылданды. 1945 жылғы қазан айындағы бұйрық өнеркәсіптік және коммерциялық кәсіпорындардағы, мемлекеттік қызметтер мен коммуналдық шаруашылықтағы жұмысшылардың медициналық бақылауына қатысты жалпы ережелерді белгіледі. Сол айдағы тағы бір бұйрық денсаулықты қорғауға арналған жеке жабдықтарға қатысты жалпы ережелерді енгізді. 1940 жылғы заң үйлерін қайта жаңартуға ниеттенген үй иелеріне төмен пайыздық ставкамен жөндеу несиесіне өтініш беруге мүмкіндік берген болатын, ал 1945 жылғы желтоқсандағы заң оларға өтемақыға пайызсыз аванс алуға мүмкіндік берді. Сол айда өнеркәсіптік гигиенаны дамыту мақсатында Тау-кен гигиенасы жөніндегі Жоғарғы Кеңес құрылды. 1946 жылғы ақпанда қауіпсіздік және гигиена комитеттерін құру міндетті болды. 1946 жылғы 11 ақпандағы Еңбекті қорғау жөніндегі жалпы ережелердің I және II тараулары, «Бельгияның еңбекті қорғау заңнамасын жүйелеуді білдіреді» және 1946 жылғы 11 ақпандағы Регенттің Жарлығымен бекітілді. 1945 жылғы қыркүйекте жұмысшылардың өтемақысы үй шаруашылығы қызметкерлеріне, ал 1945 жылғы желтоқсанда жұмысқа баратын және жұмыстан қайтатын кездегі жазатайым оқиғаларға таратылды. 1946 жылғы қаңтардағы Заңнамалық Жарлық жылдық демалыс күндерін реттеді және «қызметтерді жалдау немесе оқу шартымен байланысты» барлық адамдарды қамтыды, сондай-ақ ақылы демалыс күндерін берудің негізгі принциптерін белгіледі, «өндірістің әртүрлі салаларының ерекше қажеттіліктеріне бейімделуге мүмкіндік берді». Ван Акердің төртінші кабинеті зейнетақы, тұрғын үй, жұмыспен қамту және білім беру салаларына әлеуметтік шығыстарды ұлғайту бойынша бастамаларды қолға алды. Апталық жұмыс уақытын қысқарту және міндетті әскери қызмет мерзімін 21 айдан 18 айға дейін қысқарту шаралары да қабылданды. 1955 жылы аптасына 45 сағаттық жұмыс аптасы енгізілді, ал 1956 жылы демалыс күндерін 6 күннен 12 күнге дейін екі есе көбейткен заң қабылданды. Жұмысшыларға (1955), теңізшілерге (1956) және кеңсе қызметкерлеріне (1957) жалақыға байланысты зейнетақы жүйесі енгізілді. Бір зерттеуде көрсетілгендей, «1955 жылғы 21 мамырдағы (жұмысшылар) және 1957 жылғы 12 шілдедегі (қызметкерлер) заңдар 1953 жылғы заңның принциптерін кеңейтіп алады. Кез келген зейнеткер өзінің еңбек өтіліне қарай есептелген зейнетақыны 60 пайыз (жеке тұлғалар үшін) немесе 75 пайыз (отбасылық зейнетақы үшін) мөлшерінде алады». 1954 жылғы маусымдағы заң ең төменгі зейнетақы мөлшерін арттырды және зейнетақы төлемдерін индексациялауды енгізді, ал 1957 жылғы шілдедегі заң кеңсе қызметкерлері үшін жалақыға байланысты зейнетақы формуласын енгізді. 1955 жылғы Коллард заңына сәйкес, муниципалитеттер жеке мектептерді тек мемлекеттік сектордағы мектептер құрылғаннан кейін және оларға қажеттілік болған жағдайда ғана қабылдауға құқылы болды. Жаңа мектептер де салынды, ал 1956 жылғы бюджетте (алғаш рет) мемлекеттік орта білім беру мекемелеріне қарасты бастауыш және балабақша бөлімдеріндегі оқушылардың пайдасына мектеп құралдарын сатып алу қарастырылды. Сонымен қатар, 1958 жылғы наурыздағы заң мемлекеттік органдарды (қажет болған жағдайда) ерекше және соған ұқсас мүгедектігі бар балаларды арнайы мектептерге тасымалдау шығындарын төлеуге жауапкершілікке тартты. 1957 жылы жасқа байланысты жәрдемақы енгізілді.

After the Second World War, Van Acker became Prime Minister of Belgium in four different cabinets and served as Minister of Labour and Social Services, Minister of Public Health, Minister of Mobility and Minister of Mining (which led to his nickname). From 1961 until 1974 he served as President of the Chamber of Representatives. He was named Minister of State in 1958. During Van Acker's first premiership, compulsory disability insurance and compulsory health insurance for manual and non manual workers was introduced in March 1945 and from January 1946 onwards health insurance funds earmarked a special contribution that covered the costs of preventive open air cures. With regard to work accidents, the Decree Law of the 20th September 1945 extended the law to domestic workers, while the Decree Law of the 13th of December 1945 “legally ratifies the regulations for road accidents that have existed since 1942.” In addition, as noted by one study, “In the first organic unemployment scheme (decree of the Regent of 26 May 1945) the principle of a generalized right to unemployment was registered, without taking into account the possible needy situation of the unemployed person held.” A number of laws were also passed from April 1945 onwards that liberalized entitlement to allowances for deportees of foreign nationality. An Order of October 1945 issued general regulations for the medical control of workers in industrial and commercial undertakings, public services and public utilities. Another order introduced that same month issued general regulations concerning personal equipment for health protection. Following a 1940 law that enabled homeowners wishing to begin reconstruction of their properties to apply for a “repair loan at a low rate of interest, an Act was passed in December 1945 that enabled them to acquire an interest free advance on their compensation. That same month, a Supreme Council for Hygiene in Mines was established with the aim of furthering the progress of industrial hygiene. In February 1946, the formation of safety and hygiene committees was made compulsory. Titles I and II of general regulations for the protection of labour, dated 11 February 1946, “which constitute a codification of the Belgian labour protection legislation, were approved by an Order of the Regent on 11 February 1946.” In September 1945, workers’ compensation was extended to household maids, and for accidents to and from work in December 1945. A Legislative Order of January 1946 regulating annual holidays covered all persons “bound by contracts for the hiring of services or by contracts of apprenticeship,” and laid down the essential principles for the grant of paid holidays, “leaving scope for their adaptation to the special needs of the various branches of industrial activity.”

The first three cabinets led by Van Acker were short lived because of the crisis pertaining to Leopold III which held Belgium in its grip from 1944 to 1951. Initiatives were taken by Van Acker's fourth cabinet to expand social spending on pensions, housing, employment, and education. Steps were also taken to reduce the workweek and to reduce the term of compulsory military service from 21 to 18 months. A 45 hour workweek was introduced in 1955, and a law was passed in 1956 that doubled holiday leave entitlement from 6 to 12 days. Earnings related pension schemes were introduced for manual workers (1955), seamen (1956), and white collar workers (1957). As noted by one study, “The laws of May 21, 1955 (workers) and July 12, 1957 (clerks) take over the principles of the 1953 law with an extension. Every pensioner is entitled to a pension calculated according to the length of his career and at 60 per cent. (single persons) or 75 pc. (family pension) of the gross revalued earned wages.” An Act of June 1954 increased the minimum pension and introduced index lining of for pension benefits, while an Act of July 1957 introduced a wage related pension formula for white collar workers. Under the 1955 Collard Act, municipalities could admit private schools only “after they had created public sector ones and only where there a need for them was felt.” New schools were also built, and in the 1956 budget, provision was made (for the first time) the purchase by the state of school supplies for “the benefit of pupils in primary and nursery infant sections attached to state secondary education establishments." In addition, a law of March 1958 made public authorities responsible for the cost of transporting (where necessary) abnormal and similarly handicapped children to special schools. In 1957, an age allowance was introduced,

Аутографиялық

Модервельде (Брюгге, 1926). Дри Стеррен (Брюгге, 1962). Puntdichten en Grafschriften (Тильт, 1968).

Құрметтер

Бельгия: Мемлекеттік министр, 1958 жылғы 23 желтоқсандағы корольдік жарлықпен. Бельгия: Леопольд орденінің үлкен кордоны. Бельгия: Корольдік орденнің Ұлы крестінің иесі. Бельгия: Леопольд II орденінің рыцары. Оранж-Нассау орденінің Ұлы кресті. Құрмет легионының Ұлы кресті. Эмблемасы емен тәжі орденінің Ұлы кресті. Финляндияның Ақ раушан орденінің Ұлы кресті.