Кіріспе

бұрынғы жабдықтау және зерттеу кемелері

Джон Бискоо (28 сәуір 1794 – 1843) – ағылшын теңізшісі және саяхатшы, ол Антарктида жағалауындағы Эндерби және Грэм жерлері деп аталатын аймақтарды көрген алғашқы экспедицияны басқарды. Экспедиция Грэм Лэнд маңындағы бірнеше аралдарды да тапты, оның ішінде оның құрметіне аталған Биско аралдарын.

Ерте өмір

Биско Англияның Энфилд қаласында дүниеге келген. 1812 жылдың наурыз айында он жеті жасында ол Корольдік теңіз күштеріне қосылды және 1812-1815 жылдардағы АҚШ-қа қарсы соғыста қызмет етті. 1815 жылы қызметтен босаған кезде ол кеме басқарушының көмекшісі болған. Содан кейін ол сауда кемелерінде борттық офицер немесе капитан ретінде көбінесе Шығыс немесе Батыс Үндістанға қатынайтын болды.

Оңтүстік мұхит экспедициясы, 18301833

1830 жылы «Сэмюэл Эндерби & Sons» балық аулау компаниясы Бискоуды «Тула» бригінің капитаны және Оңтүстік мұхитта жаңа иесіз жерлерді табу экспедициясының жетекшісі етіп тағайындады. «Лайвли» катерінің сүйемелдеуімен «Тула» Лондоннан шығып, желтоқсан айында Оңтүстік Шетланд аралдарына жетті. Экспедиция одан әрі оңтүстіске қарай жүзіп, 1831 жылғы 22 қаңтарда Антарктика шеңберінен өтті, содан кейін 60° оңтүстік ендігінде шығысқа бұрылды. Бір айдан кейін, 1831 жылғы 24 ақпанда экспедиция мұздың арасынан жалаңаш тау шыңдарын көрді. Биско бұл құрлықтың бөлігі екенін дұрыс болжап, осы аймақты өзінің демеушілерінің құрметіне Ендерби жері деп атады. 28 ақпанда бір мүйіс байқалды, Биско оны Энн мүйісі деп атады; мүйістің үстіндегі тау кейін Биско тауы деп аталды. Биско экспедицияны сол аймақта ұстап тұрды және жағалауды картаға түсіруді бастады, бірақ бір айдан кейін оның және экипажының денсаулығы нашарлай бастады. Экспедиция Австралияға қарай жүзіп, мамыр айында Тасманияның Хобарт қаласына жетті, бірақ оған дейін экипаждың екі мүшесі қызыл аурудан (скорбуттан) қайтыс болды. Экспедиция Антарктикаға қайту алдында Хобартта қыстады. 1832 жылғы 15 ақпанда Аделаида аралы, екі күннен кейін Биско аралдары табылды. Тағы төрт күннен кейін, 21 ақпанда, жағалаудың кеңірек бөлігі көрінді. Тағы да құрлық тапқанын болжап, Биско осы аймақты Адмиралтействоның бірінші лорды сэр Джеймс Грэмнің құрметіне «Грэм жері» деп атады. Биско Анверс аралына қонды және Антарктика материгін көргенін мәлімдеді. Биско экспедиция тапқан жаңа жағалауды картаға түсіруді жалғастырды және 1832 жылғы сәуір айының соңында ол Джеймс Кук пен Фабиан фон Беллингсхаузеннен кейін Антарктика құрлығын айналып өткен үшінші адам болды. Отанына қайтар жолда шілде айында «Лайвли» кемесі Фолкленд аралдарында құлап кетті. Дегенмен экспедиция 1833 жылдың басында Лондонға қауіпсіз оралды. 1833 жылы Биско «Сэмюэл Эндерби & Sons» компаниясынан тағы бір зерттеу сапарына шақырылды. Алайда ол денсаулығына байланысты бұл жобадан бас тартты. Оның орнына ол жылырақ климатта Батыс Үнді саудасымен айналысты. Содан кейін ол Австралия суларында теңіз саяхаттарына қатысты. Джон Биско 1843 жылы Тасманиядан отбасын Англияға әкелу сапарында теңізде қайтыс болды. Ол 49 жаста болды.

Ескерткіштер

Бір топ арал мен тау оның құрметіне аталған. Биско аралдары 1832 жылғы ақпан айында Грэм Лэндтің батыс жағалауында, «Тула» және «Лайвли» кемелерімен Антарктиканы айналып өту кезінде ашылған. Биско тауы – Антарктиданың шығысындағы Кейп Эннның ең биік нүктесі, 700 метрлік ерекше қара тау. Оны Хьяльмар Рийзер Ларсен (1929 жылы әуеден) және Маусон (1930 жылы) ашқан, ал 1831 жылы Биско оны көрген болуы мүмкін деп саналады. Оның құрметіне екі британдық зерттеу кемесі аталған. Фолкленд аралдарының тәуелділіктеріне арналған зерттеулер үшін мұзға төзімді кемеге айналған HMS Pretext, RRS John Biscoe деп қайта аталды. 1956 жылы ол RRS Pretext атауын қайта алды, осылайша RRS John Biscoe атауын, ұзақ қашықтыққа және көбірек жүк тасымалдауға қабілетті жаңа кеме үшін пайдалануға болады.