Кіріспе

Американдық саясаткер (1820–1860)

Эшбел Парсонс Уиллард (31 қазан 1820 – 4 қазан 1860) – АҚШ-тың Индиана штатының сенаторы, 12-ші вице-губернаторы және 11-ші губернаторы. Оның қызмет мерзімі Америка Азамат соғысына дейінгі жылдары штаттық Демократиялық партияның ыдырауына әкелген, күшейе түскен партиялық тартыспен еректелді. Оның жеңгесі Джон Эдвин Кук Джон Браунның Харперс-Ферриге жасаған шабуылына қатысып, өлім жазасына кесілді. Уиллард оны босатуға тырысып, Оңтүстікке барды, бірақ оңтүстік тұрғындары оны шабуылға құпия түрде қатысқан деп айыптады. Ол соғыс басталғанға екі ай қалғанда ұлттық бірлік туралы сөз сөйлеп жатып қайтыс болды және Индиана штатының қызмет барысында қайтыс болған тұңғыш губернаторы атанды.

Отбасы және шыққан тегі

Эшбел Парсонс Уиллард 1820 жылдың 31 қазанында Нью-Йорк штатының Онейда округінде дүниеге келді. Оның әкесі фермерлікпен айналысып, сонымен қатар округ шерифі болған. Ол Хамильтон колледжінде оқып, судья Баркерден заң білімін алды. 1842 жылы Мичиган штатының Маршалл қаласына көшіп, шамамен бір жылдай тұрды. 1843 жылы атпен Техасқа сапар шегіп, қайтып келгенде Кентукки штатының Кэрролтон қаласында тоқтады. Оған бұл қала қатты ұнады, бір жылдай сол жерде тұрып, жергілікті мектепте мұғалім болып жұмыс істеді. Шамамен бір жылдан кейін Луисвилл қаласына (Кентукки штаты) көшіп, мұғалімдік қызметін жалғастырды. Бос уақытында кітап оқып, зерттеулер жасады. 1844 жылғы сайлауда демократ Уиллард Луисвилл аймағы мен Оңтүстік Индианада Джеймс Полк үшін үгіт жүргізді, нәтижесінде Полк сайлауда жеңіске жетті. Үгіт кезінде Индиана штатының Нью-Олбань қаласының халқы оның сөздеріне риза болып, оны өз қалаларына шақырды. Ол олардың ұсынысын қабыл алып, 1845 жылдың көктемінде Нью-Олбаньға көшіп, заң кеңсесін ашты. Клиенттердің жетіспеуін байқаған соң, қосымша табыс табу үшін кеңседе хатшы болып жұмыс істеді. Ол осы қаланың тумасы Карлайн К. Кукпен танысып, 1847 жылы оған үйленді. Олардың үш баласы болды, бірақ үлкен ұлы Ашбел П. Уиллард кіші үш жасында қызыл жегіден қайтыс болды. Нью-Олбань Уиллардтың өмірінің соңына дейін басты мекені болып қалды.

Заң шығарушы

1849 жылы Уиллард Нью-Олбань қалалық кеңесіне мүше болып сайланды, бұл оның жергілікті беделін арттырды. 1850 жылы ол Нью-Олбань қаласының өкілі ретінде Индиана штатының Өкілдер палатасына сайланды. Ол штаттың кірістер және шығыстар комитетінің төрағасы болды, содан кейін палата спикері болды. Оның қарқынды өркендеуі оны штаттық Демократиялық партияның жетекшісіне айналдырды. Штаттық жиналыста ол өткірлігімен және шешендігімен танылды, қатысқан көптеген пікірсайыстарда жеңіске жетті.

Науқан

1856 жылы Уиллард Демократиялық партияның губернаторлыққа кандидат ретінде ұсынылды. Ол сайлауда Know Nothing оппозициясының ең ықпалды өкілі Оливер П. Мортонға қарсы күресті. Виг партиясының қалдықтары оның кандидатурасын қолдады және өз кандидаттарын тікелей ұсынбады. Сайлау "Алыптардың шайқасы" деп аталды және штат тарихындағы ең кескілесті сайлаулардың бірі болды. Екеуі де штат тарихындағы ең сараң саясаткерлердің қатарында еді. Штаттық Демократиялық партия сайлауға дейінгі екі жыл ішінде күрт бөлінуге ұшырады. Бұрынғы губернатор Райт партия жетекшілерімен, соның ішінде партия басшысы Джесси Д. Брайтпен өте жақсы қарым-қатынасқа ие болған жоқ. Райт және басқа да мүшелер Канзас-Небраска заңын қолдамағандықтан партиядан қуылды, оны жетекшілер адалдыққа сынақ ретінде қарастырды. Қуылғандардың көпшілігі және олардың қолдаушылары Уиллардқа қарсы көптеген жеке шабуылдар жасады. Құрама Штаттар сияқты, Индиана да солтүстік және оңтүстік бағыттары бойынша екіге бөлінді. Оңтүстік Индиана тұрғындары, көбінесе оңтүстік шығу тегінен, демократтарға дауыс берді. Солтүстік Индиана тұрғындары, көбінесе солтүстік шығу тегінен, Know Nothings партиясын қолдады. Уиллард шайқасқа толы сайлауда шамамен алты мың дауыспен жеңіске жетті.

Жолдың тұйықталуы

Сайланудан кейін көп ұзамай Уиллард Миссисипи губернаторларының кездесуіне барып, штаттық құқықтарды, оңтүстік құлдығын және қашқан құлдар туралы заңды ашық қолдады. Оның мәлімдемесі Индианадағы қарсыластары арасында қызу пікірталас тудырды. Уиллардтың өкілеттігі демократиялық партия ішіндегі қатал партиялық тартыс пен күреспен сипатталды. "Біз Білмейміз" партиясы оның мерзімінің алғашқы екі жылында тарап кетті, бірақ оның көп бөлігін сіңіріп алған, нығайып келе жатқан Республикалық партия оның орнын басты. Бөліну атмосферасы Бас Ассамблеяны оның көп бөлігінде даулы жағдайға түсірді, бұл оны штат тарихындағы алғашқы арнайы сессияны шақыруға мәжбүр етті, себебі партиялар бюджет шарттары бойынша келісе алмады. 1857 жылы Канзаста құлдықты заңдастыруға тырысқан құлдық жақтастарының әрекеті бүкіл елде дүрліктірді. Уиллард құлдықты қолдайтын ұстанымды қолдап, президент Джеймс Бьюкененді немесе Стивен Дугласты жақтады. Бұл оқиға штаттағы Демократиялық партияның ыдырауына себеп болды. Партияның көптеген газеттері Уиллардқа қарсы шықты, ал көптеген мүшелері Республикалық партияға өтті. 1858 жылы заң шығарушы орган солтүстік-шығыс Индианадағы мемлекеттік жерлерді сату бойынша тергеу бастады. Олар губернатор тағайындаған комиссарлардың 100 000 доллардан астам ақшаны жымқырғанын анықтады. Заң шығарушылар Уиллардты жемқорлыққа айыптады. Ол олардың шабуылдарын елемеді, бірақ комиссарларды қызметтен шеттетуге мәжбүр болды.

Джон Браунның рейдін

Губернатор болған кезде, Уилардтың қайын ағасы Джон Кук, Джон Браунның Вирджиниядағы Харперс-Ферриге жасаған шабуылына (1863 жылдан бастап, Батыс Вирджиния) қатысты, Вирджиниядағы құлдарды босату мақсатындағы қарулы көтеріліске қатысып, өлім жазасына кесілді. Уилард қайын ағасын құтқаруға бекінді, оған түрмеде барып, қашып кетуі үшін оның камерасын ашық қалдырды. Кук босатудан бас тартты, ал Уилардтың Вирджиния губернаторы Генри А. Уайзқа өлім жазасын тоқтату туралы өтініштеріне қарамастан, оны атты. Губернатор Уайз, Уилардты бүкіл оқиғаның артында тұрған деп айыптап, Вашингтоннан құпия ақпарат алғанын мәлімдеді. Уайз, Уилардтың қайын інісі арқылы Браунның қызметін іздегенін және көтеріліске құпия тапсырыс бергенін айтты. Уилардты Оңтүстіктің барлық газеттері, тіпті Солтүстіктің кейбір бөліктерінде де жамандады. Уилард, құлдық мәселесі бойынша қайын ағасынан қарсы пікірде болды. Индиана еркін штат болғанымен, ол оңтүстік штаттардың құлдық мәселесін өздері шешуге құқылы екенін ойлады.

Өлім және мұра

Уиллардтың денсаулығы бірнеше жылдан бері нашарлап, 1860 жылы ол тез нашарлай бастады. Сол жылы Демократиялық партия ішкі проблемалармен күресіп, ел Азамат соғысының алдында тұрды. Уиллард штаттағы соңғы саяси қатысуы болған Колумбустағы штаттық демократиялық конвенцияға қатысты. Партияның проблемалары соншалықты күшті болғандықтан, бір партия мүшесі көпшілікке Республикалық кандидаттарға үш рет қол шапалақтауды ұсынды, олар Одақты сақтап қалады деп сенді. Уиллард дереу трибунаға көтеріліп, көпшілікті айыптады және бірлікке шақырды. Оның сөйлеуі соншалықты әсерлі болды, ол бұрынғыдан да нашар ауырып қалды. Өкпесінен қан ағып, бірақ дәрігерлер қан кетуді тоқтата алды. Одан кейін Уиллард штаттар арасындағы жақсы қарым-қатынасты нығайту мақсатымен Сент-Пол, Миннесотаға сапар шекті. Уиллард 1860 жылдың 4 қазанында сөз сөйлеп тұрғанда ішкі қан кетуден қайтыс болды. Ол Индиана штатының қызмет барысында қайтыс болған тұңғыш губернаторы болды. Оның мәйіті Индианаполисте қойылды, мыңдаған адам оған ақтық сәлем берді, ал Нью-Олбаньде жерленді. Оның қабірі 1928 жылдың 30 мамырына дейін белгіленбеген қалды, содан кейін Индиана штаты Флойд округі тарихи қоғамының сұранысы бойынша 500 доллар қаражат бөлгеннен кейін қабір тасын орнатты. Уиллардтың орнын оның вице-губернаторы Абрам Хаммонд басты, ол өзінің қызмет мерзімінің соңғы үш айын аяқтады. Уиллардтың өлімі штаттық Демократиялық партия үшін ауыр салдарға әкелді, олар сайлауда жеңіліске ұшырады, себебі олар жаңа кандидатты тез ұсына алмады, бірақ олардың жеңу мүмкіндігі де талқыланды. Ол Демократтардың Азамат соғысына дейін Бас Ассамблеяны бақылауда ұстауына көмектессе де, оның партиясы үшін жағдай тез нашарлады. Партиялық бірлікті сақтау міндеті негізінен Джесси Д. Брайтқа жүктелді, ол көп ұзамай дауға тартылды. Партияның көптеген мүшелері Республикалық партияға қосылды және оның партиясы билікке қайта оралуына екі он жыл кетті.