Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Байсе (; жергілікті айтылуы: ), немесе Бозе, Қытайдың Гуанси провинциясының ең батыс әкімшілік деңгейдегі қаласы, Вьетнаммен және Гуйчжоу және Юньнань провинцияларымен шекаралас. Қаланың халқы 4,3 миллион адамды құрайды, оның 1,4 миллионы қалалық ауданда тұрады. Атауы "тау өткеліне кіру немесе оны жабу" деген мағына беретін Юцзян Чжуан Баксаек сөзінен шыққан. Bwzswz атауы – қытайша атаудың Чжуан тіліне транслитерациясы.
Baise (; local pronunciation: ), or Bose, is the westernmost prefecture level city of Guangxi, China bordering Vietnam as well as the provinces of Guizhou and Yunnan. The city has a population of 4.3 million, of which 1.4 million live in the urban area. The name is from Youjiang Zhuang Baksaek, meaning "in, or blocking, a mountain pass". The name Bwzswz is the Zhuang transliteration of the Chinese name.
География және климат
Байсе Гуансидің батыс-солтүстік-батысында орналасқан. Солтүстікке қарай Цянсинь Буйе және Миао автономиялық облысы (Гуйчжоу), батысқа қарай Юньнаньның Куйцин және Вэншань Чжуан және Миао автономиялық облыстары, оңтүстікке және оңтүстік-батысқа қарай Вьетнамның Хазян және Каобан провинциялары, солтүстік-шығысқа қарай Гуансидің Хечи, шығысқа қарай Наньнин және оңтүстік-шығысқа қарай Чондзуо қалаларымен шекаралас. Ол үш провинциялық астананың – Наннин, Куньмин және Гуйянның арасында орталықта орналасқан. Оның ауданы және 55%-дан астамы орманды. Байседе муссондық климаттың ықпалымен ылғалды субтропиктік климат (Кёппен Cwa) басым, қысқа, жұмсақ және құрғақ қыстары, сондай-ақ ұзақ, өте ыстық және ылғалды жаздары бар. Жылдық орташа тәуліктік температура қаңтарда бастап шілдеде дейін өзгереді, ал жылдық орташа температурасы шамамен құрайды. Жауын-шашын мөлшері Гуансидің шығыс бөліктерімен салыстырғанда аз, жылдық орташа көрсеткіші шамамен , оның көп бөлігі маусым мен тамыз айларына тобырланады. Жыл сайын 1706 сағат тізімді күн сәулесі байқалады. Облыста температураның айтарлықтай айырмашылығы бар; батыс бөліктері, орташа биіктігі аспайтын, Юньнань-Гуйчжоу таулы үстіртінің оңтүстік-шығыс жиегінде орналасқан және климаты орталық Юньнань климатына ұқсас, жазғы температурасы айтарлықтай орташа. Қаңтар және ақпан айларында айлық мүмкін күн сәулесінің пайызы 25%-дан, тамыз айында 49%-ға дейін өзгереді, ал қала жыл бойы 1706 сағат тізімді күн сәулесін алады.
Baise is located in western northwestern Guangxi bordering Qianxinan Buyei and Miao Autonomous Prefecture (Guizhou) to the north, Qujing and Wenshan Zhuang and Miao Autonomous Prefecture of Yunnan to the west, the Vietnamese provinces of Hà Giang and Cao Bằng to the south and southwest, and the Guangxi cities of Hechi to the northeast/east, Nanning to the east, and Chongzuo to the southeast. It is centrally located between three provincial capitals: Nanning, Kunming, and Guiyang. Its area is and is more than 55% forested. Baise has a monsoon influenced, humid subtropical climate (Köppen Cwa), with short, mild, and dry winters, and long, very hot and humid summers. The monthly 24 hour average temperature ranges from in January to in July, for an annual mean of Rainfall is low compared to more easterly locations in Guangxi, averaging around per annum, a majority of which occurs from June to August. There are 1,706 hours of bright sunshine annually. Significant temperature variation exists in the prefecture; the western parts, with an average elevation surpassing , lie along the southeastern fringes of the Yunnan–Guizhou Plateau, and hold a climate similar to that of central Yunnan, with much more moderate summer temperatures. With monthly percent possible sunshine ranging from 25% in January and February to 49% in August, the city receives 1,706 hours of bright sunshine annually.
Тарих
Байсе қаласының атауы – оның Юцзян чжуан тіліндегі түпнұсқа атауының, Бақсаек-тің қытайша транслитерациясы. Бұл атау, шамасы, "тар жол" (әдеби аудармасы – ауыз (бақ) бітелген (саек)) дегенді білдіреді. Қытай стандарттары бойынша Байсе жас қала, ол 1730 жылы қалашып ретінде құрылған. Осы қалада 1929 жылғы 11 желтоқсанда Дэн Сяопин, Чэн Хаорен және Қытай Коммунистік партиясының басқа да басшылары Ұлттық үкіметке қарсы Байсе көтерілісін ұйымдастырды. Көтеріліс Юцзян көтерілісі деп те аталады.
The name of the city Baise is a Chinese transliteration of its original name in Youjiang Zhuang language, Baksaek, which probably means jammed gap (literally mouth(bak) blocked (saek)). Baise is young by Chinese standards and was founded as a town in 1730. It is the town where Deng Xiaoping, Chen Haoren and other leaders of the Chinese Communist Party organized the Baise Uprising against the Nationalist government on December 11, 1929. The uprising was also named Youjiang Rebellion.
Экономика
Baise – Қытайдың маңызды алюминий өндірушілерінің бірі, алюминий кенін қазу және алюминий өнімдерін дайындау екі бағытта да жұмыс істейді. Байсе қаласының тропикалық климаты оны маңызды азық-түлік, әсіресе жеміс өндіруші аймаққа айналдырады. Басқа табиғи ресурстарға орман өнімдері, мұнай, табиғи газ, мыс және кварц кіреді. Байсе Гуанси облысының үшінші ірі су электр станциясы өндірушісі болып табылады, жылдық қуаты 5 миллион киловаттқа жетеді. Байсе мангосымен де әйгілі.
Baise is one of China's most important producers of aluminum with both aluminum ore mining and aluminum product manufacturing. Baise's tropical climate make it a major food producer, especially fruits. Other natural resources include forest products, petroleum, natural gas, copper, and quartz. Baise is also Guangxi's third biggest producer of hydropower with 5 million kilowatts produced annually. Baise is also famous for mangoes .
Туризм
Байзе әсем табиғи ландшафттармен кемелденген. Орманды таулар көптеген өсімдік және жануар түрлеріне пана болып табылады. Шекаралық аймақтар Қытайдағы ең кем дамыған жерлердің қатарында. Бұл ерекшеліктері, сонымен қатар бірегей этникалық азшылықтар мәдениеті мен маңызды тарихи ескерткіштері оны дамып келе жатқан туристік орынға айналдыруда.
Baise is blessed with beautiful natural scenery. Forested mountains harbor numerous species of plants and animals. The border areas are some of the least developed lands left in China. These features along with unique ethnic minority culture and important historical sites make it a growing tourist destination.